Badanie anty-TPO. Kiedy wykonać, jaka jest norma i jak interpretować wynik?

Anty-TPO – co to jest? 

Badanie anty-TPO to jedno z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce autoimmunologicznych chorób tarczycy.

W chorobach autoimmunologicznych układ odpornościowy błędnie rozpoznaje własne tkanki jako obce i zaczyna je atakować. W przypadku tarczycy wytwarza przeciwciała anty-TPO skierowane przeciwko peroksydazie tarczycowej (TPO) – enzymowi niezbędnemu do produkcji hormonów tarczycy. W efekcie może dojść do uszkodzenia tarczycy i zaburzeń wytwarzania hormonów. Taki mechanizm leży u podłoża m.in. choroby Hashimoto, która jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy.

Czytaj też:
Choroba Hashimoto. Jak się objawia?

Kiedy należy wykonać badanie anty-TPO?

Badanie anty-TPO lekarz może zlecić:

• w przypadku podejrzenia autoimmunologicznych chorób tarczycy, takich jak choroba Hashimoto lub choroba Gravesa-Basedowa,
• gdy wyniki badań TSH, FT4 lub USG tarczycy sugerują zaburzenia jej funkcji,
• u osób z innymi chorobami autoimmunologicznymi (np. zespołem Sjögrena, cukrzycą typu 1 czy celiakią), ponieważ mogą one współistnieć z chorobami tarczycy,
• przed rozpoczęciem leczenia niektórymi lekami, np. amiodaronem lub interferonem, które mogą wpływać na czynność tarczycy.

Dodatkowo oznaczenie anty-TPO może być zalecane:

• u kobiet planujących ciążę lub będących w ciąży, jeśli istnieje podejrzenie choroby tarczycy lub zwiększone ryzyko jej wystąpienia,
• u kobiet z nawracającymi poronieniami lub problemami z zajściem w ciążę – jako element szerszej diagnostyki.

Jak przygotować się do badania anty-TPO?

Badanie anty-TPO nie wymaga specjalnego przygotowania. Krew można pobrać o dowolnej porze dnia i nie trzeba być na czczo. Jeśli jednak razem z anty-TPO wykonywane są inne badania, np. glukozy lub profilu lipidowego, lekarz może zalecić zgłoszenie się na czczo.

Anty-TPO – jaka jest norma?

Norma anty-TPO zależy od metody oznaczenia i laboratorium wykonującego badanie. Najczęściej za prawidłowy wynik uznaje się wartość poniżej 35 IU/ml, jednak zakres referencyjny może się różnić. Dlatego wynik zawsze należy interpretować zgodnie z normami podanymi przez laboratorium.

Podwyższone stężenie przeciwciał anty-TPO może wskazywać na autoimmunologiczną chorobę tarczycy, taką jak choroba Hashimoto lub choroba Gravesa-Basedowa.

Prawidłowy wynik anty-TPO nie wyklucza całkowicie choroby tarczycy, ponieważ u części pacjentów przeciwciała mogą nie występować mimo obecności schorzenia.

Co oznacza podwyższony wynik anty-TPO?

Podwyższone stężenie przeciwciał anty-TPO świadczy o tym, że układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko własnej tarczycy. Najczęściej występuje u osób z chorobą Hashimoto lub chorobą Gravesa-Basedowa, ale może pojawić się również u osób bez objawów choroby.

Sam wynik nie jest podstawą do rozpoznania i zawsze powinien być oceniany łącznie z objawami oraz wynikami innych badań, takich jak TSH, FT4, FT3 czy USG tarczycy.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o badanie anty-TPO

Czy prawidłowy wynik anty-TPO wyklucza chorobę Hashimoto?

Nie. U części osób z chorobą Hashimoto przeciwciała anty-TPO mogą nie występować, dlatego wynik zawsze należy interpretować razem z objawami oraz wynikami innych badań.

Czy podwyższone anty-TPO zawsze wymaga leczenia?

Nie. O leczeniu decyduje lekarz na podstawie objawów oraz wyników badań oceniających czynność tarczycy, a nie wyłącznie stężenia przeciwciał.

Czy wysokie anty-TPO oznacza cięższą chorobę?

Nie. Stężenie przeciwciał anty-TPO nie odzwierciedla stopnia uszkodzenia tarczycy ani nasilenia choroby.

Czy wynik anty-TPO może się zmieniać?

Tak. Stężenie przeciwciał może zmieniać się w czasie, jednak zwykle nie wykorzystuje się go do oceny skuteczności leczenia.

Przeczytaj również:
Anty-TG – kiedy wykonać badanie?