Malwa. Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Malwa czarna i dzika – czym się różnią?

Malwa czarna to ciemna odmiana malwy ogrodowej, czyli Alcea rosea var. nigra. Ma wysoką łodygę i duże kwiaty w kolorze bordowym, śliwkowym lub ciemnofioletowym.

Dzika malwa to potoczna nazwa ślazu dzikiego, czyli Malva sylvestris. Jest niższa i bardziej rozłożysta. Poznasz ją po różowofioletowych kwiatach z ciemniejszymi żyłkami.

Ta różnica ma znaczenie podczas wyboru suszu. Tradycyjne zastosowanie przy suchym kaszlu i podrażnieniu gardła dotyczy przede wszystkim ślazu dzikiego. Przed zakupem sprawdź więc łacińską nazwę rośliny na opakowaniu.

Kwiaty czarnej malwy nie są naprawdę czarne. Ich głęboki odcień tworzą antocyjany. To naturalne barwniki obecne również w aronii, jagodach i czarnej porzeczce. Po dodaniu cytryny napar może stać się bardziej czerwony. Taka zmiana koloru nie oznacza jednak silniejszego działania.

Jakie właściwości ma malwa?

Kwiat ślazu dzikiego zawiera śluzy roślinne. Po połączeniu z wodą tworzą one delikatną warstwę na błonie śluzowej. Pomaga ona zatrzymać wilgoć i zmniejszyć kontakt z czynnikami drażniącymi.

Działanie malwy jest więc przede wszystkim łagodzące i powlekające. Nie zwalcza wirusów ani bakterii. Może jednak poprawić Twój komfort, gdy gardło jest suche, a błony śluzowe podrażnione.

Europejska Agencja Leków uznaje stosowanie kwiatu ślazu dzikiego przy podrażnieniu jamy ustnej i gardła, suchym kaszlu oraz łagodnym dyskomforcie trawiennym za zastosowanie tradycyjne. Oznacza to, że opiera się ono na wieloletnim użyciu rośliny, a nie na dużych badaniach klinicznych.

Malwa na kaszel, chrypkę i podrażnione gardło

Po preparat ze ślazem dzikim możesz sięgnąć, gdy dokucza Ci suchy kaszel, drapanie w gardle lub chrypka. Może przydać się również wtedy, gdy pracujesz głosem albo często przebywasz w klimatyzowanych i mocno ogrzewanych pomieszczeniach.

Napar pij powoli, małymi łykami. Dzięki temu dłużej pozostanie w kontakcie z gardłem i pomoże zmniejszyć uczucie suchości.

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli objawy utrzymują się dłużej niż tydzień. Konsultacji wymagają też duszność, gorączka, ropna wydzielina lub wyraźne pogorszenie samopoczucia.

Czy malwa pomaga na żołądek?

Ślaz dziki jest tradycyjnie stosowany również przy łagodnym, przejściowym dyskomforcie żołądka i jelit. Powlekająca warstwa może chwilowo zmniejszyć uczucie podrażnienia. Nie oznacza to jednak, że malwa leczy refluks, wrzody, choroby jelit lub przewlekłe zaparcia.

Jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie albo regularnie wracają, skonsultuj się z lekarzem. Nie zwlekaj z konsultacją przy silnym bólu brzucha, częstych wymiotach, krwi w stolcu lub nagłym spadku masy ciała.

Malwa w pielęgnacji skóry i włosów

Ekstrakt z malwy znajdziesz w kosmetykach do twarzy, ciała i włosów. Jest stosowany przede wszystkim ze względu na właściwości kondycjonujące i wygładzające. Może pomagać zmiękczyć suchą skórę oraz poprawić wygląd przesuszonych pasm.

Malwa w pielęgnacji skóry

Kosmetyk z ekstraktem z malwy może sprawdzić się, gdy Twoja skóra:

• jest sucha i szorstka,
• nieprzyjemnie ściąga się po myciu,
• potrzebuje delikatnego zmiękczenia.

Malwę znajdziesz m.in. w kremach, balsamach, tonikach i kosmetykach do oczyszczania. Efekt zależy jednak od całego składu produktu.

Przed pierwszym użyciem nałóż niewielką ilość kosmetyku na mały fragment skóry. Zrezygnuj z niego, jeśli pojawi się pieczenie, swędzenie lub zaczerwienienie.

Nie nakładaj domowego naparu na otwarte rany, zakażone zmiany ani świeże oparzenia. Nie używaj go również do przemywania oczu. Płyn przygotowany w domu nie jest jałowy.

Malwa na włosy i skórę głowy

Ekstrakt z malwy jest dodawany do szamponów, odżywek i masek. Może pomagać wygładzić suche włosy, zmiękczyć je i ograniczyć uczucie napięcia skóry głowy. Jeśli masz cienkie pasma, zacznij od niewielkiej ilości produktu. Bogata formuła może je obciążyć i pozbawić objętości.

Kosmetyki z malwą nie są kuracją na łysienie ani uporczywy łupież. Nagłe wypadanie włosów, silny świąd, rany lub strupy skonsultuj z dermatologiem.

Jak przygotować napar z malwy?

Przed zaparzeniem sprawdź na opakowaniu:

• łacińską nazwę rośliny,
• zalecaną porcję,
• informację, czy susz jest przeznaczony do spożycia.

Kwiaty sprzedawane wyłącznie jako dekoracja lub surowiec kosmetyczny nie muszą nadawać się do picia.

Napar ze ślazu dzikiego

Europejska Agencja Leków podaje następujący sposób przygotowania naparu dla osób dorosłych i młodzieży od 12. roku życia:

1. Odmierz 1–2 g rozdrobnionego kwiatu.
2. Zalej go 250 ml wrzącej wody.
3. Zaparz zgodnie z instrukcją na opakowaniu.
4. Przecedź i wypij powoli.

Taką porcję można stosować 2–3 razy dziennie. Średnia dzienna ilość surowca wynosi 5 g. Napar może być także używany do płukania jamy ustnej i gardła.

Za każdym razem przygotuj świeżą porcję. Nie przechowuj gotowego naparu przez kilka dni.

Napar z czarnej malwy

Dla kwiatu czarnej malwy nie opracowano takich samych oficjalnych zaleceń. Stosuj więc ilość i sposób przygotowania podane przez producenta.

Nie zwiększaj porcji tylko dlatego, że napar ma łagodny smak. Większa ilość suszu nie musi oznaczać lepszego efektu.

Czytaj też:

Herbata – rodzaje, właściwości i parzenie. Jak wybrać napar dla siebie?

Malwa – przeciwwskazania i bezpieczne stosowanie

Nie stosuj malwy, jeśli masz uczulenie na tę roślinę lub inny składnik preparatu.

Przed użyciem naparu zachowaj szczególną ostrożność, gdy:

• chcesz podać go dziecku poniżej 12. roku życia,
• jesteś w ciąży lub karmisz piersią,
• regularnie przyjmujesz leki,
• wcześniej występowały u Ciebie reakcje alergiczne po ziołach.

Europejska Agencja Leków nie zaleca stosowania kwiatu ślazu dzikiego u dzieci poniżej 12. roku życia, w ciąży ani podczas karmienia piersią.

Jeśli stale przyjmujesz leki, zapytaj farmaceutę o konkretny produkt. Przerwij stosowanie malwy, gdy pojawią się wysypka, silne swędzenie lub obrzęk. Trudności z oddychaniem wymagają pilnej pomocy medycznej.

Czy malwa jest trująca?

Kwiaty niektórych gatunków malwy można wykorzystywać w kuchni. Nie oznacza to jednak, że każda roślina rosnąca w ogrodzie nadaje się do jedzenia lub przygotowania naparu.

Nie wykorzystuj kwiatów:

• rosnących przy ruchliwej drodze,
• pochodzących z miejskich rabat,
• opryskiwanych środkami ochrony roślin,
• pokrytych nalotem lub plamami,
• których gatunku nie potrafisz rozpoznać.

Najbezpieczniejszym wyborem będzie susz spożywczy lub zielarski z dokładnie podanym składem i sposobem stosowania.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o malwę

Czy malwa i prawoślaz to ta sama roślina?

Nie. Malwa ogrodowa, ślaz dziki i prawoślaz lekarski to różne rośliny należące do tej samej rodziny.

Czy napar z malwy można pić na zimno?

Tak. Możesz wypić go po ostudzeniu. Najlepiej przygotuj świeżą porcję i nie zostawiaj jej na kilka dni.

Jak przechowywać suszone kwiaty malwy?

Trzymaj je w szczelnym opakowaniu, z dala od światła, wilgoci i ciepła. Wyrzuć susz, jeśli pojawi się pleśń lub nietypowy zapach.

Kiedy i jak sadzić malwy?

Wysiej nasiona pod osłonami w połowie lub pod koniec wiosny. Możesz też wysiać je bezpośrednio do gruntu w maju albo czerwcu. Wybierz słoneczne miejsce osłonięte od silnego wiatru.

Czy malwa kwitnie w pierwszym roku?

Malwy ogrodowe uprawiane jako rośliny dwuletnie zwykle rozwijają najpierw liście i korzenie. Kwiaty pojawiają się w kolejnym sezonie.

Czy malwy są wieloletnie?

Malwa ogrodowa może być rośliną dwuletnią lub krótkowieczną byliną. Często sama się rozsiewa, dlatego może pozostawać w ogrodzie przez wiele lat.

Przeczytaj również:

Pomelo. Właściwości i zalety największego cytrusa na świecie