Naturalne olejki na komary i inne owady. Jakie stosować?
Wielu z nas przez cały rok z utęsknieniem wyczekuje lata. Ciepłe wieczory, wycieczki na łono natury, spanie przy otwartym oknie – to wszystko kojarzy się nam z latem. Jednak chyba wszyscy zgodzimy się co do jednego: aktywność gryzących owadów, zwłaszcza komarów, jest w tym czasie wyjątkowo uciążliwa i niepożądana. Jak sobie z tym radzić za pomocą naturalnych sposobów?
Olejki eteryczne na komary – czy działają?
Obecnie na rynku mamy do wyboru wiele repelentów, czyli środków odstraszających komary i inne owady. Są one pochodzenia chemicznego lub naturalnego. Repelenty chemiczne są dozwolone do stosowania, jednak u wielu osób ich sposób działania budzi wiele wątpliwości. Oprócz wpływu na środowisko naturalne oddziałują one także na nasze zdrowie, ponieważ mogą powodować reakcje alergiczne, a nawet zaburzać pracę układu nerwowego i rozrodczego. Skuteczną alternatywą są naturalne preparaty na bazie olejków eterycznych.
Czytaj też:
Preparaty na komary i kleszcze dla dzieci. Jakie wybrać?
Olejki to mieszaniny wieloskładnikowe, które są otrzymywane z całych roślin lub ich części – kwiatów, łodyg, liści lub nasion. Wiele z nich dzięki specyficznemu zapachowi i właściwościom lotnym wykorzystuje się jako naturalne repelenty. Olejki eteryczne skutecznie odstraszają komary i inne owady, zapewniając bezpieczeństwo i zwiększając komfort podczas letnich aktywności.
Ważne, aby nie stosować czystych olejków bezpośrednio na skórę, ponieważ mogą działać drażniąco.
Olejki eteryczne można wykorzystać do przygotowania domowych preparatów przeciw komarom, rozcieńczając je np. z wodą, olejkami kosmetycznymi lub oliwą z oliwek. Znajdziemy je także w gotowych preparatach.
Jakie olejki stosować na komary?
Olejek cytronellowy
Jest otrzymywany z trawiastej rośliny – palczatki cytronelowej. Ma przyjemny zapach. Olejek cytronellowy oprócz komarów skutecznie odstrasza także muchy, kleszcze i pchły. Może być stosowany bezpośrednio na skórę w stężeniu 5-15% – zapewnia wówczas ochronę nawet do 2 godzin. Bywa także wykorzystywany do produkcji świec zapachowych odstraszających komary.
Olejek miętowy
Jest pozyskiwany z liści kilku odmian mięty, przede wszystkim pieprzowej, japońskiej, długolistnej i zielonej. Wykazuje silne właściwości odstraszające wiele gatunków komarów, ponieważ czas jego skuteczności wynosi aż 1,5-2 godziny. Wykazuje także działanie miejscowo znieczulające, co jest przydatne, gdy miejsce ukąszenia swędzi i jest podrażnione.
Olejek bazyliowy
To kolejny olejek, który jest skutecznym repelentem. Otrzymuje się go z powszechnie stosowanej w kuchni bazylii – z wszystkich jej nadziemnych części. Roślina intensywnie pachnie, dlatego warto trzymać ją na parapecie nie tylko ze względów kulinarnych. Olejek bazyliowy ma długi czas działania – nawet do 2 godzin.
Olejek eukaliptusowy
Jest pozyskiwany z liści drzewa eukaliptusowego. Wykazuje silne działanie jako naturalny repelent, ponieważ jego 12,5-procentowy roztwór może wykazywać działanie ochronne nawet przez 2 godziny. Nie może być stosowany u dzieci poniżej 3. roku życia.
Olejek lawendowy
Jest otrzymywany z kwiatów lawendy wąskolistnej. Może pomóc zarówno w walce z komarami, jak i molami. Jako repelent zaleca się stosowanie go w stężeniu 6%. Mimo przyjemnego zapachu niestety wykazuje krótki czas działania – około 30 minut. Warto jednak o nim pamiętać, jeśli pojawią się odczyny alergiczne po ugryzieniu. Łagodzi on bowiem podrażnienia i przyspiesza gojenie.
Olejek geraniowy
Otrzymywany z ziela pelargonii pachnącej. Badania wykazały, że jego działanie jest silne w początkowym okresie po rozpyleniu, jednak ostatecznie krótkie. Popularne jest używanie świec i dyfuzorów z geranium, zarówno w środku, jak i na zewnątrz, ponieważ skutecznie odstraszają one komary.
Olejek rozmarynowy
Rozmaryn to kolejna roślina, którą warto posiadać w domu i ogrodzie. I nie chodzi tu tylko o zastosowanie w kuchni. 12,5-procentowy roztwór olejku rozmarynowego to repelent o wysokiej skuteczności przeciwko komarom.
Olejek tymiankowy
Olejek tymiankowy wykazuje skuteczność w odstraszaniu owadów, jednak jego działanie jest krótsze niż olejku rozmarynowego. Warto podkreślić, że ziele tymianku może być zastosowane jako ochrona podczas grillowania – wystarczy spalić je w grillu lub ognisku, aby zapach się rozprzestrzenił i chronił nas przed ukąszeniami komarów.
Olejek goździkowy
Jego zapach jest bardzo charakterystyczny, a sama roślina – goździk – to jeden z najlepszych naturalnych repelentów. Badania wykazały, że należy spalić roślinę, aby uwolnić lotne olejki eteryczne, które w wysokim stopniu działają odstraszająco na komary. Przy oknach lub łóżku można także umieścić woreczki z goździkami.
Olejek z miodli indyjskiej
Jest on silnie działającym naturalnym repelentem odstraszającym komary i uniemożliwiającym samicom składnie jaj. Po ugryzieniu może być stosowany jako środek regenerujący i łagodzący swędzenie. Jego działanie zostało potwierdzone w badaniu. 20-procentowy roztwór chroni przed komarami już w 70% przez 3 godziny. Sama roślina wykazuje wysoce efektywne działanie owadobójcze. Warto podkreślić, że jej zapach jest bezpieczny dla owadów zapylających rośliny, takich jak pszczoły czy motyle. Jest bardzo powszechnym biopestycydem.
Inne olejki, które skutecznie chronią przed ukąszeniami komarów:
- cynamonowy,
- kamforowy,
- pomarańczowy,
- anyżowy,
- z kurkumy.
Inne rośliny stosowane jako naturalne repelenty
- Szałwia – wykazuje ponad 30-procentową ochronę przed komarami.
- Kocimiętka – to popularna roślina doniczkowa spotykana na balkonach i w ogrodach. Badania potwierdzają, że w wysokim stopniu odstrasza komary i muchy. Warto ją posadzić blisko okien. Można również stosować roztwór olejku z kocimiętki.
- Złocień dalmatyński (wrotycz dalmatyński) – jego nasiona i kwiaty zawierają substancję, która poraża system nerwowy i mięśniowy owadów, w tym komarów.
- Bodziszek cuchnący („anginka”).
- Komarzyca.
- Mirt.
- Turówka wonna.
Czy warto stosować olejki eteryczne na komary?
Jak udowadnia wiele badań, naturalne środki odstraszające komary sporządzane na bazie olejków są nie tylko skuteczne, ale także bezpieczne dla nas i dla środowiska.
Preparaty z olejkami można kupić w aptece lub przygotować samodzielnie w domu jako roztwory do spryskiwania lub preparaty do smarowania. Substancją do rozcieńczenia może być woda lub naturalny olej (w preparatach na skórę) bądź alkohol w przypadku preparatów do spryskiwania, np. firan lub mebli (aby uniknąć tłustych plam). Olejki można śmiało ze sobą mieszać. Odpowiednie olejki można także dodawać do podgrzewaczy i kominków zapachowych, aby ich zapach unosił się w pomieszczeniu.
Stosując repelenty bazujące na olejkach roślinnych, warto pamiętać o kilku kwestiach:
- nie wolno ich stosować w postaci nierozcieńczonej bezpośrednio na skórę, gdyż mogą mieć działanie drażniące;
- należy zachować ostrożność podczas stosowania preparatów z olejkami eterycznymi u dzieci poniżej 3. roku życia i kobiet w ciąży;
- nie można dopuścić do ich kontaktu z oczami;
- naturalne repelenty nie wykazują długiego czasu działania, zwłaszcza w upalne dni, dlatego raz na jakiś czas należy ponowić aplikację;
- warto zacząć od niższych stężeń, aby uniknąć ewentualnego efektu drażniącego skórę.
Naturalne repelenty, choć nie wykazują tak długiego czasu działania, jak preparaty chemiczne, są skuteczne i bezpieczne dla zdrowia oraz mają przyjemny zapach. Warto o nich pamiętać podczas letniej wycieczki, aktywności fizycznej czy odpoczynku na tarasie lub balkonie w letni wieczór. Dzięki ich działaniu nie tylko uzyskamy ochronę przed uciążliwymi ugryzieniami komarów, ale skorzystamy z przyjemnej aromaterapii.
Przeczytaj również:
Komary – co je odstrasza?
- Kociołek-Balawejder E., Złocińska A., Środki odstraszające owady w ochronie ludzi, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 57, 2009.
- Adaszyńska M., Swarcewicz M., Olejki eteryczne jako substancje aktywne lub konserwanty w kosmetykach, Zakład Syntezy Organicznej i Technologii Leków, Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie; Wiadomości Chemiczne 2012, 66, 1-2.
- Rogut M., Ocena właściwości repelencyjnych olejków eterycznych z mięty pieprzowej, lawendy wąskolistnej oraz pelargonii pachnącej względem samic komara brzęczącego; Wszechświat, t. 116, nr 10-12/2015.
- Schönknecht K., O zdrowiu i ziołach, Jak odstraszać komary metodami naturalnymi.
- Mączka W., Wińska K., Grabarczyk M., Anioł M., Właściwości biologiczne geraniolu, Postępy Fitoterapii 1/2016, s. 39-43.
- Czarniecka A., Miodla Indyjska – znaczenie gospodarcze orz zastosowanie w kosmetyce i lecznictwie, DOI 10.32094/HERB-2018-01-10.







