Szczepienie RSV. Dla kogo, kiedy i ile dawek?

Co to jest RSV?

RSV to syncytialny wirus oddechowy, który atakuje przede wszystkim układ oddechowy. Zakażenie przenosi się drogą kropelkową oraz przez kontakt z wydzieliną osoby chorej, np. przez ręce lub zanieczyszczone przedmioty.

Zakażenie RSV może wystąpić w każdym wieku. U starszych dzieci i zdrowych dorosłych często przypomina zwykłą infekcję z katarem, kaszlem i gorączką. Większej uwagi wymaga natomiast zakażenie u najmłodszych dzieci, szczególnie niemowląt, ponieważ może prowadzić do zapalenia oskrzelików lub płuc. Ryzyko cięższego przebiegu jest również większe u osób starszych oraz z niektórymi chorobami przewlekłymi.

Chcesz umówić się na szczepienie? Wybierz aptekę wykonującą szczepienia i dogodny termin wizyty.
Umów szczepienie w aptece Gemini

Czytaj też:
Koniec bezpłatnej szczepionki na RSV?

Jak działa szczepionka przeciw RSV?

Dostępne szczepionki przeciw RSV nie zawierają żywego wirusa. Są to preparaty rekombinowane, które zawierają odpowiednio przygotowane białko wirusa. Po szczepieniu układ odpornościowy rozpoznaje je i wytwarza przeciwciała pomagające w zwalczaniu zakażenia.

W Polsce dostępne są obecnie dwie szczepionki przeciw RSV: Abrysvo oraz Arexvy. Obie stosuje się u osób dorosłych, natomiast Abrysvo może być również podawana kobietom w ciąży w celu ochrony dziecka po urodzeniu.

Kto może skorzystać ze szczepienia RSV?

Szczepienie RSV jest zalecane osobom dorosłym, szczególnie tym, u których ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia jest większe.

Dotyczy to przede wszystkim osób:

• starszych,
• z chorobami serca,
• z przewlekłymi chorobami płuc,
• z obniżoną odpornością,
• z cukrzycą,
• z przewlekłą chorobą nerek,
• z chorobami hematologicznymi.

Szczepienie RSV jest również zalecane kobietom w ciąży. W tym przypadku szczepienie ma chronić przede wszystkim dziecko. Przeciwciała wytworzone przez organizm matki przechodzą przez łożysko i mogą zapewnić niemowlęciu bierną ochronę przed ciężkimi chorobami dolnych dróg oddechowych wywołanymi przez RSV w pierwszych miesiącach życia.

Ile dawek szczepionki przeciw RSV trzeba przyjąć?

Szczepienie przeciw RSV obejmuje podanie jednej dawki. Szczepionkę podaje się domięśniowo.

Kiedy najlepiej wykonać szczepienie RSV?

Szczepienie RSV można wykonać w dowolnym momencie, ale najlepiej zaplanować je przed rozpoczęciem sezonu zwiększonej liczby zakażeń. W Polsce sezon RSV przypada zwykle od października lub listopada do kwietnia lub maja.

Jeśli planujesz szczepienie RSV jako osoba dorosła, warto więc pomyśleć o nim jeszcze przed jesienią. Nie oznacza to jednak, że szczepienie wykonane w innym okresie roku nie ma sensu.

W przypadku ciąży termin ma dodatkowe znaczenie, ponieważ trzeba uwzględnić zarówno tydzień ciąży, jak i przewidywany sezon zachorowań.

Szczepienie RSV w ciąży – kiedy je wykonać?

Szczepienie RSV w ciąży można wykonać szczepionką Abrysvo. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami można je przeprowadzić między 24. a 36. tygodniem ciąży. Eksperci wskazują jednak, że optymalnym terminem jest okres między 32. a 36. tygodniem.

Szczepienie ma na celu przede wszystkim ochronę dziecka po urodzeniu. Przeciwciała wytworzone przez organizm matki przechodzą przez łożysko i zapewniają niemowlęciu bierną ochronę przed RSV. Jest ona szczególnie istotna w pierwszych 6 miesiącach życia.

Termin szczepienia warto również dopasować do sezonu zachorowań na RSV, który w Polsce zwykle trwa od października lub listopada do kwietnia lub maja.

Szczepionka RSV dla dzieci – czy można zaszczepić niemowlę?

U niemowląt ochronę przed ciężkim zakażeniem RSV można uzyskać na dwa sposoby:

• szczepienie kobiety w ciąży – przeciwciała wytworzone przez organizm matki przechodzą przez łożysko do dziecka i mogą chronić je po urodzeniu,
• podanie niemowlęciu przeciwciała monoklonalnego – dziecko otrzymuje gotowe przeciwciała przeciw RSV w postaci wstrzyknięcia. Zapewniają one ochronę bez konieczności pobudzania układu odpornościowego za pomocą szczepionki.

Czy szczepienie RSV jest obowiązkowe?

Szczepienie RSV należy obecnie do szczepień zalecanych, a nie obowiązkowych. Jest rekomendowane osobom dorosłym ze zwiększonym ryzykiem ciężkiego przebiegu zakażenia oraz kobietom w ciąży w celu ochrony niemowlęcia.

Oznacza to, że decyzję o szczepieniu podejmuje się indywidualnie, uwzględniając stan zdrowia i ryzyko związane z zakażeniem.

Jakie są przeciwwskazania do szczepienia przeciw RSV?

Najważniejszym przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw RSV jest nadwrażliwość (uczulenie) na substancję czynną lub którykolwiek ze składników pomocniczych preparatu.

Przed szczepieniem lekarz lub farmaceuta przeprowadza kwalifikację i ocenia stan zdrowia. Jeśli występuje infekcja, gorączka lub inne problemy zdrowotne, należy o nich poinformować, aby można było ustalić, czy szczepienie może odbyć się w danym terminie.

Jakie działania niepożądane może powodować szczepionka RSV?

Po szczepieniu mogą pojawić się łagodne i przejściowe działania niepożądane.

Najczęściej są to:

• ból w miejscu wkłucia,
• zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu podania,
• zmęczenie,
• ból głowy,
• bóle mięśni,
• gorączka.

Zazwyczaj objawy szybko ustępują i nie wymagają specjalnego leczenia. Jeśli jednak po szczepieniu pojawią się silne lub nietypowe objawy, należy skonsultować się z lekarzem.

Czy szczepienie RSV można łączyć z innymi szczepieniami?

Szczepienie RSV można podawać podczas tej samej wizyty z niektórymi innymi szczepionkami. Przykładowo Arexvy może być podawana jednocześnie ze szczepionką przeciw grypie, pneumokokom, półpaścowi lub szczepionką mRNA przeciw COVID-19. Jeśli kilka szczepionek podaje się podczas jednej wizyty, każdą z nich wstrzykuje się w inne miejsce.

Jeśli planujesz kilka szczepień, warto poinformować lekarza lub farmaceutę o wszystkich preparatach przyjętych niedawno.

Najczęściej zadawane pytania o szczepienie RSV

Czy szczepienie RSV ma sens, jeśli sezon infekcyjny już się rozpoczął?

Tak. Termin szczepienia warto ustalić indywidualnie, ponieważ szczepienie można wykonać również w trakcie sezonu zakażeń. Największą korzyść daje zaplanowanie go przed okresem zwiększonej liczby zachorowań.

Czy po szczepieniu RSV można normalnie funkcjonować?

Tak. Większość osób może normalnie wykonywać codzienne czynności. Jeśli jednak pojawi się gorsze samopoczucie, zmęczenie lub ból w miejscu wkłucia, warto dać sobie czas na odpoczynek.

Czy szczepienie RSV chroni niemowlę po urodzeniu?

Jeśli szczepienie zostanie wykonane w ciąży, przeciwciała matki mogą przejść przez łożysko do organizmu dziecka i zapewnić mu bierną ochronę w pierwszych miesiącach życia. Jest to jeden ze sposobów zapobiegania ciężkim zakażeniom RSV u najmłodszych dzieci.

Czy dziecko może otrzymać ochronę przed RSV, jeśli mama nie była szczepiona?

Tak. W takiej sytuacji lekarz może rozważyć profilaktykę za pomocą przeciwciała monoklonalnego. Jest ono podawane niemowlęciu bezpośrednio i zapewnia gotową ochronę przed RSV w pierwszym sezonie zakażeń.

Czy szczepienie RSV chroni przed każdym zakażeniem?

Szczepienie pomaga zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia RSV, ale nie chroni całkowicie przed zakażeniem. Dzięki niemu możesz lepiej zabezpieczyć się przed poważnymi chorobami dolnych dróg oddechowych wywołanymi przez RSV.

Czy szczepienie RSV trzeba powtarzać co roku?

Szczepienie przeciw RSV nie wymaga obecnie corocznego powtarzania. Standardowo podaje się jedną dawkę szczepionki, a o ewentualnej potrzebie ponownego szczepienia w przyszłości decydują aktualne zalecenia.

Przeczytaj również:
Szczepienia w aptekach. Kto może się zaszczepić i jakie szczepionki są dostępne?