Flegma w gardle. Przyczyny, objawy i leczenie

Skąd się bierze flegma w gardle? 

Flegma (plwocina) jest wydzieliną pochodzącą z dolnych dróg oddechowych, zawierającą m.in. śluz, komórki zapalne i drobnoustroje. Najczęściej towarzyszy chorobom układu oddechowego, ale może pojawiać się również w innych schorzeniach. Śluz, który stanowi jej główny składnik, w prawidłowych warunkach tworzy warstwę ochronną pokrywającą drogi oddechowe.

U zdrowych osób niewielka ilość śluzu jest transportowana w kierunku krtani, a następnie połykana. W stanach zapalnych układu oddechowego dochodzi do nadprodukcji śluzu i zmiany jego właściwości, co utrudnia skuteczny transport. Wtedy pojawia się kaszel lub chrząkanie, które wspomagają usuwanie zalegającej wydzieliny.

Czytaj też:
Najlepsze leki na przeziębienie i grypę bez recepty – przegląd preparatów

Flegma w gardle i chrząkanie – przyczyny

Najczęstszą przyczyną zalegania flegmy w gardle jest spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła w czasie kataru. Często towarzyszy temu mokry kaszel i przewlekle zapalenie zatok przynosowych.

Flegma w gardle – objawy towarzyszące 

• Infekcje dróg oddechowych – gorączka, złe samopoczucie, katar.
• Refluks żołądkowo-przełykowy – zgaga, uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, chrypka.
• Przewlekły alergiczny nieżyt nosa – kichanie, świąd nosa, zaczerwienie i świąd spojówek.
• Astma – napad kaszlu może być wywoływany ekspozycją na alergeny wziewne, zimne powietrze, wysiłek fizyczny. Towarzyszą mu duszność i świsty. 
• POChP lub przewlekłe zapalenie oskrzeli – największe nasilenie kaszlu nad ranem i po przebudzeniu. Pacjent odczuwa również duszność, utratę łaknienia i łatwo się męczy. 
• Nowotwór – mogą towarzyszyć mu tzw. objawy alarmowe, które znajdziesz w dalszej części artykułu.

Co na flegmę w gardle?

Możesz skorzystać z wielu sposobów, które pomogą Ci rozrzedzić i wykrztusić wydzielinę zalegającą w drogach oddechowych. W przypadku przewlekłego chrząkania, kaszlu i zalegania flegmy w gardle warto udać się do lekarza. Po postawieniu diagnozy specjalista może wdrożyć odpowiednie leczenie, np. jeśli przyczyną jest przewlekłe zapalenie zatok.

Flegma w gardle – domowe sposoby 

Zanim sięgniesz po leki, skorzystaj z domowych sposobów, które upłynniają zalegającą wydzielinę i ułatwią odkrztuszanie flegmy.

Pamiętaj o kilku zasadach:

1. Zadbaj o odpowiednie nawodnienie – dzięki temu produkowany śluz będzie zawierał więcej wody i łatwiej go wykrztusisz.
2. Stosuj inhalacje z soli fizjologicznej (0,9% roztwór chlorku sodu).
3. Jeżeli problem wynika ze spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, pomocne może być płukanie nosa solą fizjologiczną.
4. Unikaj klimatyzowanych pomieszczeń. Zadbaj o odpowiednią temperaturę i wilgotność pomieszczenia, a w razie potrzeby korzystaj z nawilżacza powietrza.
5. Unikaj czynników drażniących takich jak dymy, pyły i środki chemiczne.

Flegma w gardle – jakie leki możesz zastosować?

Aby rozrzedzić i odkrztusić wydzielinę, sięgnij po leki mukoaktywne.

Ze względu na mechanizm działania dzielimy je na:  

• mukolityki – rozrzedzają flegmę w gardle, dzięki czemu łatwiej ją odkrztusić. Należą do nich m.in. acetylocysteina, erdosteina i karbocysteina;
• mukokinetyki – ułatwiają usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych. Przykładami są ambroksol i bromheksyna (mają złożony mechanizm działania i mogą być zaliczane także do innych grup leków);
• leki mukoregulujące – pomagają przywrócić prawidłowe wydzielanie śluzu. Przykładem jest karbocysteina;
• leki wykrztuśne (sekretolityki) – zwiększają ilość płynnej wydzieliny i ułatwiają jej odkrztuszanie. Należą do nich m.in. sulfogwajakol, gwajafenezyna, hipertoniczne roztwory NaCl (3–7%), sól emska oraz substancje pochodzenia roślinnego, np. olejki eteryczne (sosnowy, tymiankowy, eukaliptusowy, koprowy), saponiny (bluszcz, dziewanna, lukrecja) i alkaloidy (wymiotnica lekarska).

Powyższe substancje najczęściej występują w postaci syropów, tabletek lub roztworów do nebulizacji i w większości są dostępne bez recepty.

Ciągła flegma w gardle i chrząkanie – kiedy udać się do lekarza? 

Skonsultuj się z lekarzem, jeśli: 

• podjęte działania nie przynoszą efektów,  
• objawy choroby nasilają się,  
• symptomom towarzyszy wysoka gorączka lub uczucie duszności. 

Jeśli kaszel utrzymuje się kilka tygodni lub nawraca, zgłoś się do lekarza, aby ustalić przyczyny dolegliwości.  

W przypadku przewlekłego kaszlu i towarzyszących mu objawów alarmowych również pilnie skontaktuj się z lekarzem.

Zaliczamy do nich:

• krwioplucie,  
• duszność,  
• ból w klatce piersiowej, 
• zmniejszenie masy ciała,  
• nocne poty i utrzymujący się stan podgorączkowy, 
• zaburzenia połykania (tzw. dysfagia), 
• chrypka utrzymująca się ponad 3 tygodnie,  
• zmiana charakteru kaszlu (szczególnie u palaczy). 

Flegma zalegająca w gardle i towarzyszący jej kaszel to częste objawy infekcji dróg oddechowych. Aby usunąć zalegającą wydzielinę i pozbyć się kaszlu, możesz posłużyć się domowymi sposobami lub lekami dostępnymi głównie bez recepty. Pamiętaj jednak, że mokry kaszel utrzymujący się przez dłuższy czas może czasem świadczyć o poważniejszych chorobach i wymaga konsultacji z lekarzem.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o flegmę w gardle

Czy połykanie flegmy jest szkodliwe?

Zwykle nie. Połknięta flegma trafia do żołądka, gdzie jest rozkładana przez kwas solny i enzymy trawienne. Jeśli jednak wydzielina zawiera krew, ma nieprzyjemny zapach lub zalega przez dłuższy czas, skonsultuj się z lekarzem.

Dlaczego flegma w gardle nasila się po nocy?

Flegma w gardle po nocy może być bardziej odczuwalna, ponieważ podczas snu wydzielina gromadzi się w drogach oddechowych i spływa po tylnej ścianie gardła. Przyczyną mogą być m.in. infekcja, przewlekły nieżyt nosa, zapalenie zatok, alergia lub refluks.

Czy biała flegma z płuc zawsze oznacza infekcję?

Nie. Biała flegma z płuc może pojawiać się m.in. w przebiegu infekcji wirusowych, astmy lub przewlekłego zapalenia oskrzeli. Sam kolor wydzieliny nie pozwala jednoznacznie określić jej przyczyny.

Czy leki na flegmę w gardle bez recepty są skuteczne?

Tak, leki na flegmę w gardle bez recepty mogą ułatwiać rozrzedzenie i odkrztuszanie wydzieliny. Jeśli jednak objawy utrzymują się dłużej niż kilka tygodni, nasilają się lub towarzyszą im duszność, wysoka gorączka albo krwioplucie, konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Kiedy duszący kaszel z flegmą wymaga pilnej konsultacji z lekarzem?

Duszący kaszel z flegmą wymaga pilnej oceny lekarskiej, jeśli towarzyszą mu nasilona duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie, wysoka gorączka lub sinienie ust i skóry.

Przeczytaj również:
Mokry kaszel – przyczyny, objawy, leczenie