Co na wzdęty brzuch? Domowe sposoby na wzdęcia i gazy

Czym są wzdęcia i jak powstają?

W fizjologicznych warunkach objętość gazów wynosi 200 ml. Średnio oddajemy je od 14 do 25 razy na dobę. Najczęściej odbywa się to po posiłkach na skutek fermentacji składników pokarmowych lub po prostu przez połykanie powietrza.

Zwiększona ilość gazów jelitowych wiąże się z uczuciem wzdęcia (zwiększenie obwodu brzucha), co niestety dodatkowo potęguje problem. W Polsce dolegliwość ta dotyczy ok. 30% osób.  

Coraz częściej dochodzi do sytuacji, w której nadmierna produkcja gazów jelitowych jest objawem czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego czy też występujących alergii i nietolerancji pokarmowych.

Wzdęcia mogą towarzyszyć następującym chorobom: 

• zespół jelita drażliwego (IBS), 
• SIBO (zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego), 
• celiakia, 
• nieprawidłowe trawienie i nietolerancja węglowodanów (np. nietolerancja laktozy, fruktozy), 
• zaparcia, 
• rak jelita grubego, 
• nieswoiste choroby jelit, 
• stan po zabiegach chirurgicznych.

Czytaj też:
Najlepsze preparaty na wzdęcia. Ranking

Czego unikać przy wzdęciach?

Jeśli borykasz się z nadmiernymi gazami, to w pierwszej kolejności wyeliminuj ze swojego jadłospisu tzw. produkty gazotwórcze.

Zaliczamy do nich: 

• warzywa kapustne,  
• cebulę, czosnek,  
• nasiona roślin strączkowych (np. groch, fasolę),  
• ciemne pieczywo,  
• niektóre owoce.  

Pomocne też może okazać się ograniczenie produktów bogatych w FODMAP, czyli węglowodany fermentujące (oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole). Mogą one zwiększać produkcję gazu w świetle jelita. Związki z tej grupy są gwałtownie fermentowane przez bakterie. Produktem tej fermentacji jest wodór, który powoduje wzdęcia. 

Produkty bogate w FODMAP: 

Ograniczenie produktów bogatych w FODMAP powinno odbywać się pod okiem dietetyka. Jest zalecane u osób, u których przyniesie to potencjalne korzyści, np. w przypadku nietolerancji laktozy czy u osób chorujących na IBS.

Tłuste, smażone, ciężkostrawne i pikantne dania również mogą powodować nadmierne gazy i nasilenie dolegliwości. Jeśli masz predyspozycje do występowania wzdęć, zrezygnuj z picia gazowanej wody oraz unikaj alkoholu i słodyczy.

Co jeść i pić przy wzdęciach, aby zmniejszyć gazy i dyskomfort?

Aby wyeliminować gazy i wzdęcia, pamiętaj o następujących zasadach: 

• Regularnie spożywaj posiłki co 2-3 godziny. 
• Jedz bez pośpiechu. 
• Pij ok. 1,5-2 litrów płynów dziennie, zwłaszcza niegazowanej wody i ziołowych naparów. 
• Ogranicz spożycie kawy i napojów zawierających kofeinę. 
• Ogranicz spożycie owoców do 3 porcji dziennie. 
• Ogranicz spożycie produktów przetworzonych. 
• Ogranicz spożycie błonnika nierozpuszczalnego, który występuje w otrębach żytnich i pszennych, ziarnach, orzechach, fasoli czy warzywach kapustnych. 
• Zwiększ spożycie błonnika rozpuszczalnego pochodzącego np. z otrębów owsianych czy babki płesznik.

Badania naukowe wskazują także, że w łagodzeniu dolegliwości związanych ze wzdęciami ulgę może przynieść lekkostrawna dieta. Przygotowując posiłki, postaw na gotowanie, gotowanie na parze, pieczenie w pergaminie lub duszenie. Pamiętaj także o stosowaniu łagodnych przypraw i ziół (mięta, melisa, kminek, szałwia).   Jeśli masz nietolerancję laktozy, spożywaj produkty mleczne zawierające bakterie probiotyczne Bifidobacterium. 

Czy aktywność fizyczna pomaga na wzdęcia i gazy?

Odpowiednio dobrana aktywność fizyczna pomoże Ci złagodzić wzdęcia i gazy. To bardzo ważny element wspomagający dietoterapię. Jeśli masz wzdęty brzuch, postaw na jogę, pilates lub stretching. Łagodne ćwiczenia pomogą rozluźnić napięte mięśnie i usprawnią pracę jelit (szczególnie gdy problem wynika z nieprawidłowej budowy przewodu pokarmowego czy jego zaburzonej motoryki).

To, co jemy, ma duży wpływ na pracę układu pokarmowego. Odpowiednio skomponowana dieta, unikanie produktów nasilających produkcję gazów i właściwe ćwiczenia są kluczowe w łagodzeniu uciążliwych dolegliwości.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o domowe sposoby na wzdęcia

Jak wypuścić gazy z jelit?

Przy wzdęciach pomocny może być delikatny ruch, np. spacer, stretching lub joga wspierająca pracę jelit. Ulgę często przynosi także unikanie ciężkostrawnych posiłków, jedzenie bez pośpiechu oraz picie niegazowanej wody i naparów ziołowych.

Jaki jest szybki sposób na wzdęcia?

W łagodzeniu wzdęć może pomóc lekki ruch, ciepły napój lub masaż brzucha. Ulgę często przynoszą także preparaty dostępne w aptece, np. zawierające symetykon, koper włoski czy miętę, które wspierają usuwanie gazów i zmniejszają uczucie pełności.

Jakie domowe sposoby na gazy są najskuteczniejsze?

Do najczęściej polecanych domowych sposobów na gazy należą regularne spożywanie lekkostrawnych posiłków, dokładne przeżuwanie jedzenia, aktywność fizyczna oraz napary z mięty, melisy czy kminku. Ważne jest również ograniczenie wysoko przetworzonej żywności i jedzenia w pośpiechu.

Czy stres może powodować wzdęcia?

Tak, stres może wpływać na pracę układu pokarmowego i nasilać wzdęcia oraz uczucie pełności. U wielu osób objawy pojawiają się lub nasilają w sytuacjach napięcia emocjonalnego, dlatego pomocne mogą być także odpoczynek i techniki relaksacyjne.

Kiedy wzdęcia wymagają konsultacji z lekarzem?

Do lekarza warto zgłosić się wtedy, gdy wzdęcia utrzymują się przez dłuższy czas, często nawracają lub towarzyszą im inne objawy, np. silny ból brzucha, utrata masy ciała, biegunki czy krew w stolcu. Takie dolegliwości mogą wymagać dalszej diagnostyki.

Przeczytaj również:
Jakie zioła stosować na wzdęcia?