Co to jest ube? Jak smakuje i gdzie znalazł swoje zastosowanie?

Co to jest ube?

Jeszcze kilka lat temu ube było znane głównie w kuchni filipińskiej. Dziś ten intensywnie fioletowy składnik pojawia się w lodach, deserach, bubble tea, ciastach i wypiekach na całym świecie. Charakterystyczny kolor, delikatnie waniliowo-orzechowy smak i wysoka zawartość przeciwutleniaczy sprawiły, że ube stało się jednym z najmodniejszych składników współczesnej gastronomii.

Wiele osób nadal jednak zadaje pytanie. Ube – co to właściwie jest?

Ube to odmiana purpurowego pochrzynu, często mylona z purpurowym ziemniakiem lub słodkim ziemniakiem. Ube to roślina należąca do gatunku Dioscorea alata, znanego również jako purple yam. Pochodzi z Azji Południowo‑Wschodniej, szczególnie z Filipin, gdzie od wieków stanowi ważny element lokalnej kuchni. Choć potocznie bywa określane jako fioletowy batat, botanicznie nie jest klasycznym batatem. Różni się zarówno strukturą, jak i smakiem. W filipińskich deserach ube wykorzystuje się do przygotowywania kremów, lodów, ciast, naleśników czy słynnego „ube halaya”, czyli gęstej słodkiej pasty. Wyróżnia je intensywnie fioletowy miąższ, wynikający z wysokiej zawartości antocyjanów – naturalnych barwników o silnych właściwościach antyoksydacyjnych.

Czytaj też:
Bataty – czy są zdrowsze od ziemniaków?

Ube – dlaczego jest popularne?

Ogromna popularność ube wynika z kilku czynników jednocześnie.

• Po pierwsze niezwykły kolor. Naturalny, intensywnie fioletowy odcień sprawia, że desery z dodatkiem ube wyglądają bardzo efektownie i świetnie prezentują się w mediach społecznościowych.
• Po drugie to smak. Ube ma łagodny, lekko waniliowy i orzechowy aromat, który dobrze komponuje się zarówno z deserami, jak i napojami.
• Po trzecie są to właściwości zdrowotne. Badania naukowe pokazują, że fioletowe odmiany pochrzynu i słodkich ziemniaków zawierają duże ilości antocyjanów o działaniu przeciwutleniającym.

Ube a fioletowy batat – czym się różnią?

Potocznie ube często określa się jako fioletowy batat, jednak z naukowego punktu widzenia nie jest to całkowicie poprawne. Klasyczny fioletowy batat należy do rodziny powojowatych i jest odmianą słodkiego ziemniaka. Z kolei ube to pochrzyn należący do zupełnie innej rodziny roślin.

Mimo podobnego wyglądu istnieją między nimi wyraźne różnice:

• ube ma bardziej kremową konsystencję,
• fioletowy batat bywa bardziej suchy,
• smak ube jest delikatniejszy i bardziej deserowy,
• fioletowy batat częściej wykorzystuje się jako dodatek wytrawny.

Oba produkty zawierają jednak cenne antocyjany odpowiedzialne za intensywną barwę.

Ube – wartości odżywcze

Ube ma średnio około 115-120 kcal na 100 g. Dokładna wartość zależy od odmiany i stopnia dojrzałości bulwy.

W 100 g ube znajduje się około 27-30 g węglowodanów, 1-2 g białka oraz niewielka ilość tłuszczu.

Rosnąca popularność ube wynika właśnie z jego wartości odżywczych, ponieważ produkt ten jest źródłem witaminy C, potasu, manganu, przeciwutleniaczy oraz błonnika pokarmowego.

Największą uwagę naukowców przyciągają jednak antocyjany. Są to naturalne związki roślinne odpowiadające za fioletową, niebieską i czerwoną barwę wielu warzyw oraz owoców. Pomagają neutralizować wolne rodniki. Mogą one przyczyniać się do stresu oksydacyjnego, który wiąże się z procesami starzenia oraz rozwojem wielu chorób cywilizacyjnych. Badania wykazały, że antocyjany obecne w ube wykazują silne właściwości antyoksydacyjne. Naukowcy zidentyfikowali w ube liczne antocyjany, w tym pochodne cyjanidyny i peonidyny, które odpowiadają za charakterystyczny kolor oraz potencjalne działanie prozdrowotne.

Ube – wpływ na zdrowie

Choć potrzebne są dalsze badania kliniczne, dotychczasowe analizy sugerują, że regularne spożywanie produktów bogatych w antocyjany może wspierać organizm na wielu poziomach.

Badania dotyczące fioletowych odmian pochrzynu i słodkich ziemniaków wskazują na potencjalny wpływ na:

• ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym,
• wspieranie układu krążenia,
• redukcję stanów zapalnych,
• wsparcie funkcji mózgu,
• poprawę mikrobioty jelitowej.

Naukowcy podkreślają jednak, że ube powinno stanowić element zróżnicowanej diety, a nie „superfood” działający jak lek. Choć należy pamiętać, że dla europejskich konsumentów ten produkt nadal pozostaje egzotyczną nowością.

Wiele osób zastanawia się też, czy ube jest zdrowym źródłem węglowodanów i jaki ma wpływ na poziom cukru we krwi. Podobnie jak inne bulwy, zawiera skrobię i dostarcza energii, jednak dzięki obecności błonnika może zapewniać większe uczucie sytości. Znaczenie ma również sposób przygotowania. Gotowane lub pieczone ube będzie korzystniejszym wyborem niż mocno przetworzone słodkie desery z dużą ilością cukru.

Ube – zastosowanie w kuchni

Ze względu na swój charakterystyczny smak ube dobrze sprawdza się w cukiernictwie. Smak ube trudno porównać do jednego produktu. Najczęściej opisuje się go jako połączenie wanilii, białej czekolady, pistacji, delikatnych nut kokosowych, lekko orzechowego aromatu.

Najpopularniejsze zastosowanie ube ma w kuchni azjatyckiej. Można spotkać je w formie proszku, puree, ekstraktu, pasty, lodów, ciast, bubble tea, naleśników. Na Filipinach ogromną popularnością cieszy się „ube halaya” – gęsta masa przygotowywana z ugotowanego ube, mleka i cukru.

W ostatnich latach ube stało się prawdziwym trendem kulinarnym. Kawiarnie i cukiernie wykorzystują jego naturalny kolor do tworzenia efektownych deserów bez konieczności stosowania sztucznych barwników. W Polsce ube można znaleźć głównie: w sklepach azjatyckich, w sklepach internetowych, w formie mrożonego puree, jako proszek lub jako aromat cukierniczy. Najbardziej wartościowe jest jednak świeże lub mrożone puree bez dodatku cukru.

Ube – czy warto włączyć do diety?

Jeśli ktoś lubi eksperymentować w kuchni i szuka nowych smaków, ube może być bardzo ciekawym dodatkiem do codziennej diety.

Produkt dostarcza błonnika, składników mineralnych oraz naturalnych przeciwutleniaczy. Warto jednak pamiętać, że największe korzyści zdrowotne daje dieta oparta na różnorodnych warzywach i owocach, a nie pojedynczy „superprodukt”.

Przeczytaj też:
Sok z ziemniaka. Sprawdź, jak go przygotować