Przeziębienie, grypa czy COVID-19? Objawy i różnice

Przeziębienie, grypa i COVID-19 – jak odróżnić te choroby?

Przeziębienie, grypa i COVID-19 są wywoływane przez wirusy. Ich objawy mogą być bardzo podobne, dlatego na ich podstawie nie zawsze można jednoznacznie rozpoznać infekcję.

Poniższa tabela pokazuje, jakie objawy częściej występują przy poszczególnych infekcjach:

Chcesz umówić się na szczepienie? Wybierz aptekę wykonującą szczepienia i dogodny termin wizyty.
Umów szczepienie w aptece Gemini

Czytaj też:
Szczepienia w aptekach. Kto może się zaszczepić i jakie szczepionki są dostępne?

Jak objawia się przeziębienie i jak je leczyć?

Przeziębienie nie jest wywoływane przez jeden konkretny wirus. Do jego rozwoju może prowadzić zakażenie różnymi wirusami, najczęściej rynowirusami. Objawy są zwykle łagodne i rozwijają się stopniowo.

Do wirusów, które mogą powodować objawy przeziębienia, należą m.in.:

• rynowirusy,
• koronawirusy,
• wirusy paragrypy,
• adenowirusy,
• enterowirusy,
• RSV.

Pierwsze objawy przeziębienia mogą obejmować:

• gorsze samopoczucie,
• uczucie suchości w nosie,
• ból, drapanie lub suchość w gardle.

W kolejnych dniach zwykle pojawia się katar. Na początku wydzielina z nosa jest najczęściej wodnista i przezroczysta. Z czasem może stać się gęstsza oraz przybrać żółte lub zielonkawe zabarwienie. Sam kolor wydzieliny nie świadczy o zakażeniu bakteryjnym i nie oznacza konieczności stosowania antybiotyku.

Antybiotyki nie działają na wirusy wywołujące przeziębienie.

Podczas przeziębienia gorączka występuje rzadziej niż przy grypie. U dorosłych i starszych dzieci temperatura ciała zwykle pozostaje prawidłowa lub jest nieznacznie podwyższona. Gorączka może wystąpić częściej u małych dzieci.

Objawy przeziębienia zwykle ustępują w ciągu kilku dni do około tygodnia, ale katar, kaszel lub inne dolegliwości mogą utrzymywać się dłużej.

Ponieważ przeziębienie może być wywołane przez wiele różnych wirusów, nie ma szczepionki chroniącej przed wszystkimi jego przyczynami ani leczenia przeciwwirusowego stosowanego rutynowo w przypadku zwykłego przeziębienia. Leczenie polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów i zapewnieniu organizmowi odpoczynku.

Jak radzić sobie z przeziębieniem?

• W przypadku gorączki lub bólu głowy możesz zastosować leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, np. paracetamol lub ibuprofen, jeśli nie ma przeciwwskazań do ich stosowania.
• Przy bólu, drapaniu lub suchości gardła możesz zastosować tabletki do ssania lub spraye.
• Jeśli dokucza Ci katar lub zatkany nos, możesz zastosować preparaty ułatwiające oczyszczanie nosa. Przy silnym obrzęku błony śluzowej pomocne mogą być również donosowe leki obkurczające naczynia krwionośne.

Donosowych leków obkurczających błonę śluzową nosa nie stosuj dłużej niż przez kilka dni, zgodnie z informacją zawartą w ulotce konkretnego preparatu.

W czasie przeziębienia zadbaj o odpoczynek i odpowiednie nawodnienie. Jeśli objawy są nasilone, utrzymują się dłużej niż spodziewany czas lub pojawiają się trudności z oddychaniem, skonsultuj się z lekarzem.

Jak objawia się grypa i jak ją leczyć?

Grypa zwykle rozpoczyna się nagle. W krótkim czasie mogą pojawić się gorsze samopoczucie, osłabienie, gorączka z dreszczami, ból głowy oraz bóle mięśni. Często występuje również suchy kaszel i ból gardła.

Nagły początek objawów i ich większe nasilenie częściej wskazują na grypę niż na przeziębienie, ale na podstawie samych objawów nie zawsze można jednoznacznie rozpoznać infekcję.

U dzieci oprócz objawów ze strony układu oddechowego mogą pojawić się również nudności, wymioty lub biegunka. U dorosłych występują one rzadziej.

Objawy grypy zazwyczaj ustępują w ciągu 3–7 dni, ale kaszel i osłabienie mogą utrzymywać się dłużej, nawet ponad 2 tygodnie.

Aby potwierdzić grypę, można wykonać test wykrywający wirusa. Stosuje się m.in. testy antygenowe oraz badania molekularne, w tym PCR. Materiał do badania pobiera się najczęściej za pomocą wymazu z nosa lub gardła.

Leczenie grypy może obejmować zarówno łagodzenie objawów, jak i stosowanie leków przeciwwirusowych. Leki przeciwwirusowe, takie jak oseltamiwir, zanamiwir czy baloksawir, są dostępne na receptę i mogą skrócić czas trwania choroby oraz zmniejszyć ryzyko niektórych powikłań. Największą skuteczność wykazują, gdy leczenie rozpocznie się w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów.

Lekarz może zalecić leczenie przeciwwirusowe szczególnie osobom z grup ryzyka, pacjentom z ciężkim, powikłanym lub postępującym przebiegiem grypy oraz osobom hospitalizowanym. U części pacjentów z łagodnym przebiegiem również można rozważyć takie leczenie, zwłaszcza jeśli można rozpocząć je odpowiednio wcześnie.

W łagodzeniu objawów grypy stosuje się podobne metody jak przy przeziębieniu. Na gorączkę, ból głowy i bóle mięśni możesz zastosować paracetamol lub ibuprofen, jeśli nie ma przeciwwskazań do ich stosowania. W zależności od objawów pomocne mogą być również preparaty na ból gardła, kaszel lub katar.

W miarę możliwości pozostań w domu i ogranicz kontakt z innymi osobami, aby zmniejszyć ryzyko przeniesienia wirusa.

Szczepienie przeciwko grypie jest dostępne dla dzieci i dorosłych i stanowi podstawową metodę profilaktyki grypy. Szczepienie jest zalecane co roku, a szczególne znaczenie ma dla osób bardziej narażonych na ciężki przebieg i powikłania.

Kto jest szczególnie narażony na powikłania grypy?

Większe ryzyko ciężkiego przebiegu grypy i powikłań występuje m.in. u:

• kobiet w ciąży,
• osób w wieku 65 lat i starszych,
• małych dzieci, szczególnie poniżej 2. roku życia,
• osób z przewlekłymi chorobami układu oddechowego, np. astmą,
• osób z chorobami serca,
• osób z cukrzycą i innymi chorobami przewlekłymi.

Jak objawia się COVID-19 i jak leczyć tę chorobę?

Zakażenie wirusem SARS-CoV-2 może przebiegać bardzo różnie. U części osób objawy przypominają przeziębienie lub grypę, podczas gdy u innych infekcja może mieć cięższy przebieg i prowadzić do zapalenia płuc oraz niewydolności oddechowej.

Do najczęstszych objawów COVID-19 należą:

• ból gardła,
• kaszel,
• katar lub zatkany nos,
• ból głowy,
• osłabienie i złe samopoczucie,
• gorączka lub dreszcze,
• bóle mięśni i ciała.

Objawy mogą mieć różne nasilenie i pojawiać się w różnej kolejności. Na podstawie samych symptomów nie zawsze można odróżnić COVID-19 od grypy czy przeziębienia.

Zaburzenia węchu i smaku nadal mogą występować w przebiegu COVID-19, ale nie są już tak charakterystyczne jak na początku pandemii. Podobnie jak inne objawy, nie pozwalają samodzielnie potwierdzić zakażenia SARS-CoV-2.

W cięższym przebiegu choroby mogą pojawić się m.in. trudności z oddychaniem, ból lub uczucie ucisku w klatce piersiowej oraz znaczne osłabienie. Wymagają one pilnej konsultacji medycznej.

Jeśli chcesz potwierdzić COVID-19, możesz wykonać test antygenowy lub molekularny. Objawy same w sobie nie pozwalają wiarygodnie odróżnić COVID-19 od grypy czy przeziębienia.

W przypadku COVID-19 możliwe jest leczenie przeciwwirusowe. Leki te stosuje się przede wszystkim u osób z podwyższonym ryzykiem ciężkiego przebiegu choroby. Przykładem jest nirmatrelwir z rytonawirem (Paxlovid), który może być stosowany u pacjentów spełniających określone kryteria.

Jeżeli wynik testu na SARS-CoV-2 jest pozytywny, a objawy są łagodne, najczęściej stosuje się leczenie objawowe. Możesz postępować podobnie jak w przypadku przeziębienia lub grypy – odpoczywaj, dbaj o nawodnienie i w razie potrzeby stosuj leki łagodzące poszczególne objawy. W czasie infekcji ogranicz kontakt z innymi osobami, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia.

Szczepienie przeciw COVID-19 zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu choroby.

Przeziębienie, grypa i COVID-19 – czy można się samodzielnie zdiagnozować? 

Objawy przeziębienia, grypy i COVID-19 mogą być do siebie bardzo podobne, dlatego na ich podstawie nie zawsze można jednoznacznie ustalić przyczynę infekcji. W razie wątpliwości pomocne mogą być domowe testy diagnostyczne wykrywające antygeny wirusów.

Testy antygenowe wykorzystują reakcję immunochromatograficzną i pozwalają wykryć charakterystyczne białka wirusa w pobranym materiale. W zależności od rodzaju testu próbkę pobiera się najczęściej z nosa za pomocą wymazówki dołączonej do zestawu. Wynik można zwykle odczytać po kilkunastu minutach, zgodnie z instrukcją producenta.

Na rynku dostępne są również testy wieloparametrowe, które jednocześnie wykrywają antygeny kilku wirusów, np. grypy A i B oraz SARS-CoV-2. Dzięki temu jedno badanie może pomóc określić, z którą z tych infekcji możesz mieć do czynienia.

Przed wykonaniem testu u dziecka sprawdź minimalny wiek wskazany przez producenta konkretnego produktu.

Przeziębienie, grypa i COVID-19 to choroby zakaźne, dlatego podczas infekcji warto ograniczyć kontakt z innymi osobami. Regularne mycie rąk, pozostawanie w domu podczas choroby i unikanie bliskiego kontaktu z osobami z grup ryzyka pomagają ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusów. Szczepienia pozostają ważnym sposobem ochrony przed grypą i ciężkim przebiegiem COVID-19.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy przeziębienie może przerodzić się w grypę?

Przeziębienie i grypę wywołują różne wirusy, dlatego jedno nie przekształca się bezpośrednio w drugie. Po przeziębieniu możesz jednak niezależnie zakazić się wirusem grypy.

Czy przy przeziębieniu można mieć gorączkę?

Tak, choć u dorosłych gorączka występuje rzadziej niż przy grypie. Jej pojawienie się nie oznacza więc automatycznie, że masz grypę.

Czy brak gorączki wyklucza grypę lub COVID-19?

Nie, infekcje te mogą przebiegać również bez gorączki. Zwracaj uwagę na cały zestaw objawów, a w razie wątpliwości wykonaj odpowiedni test.

Czy żółty lub zielony katar oznacza infekcję bakteryjną?

Nie, zmiana koloru wydzieliny z nosa może być naturalnym etapem infekcji wirusowej. Sam jej wygląd nie jest powodem do stosowania antybiotyku.

Czy podczas infekcji można wychodzić na zewnątrz?

Jeśli czujesz się dobrze, krótki spacer na świeżym powietrzu zwykle nie stanowi problemu. Podczas infekcji ogranicz jednak kontakt z innymi osobami, aby zmniejszyć ryzyko ich zakażenia.

Czy można jednocześnie stosować kilka leków na przeziębienie?

Można, ale sprawdź ich skład, aby nie przyjmować jednocześnie kilku preparatów zawierających tę samą substancję czynną. Szczególną uwagę zwróć na preparaty wieloskładnikowe.

Czy antybiotyk pomaga na grypę lub COVID-19?

Antybiotyki działają na bakterie, dlatego nie leczą wirusowych infekcji. Lekarz może zalecić je tylko wtedy, gdy dojdzie do potwierdzonego lub podejrzewanego zakażenia bakteryjnego.

Czy po przechorowaniu grypy lub COVID-19 można ponownie się zarazić?

Tak, przebycie infekcji nie gwarantuje trwałej ochrony przed kolejnym zakażeniem. Ryzyko ponownego zachorowania zależy m.in. od zmian wirusa i odporności organizmu.

Przeczytaj również:
Przeziębienie czy COVID-19?