Artykuły

X - Black month
X - Sanprobi
X - Herbamedicus
X - Zadbaj o swoje włosy
X - Mikołajkowe inspiracje
X - Zdrowie całej rodziny
X - Reckitt Nurofen
X - Zdrowie jamy ustnej
4

Glicyna. Co to jest, właściwości, działanie, dawkowanie i wpływ na sen

Słuchaj artykułu

Glicyna to najmniejszy i najprostszy pod względem budowy aminokwas białkowy, ale jej znaczenie dla organizmu jest znacznie większe, niż mogłoby sugerować to określenie. Uczestniczy m.in. w tworzeniu kolagenu, glutationu, kreatyny i hemu, a jednocześnie pełni funkcję neuroprzekaźnika w układzie nerwowym. Organizm potrafi wytwarzać ją samodzielnie, jednak glicyna jest również dostarczana wraz z dietą. Coraz większe zainteresowanie wzbudza także glicyna na sen oraz jej potencjalny udział w regeneracji organizmu. Co wiadomo o jej działaniu, gdzie występuje i kiedy warto rozważyć suplementację? 

Glicyna. Co to jest, właściwości, działanie, dawkowanie i wpływ na sen

Z tego artykułu dowiesz się m.in.: 

  • czym jest glicyna i jakie funkcje pełni w organizmie,
  • jakie właściwości i działanie ma glicyna,
  • czy glicyna może wspierać sen i regenerację,
  • w jakich produktach naturalnie występuje,
  • jak wygląda suplementacja i dawkowanie glicyny,
  • jakie skutki uboczne może powodować jej nadmiar. 

Glicyna – co to jest i dlaczego jest potrzebna organizmowi? 

Glicyna, nazywana również kwasem aminooctowym lub kwasem aminoetanowym, jest najprostszym strukturalnie aminokwasem białkowym. Należy do aminokwasów endogennych, dlatego organizm może wytwarzać ją samodzielnie, m.in. z seryny. Jest także naturalnie obecna w produktach białkowych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego.

W nazwach niektórych preparatów można spotkać określenie L-glicyna. W przeciwieństwie do wielu innych aminokwasów glicyna nie występuje jednak w odrębnych formach L i D. Dlatego nazwy „glicyna” i „L-glicyna” odnoszą się w praktyce do tej samej substancji.

Szczególnie ważną funkcją glicyny jest udział w budowie kolagenu – mniej więcej co trzecia reszta aminokwasowa w tym białku to właśnie glicyna. Dzięki niewielkiej cząsteczce umożliwia prawidłowe ułożenie jego struktury, istotnej dla skóry, kości, chrząstek i ścięgien.

Czytaj też:
Kreatyna. Jakie korzyści wynikają z jej suplementacji?


Produkty z glicyną
Recepta Gemini Szczepienia

Glicyna – właściwości i najważniejsze funkcje 

Trudno wskazać jeden mechanizm, który wyjaśniałby wszystkie właściwości glicyny. Aminokwas ten uczestniczy bowiem w wielu szlakach metabolicznych i pełni zarówno funkcje budulcowe, jak i regulacyjne.

Do najważniejszych ról glicyny należą: 

  • udział w budowie kolagenu – a tym samym struktur tkanki łącznej,
  • udział w syntezie glutationu – jednego z najważniejszych elementów wewnętrznego systemu antyoksydacyjnego organizmu,
  • udział w syntezie kreatyny, istotnej dla magazynowania i szybkiego wykorzystywania energii przez komórki, zwłaszcza mięśniowe,
  • udział w powstawaniu hemu, który jest m.in. składnikiem hemoglobiny,
  • funkcja neuroprzekaźnika wpływającego na aktywność układu nerwowego. 

Glicyna – działanie w układzie nerwowym 

Szczególnie interesujące jest działanie glicyny w ośrodkowym układzie nerwowym. W rdzeniu kręgowym i niektórych obszarach mózgu pełni ona funkcję neuroprzekaźnika hamującego. Po związaniu z receptorami glicynowymi dochodzi do otwarcia kanałów chlorkowych i zmniejszenia pobudliwości neuronu. Mechanizm ten pomaga zachować równowagę pomiędzy pobudzeniem a hamowaniem aktywności komórek nerwowych. 

Na tym jej rola się jednak nie kończy. Glicyna jest również koagonistą receptorów NMDA, uczestniczących m.in. w procesach uczenia się, pamięci i neuroplastyczności.

Oznacza to, że w zależności od rodzaju receptora i miejsca działania może uczestniczyć w różnych mechanizmach regulujących pracę układu nerwowego.


Melatonina

Glicyna na sen – czy rzeczywiście może pomóc? 

Przeprowadzono niewielkie badania kliniczne, w których oceniano wpływ przyjmowania glicyny przed nocnym odpoczynkiem. W części badań zastosowanie około 3 g przed snem wiązało się z poprawą subiektywnej jakości snu i samopoczucia po przebudzeniu. Jednym z proponowanych mechanizmów jest wpływ glicyny na termoregulację.  

Ułatwienie fizjologicznego obniżenia temperatury głębokiej ciała może sprzyjać procesom towarzyszącym zasypianiu. Znaczenie może mieć również jej aktywność w układzie nerwowym. Nie oznacza to jednak, że glicyna jest lekiem nasennym ani że rozwiąże każdą przyczynę problemów ze snem.

Bezsenność może mieć związek m.in. ze: 

  • stresem,
  • nieprawidłową higieną snu,
  • pracą zmianową,
  • stosowanymi lekami,
  • chorobami.  

Jeśli trudności z zasypianiem, częste wybudzenia lub niewyspanie utrzymują się przez dłuższy czas, warto poszukać ich przyczyny, zamiast ograniczać postępowanie do suplementacji. 

Glicyna – na co jeszcze pomaga? 

Glicyna kojarzona jest również z regeneracją ze względu na jej duży udział w strukturze kolagenu.

Białko to jest podstawowym składnikiem macierzy pozakomórkowej i występuje m.in. w: 

  • skórze,
  • chrząstkach,
  • kościach,
  • więzadłach,
  • ścięgnach. 

Nie oznacza to jednak, że samo przyjmowanie glicyny automatycznie zwiększy produkcję kolagenu. Synteza tego białka jest złożonym procesem, do którego potrzebne są także inne aminokwasy oraz odpowiednia podaż składników odżywczych, w tym witaminy C. 

Glicyna bierze ponadto udział w powstawaniu kreatyny i glutationu. Z tego powodu prowadzone są badania dotyczące jej potencjalnego znaczenia dla regeneracji po wysiłku, stresu oksydacyjnego czy metabolizmu. Wyniki części z nich są obiecujące, ale nie dają podstaw do przypisywania glicynie działania leczniczego w chorobach metabolicznych, zapalnych czy układu ruchu. 


Kolagen

Glicyna – gdzie występuje? Naturalne źródła w diecie 

Jej źródłem są produkty zawierające białko. Szczególnie dużo dostarczają jej produkty bogate w kolagen i żelatynę.

W codziennym jadłospisie glicynę można znaleźć m.in. w: 

  • żelatynie oraz potrawach przygotowywanych z jej wykorzystaniem, 
  • mięsie, rybach i produktach zawierających tkankę łączną, 
  • jajach i produktach mlecznych, 
  • roślinach strączkowych, 
  • orzechach i nasionach. 

Najbardziej skoncentrowanymi źródłami glicyny są żelatyna oraz produkty zawierające dużo kolagenu. Dla większości zdrowych osób podstawą powinna pozostawać jednak urozmaicona dieta, a nie próba dostarczania dużych ilości jednego aminokwasu. 

Glicyna w diecie i suplementach – jaką formę wybrać? 

Glicyna jest naturalnie obecna w żywności, dlatego podstawowym sposobem jej dostarczania pozostaje dieta. Można ją również znaleźć w suplementach diety, które różnią się formą, zawartością aminokwasu i wygodą stosowania.

Najczęściej spotykane formy to:

  • glicyna w proszku – pozwala odmierzyć określoną ilość aminokwasu i rozpuścić ją w wodzie lub innym napoju. Może być wygodna przy stosowaniu większych porcji,
  • glicyna w kapsułkach – zawiera odmierzoną ilość substancji. W przypadku większych porcji może być konieczne przyjęcie kilku kapsułek,
  • glicyna w tabletkach – podobnie jak kapsułki ułatwia kontrolowanie przyjmowanej ilości i może być praktyczna podczas podróży.

Przy wyborze preparatu zwróć uwagę przede wszystkim na zawartość glicyny w jednej porcji, pełny skład produktu oraz zalecenia producenta.

Glicyna jest aminokwasem, a suplementy z jej zawartością nie są lekami przeznaczonymi do leczenia bezsenności. Nie należy przypisywać im działania leczniczego wyłącznie na podstawie obecności glicyny w składzie.


Aminokwasy

Glicyna – dawkowanie. Ile można przyjmować? 

Nie ustalono jednej uniwersalnej dawki glicyny odpowiedniej dla każdego. Ilość przyjmowanego aminokwasu zależy od celu suplementacji, stanu zdrowia oraz składu konkretnego preparatu.

Nie określono również powszechnie obowiązującej maksymalnej dziennej dawki glicyny w suplementach diety. Dlatego nie należy samodzielnie zwiększać ilości przyjmowanego aminokwasu.

Jeśli decydujesz się na suplementację, przestrzegaj zaleceń producenta i sprawdzaj zawartość glicyny w jednej porcji preparatu. Zwróć też uwagę, czy przyjmujesz ją w innych suplementach.

W przypadku chorób przewlekłych, stosowania leków, ciąży lub karmienia piersią skonsultuj planowaną suplementację z lekarzem lub farmaceutą.

Glicyna – skutki uboczne i przeciwwskazania 

Glicyna dostarczana wraz z dietą jest naturalnym składnikiem pożywienia. Suplementacja również jest zazwyczaj dobrze tolerowana, jednak przyjmowanie większych ilości może powodować działania niepożądane.

Do możliwych skutków ubocznych glicyny należą:

  • nudności,
  • luźne stolce lub biegunka,
  • dyskomfort w jamie brzusznej,
  • uczucie pełności.

Dolegliwości te mogą pojawiać się szczególnie po przyjęciu większych porcji aminokwasu.

Nie ustalono pełnego profilu bezpieczeństwa długotrwałego stosowania wysokich dawek glicyny. Ostrożność jest wskazana przede wszystkim u osób z chorobami przewlekłymi oraz przyjmujących leki.

Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, jeśli:

  • jesteś w ciąży lub karmisz piersią,
  • masz chorobę nerek lub wątroby,
  • regularnie przyjmujesz leki, szczególnie działające na ośrodkowy układ nerwowy,
  • planujesz stosować glicynę w dużych dawkach przez dłuższy czas.

Sytuacje te nie muszą oznaczać bezwzględnego przeciwwskazania do stosowania glicyny, ale wymagają indywidualnej oceny bezpieczeństwa.

Jeżeli po rozpoczęciu suplementacji pojawią się niepokojące dolegliwości, przerwij przyjmowanie preparatu i skonsultuj się ze specjalistą.

Czy warto suplementować glicynę? 

Glicyna pełni wiele ważnych funkcji w organizmie. Uczestniczy w syntezie kolagenu, glutationu, kreatyny i hemu, a także w regulacji pracy układu nerwowego. Organizm potrafi wytwarzać ją samodzielnie, a dodatkowym źródłem jest codzienna dieta.

Najwięcej zainteresowania wzbudza obecnie jej potencjalny wpływ na sen. Wstępne wyniki badań są obiecujące, jednak nie potwierdzają skuteczności glicyny w leczeniu bezsenności. U zdrowych osób stosujących urozmaiconą dietę rutynowa suplementacja glicyny nie jest konieczna.


Magnez

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o glicynę

Czy glicyna jest lekiem?

Glicyna to aminokwas naturalnie występujący w organizmie, który jest również składnikiem suplementów diety. Preparaty sprzedawane jako suplementy nie są lekami przeznaczonymi do leczenia bezsenności.

Czy glicynę można przyjmować codziennie?

Nie ustalono uniwersalnego schematu codziennej suplementacji glicyny. Długotrwałe stosowanie, szczególnie większych dawek, warto omówić z lekarzem.

Czy glicyna i L-glicyna to to samo?

Tak, określenia te odnoszą się do tej samej substancji. Glicyna nie występuje w odrębnych formach L i D, dlatego nazwa „L-glicyna” jest chemicznie nieprecyzyjna.

Czy glicyna powoduje senność w ciągu dnia?

Nie ma wystarczających dowodów, że glicyna przyjmowana w typowych ilościach suplementacyjnych powoduje senność w ciągu dnia. Reakcja na suplement może być jednak indywidualna.

Czy glicynę można łączyć z magnezem?

Nie ma ogólnego zakazu łączenia glicyny z magnezem. Przed zastosowaniem kilku suplementów jednocześnie sprawdź ich skład i zalecane porcje, szczególnie jeśli przyjmujesz również leki.

Przeczytaj również:
Ranking kolagenów do picia. Sprawdź, który wybrać

Co myślisz o tym artykule? Podziel się opinią w komentarzu!


Źródła
Zwiń
Rozwiń
  • Zhang, T.; Liu, C.; Zhong, N.; Wang, Y.; Huang, Y.; Zhang, X. Advances in the Treatment of Cognitive Impairment in Schizophrenia: Targeting NMDA Receptor Pathways. Int. J. Mol. Sci. 2024.. 
  • Ramos-Jiménez, A.; Hernández-Torres, R.P.; Hernández-Ontiveros, D.A.; Ortiz-Ortiz, M.; López-Fregoso, R.J.; Martínez-Sanz, J.M.; Rodríguez-Uribe, G.; Hernández-Lepe, M.A. An Update of the Promise of Glycine Supplementation for Enhancing Physical Performance and Recovery. Sports 2024.
  • Rudnicka M., Glicyna – aminokwas endogenny o właściwościach plejotropowych. Medycyna Faktów, 2023. 

Masz pytanie, szukasz porady?

Zapytaj farmaceutę
Zapytaj farmaceutę

Rezerwuj w aplikacji, odbieraj w aptekach!

Sprawdź
Recepta Gemini
Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

Informacje na temat przetwarzania danych osobowych znajdziesz w Polityce prywatności.

Masz pytanie, szukasz porady?

Zapytaj farmaceutę
Zapytaj farmaceutę

Rezerwuj w aplikacji, odbieraj w aptekach!

Sprawdź
Recepta Gemini