USG piersi. Jak często je wykonywać?

Czy USG jest bezpieczne?

USG jest całkowicie bezpieczne i nieinwazyjne. Można je wykonywać również u kobiet w ciąży i karmiących piersią. 

USG jest badaniem, które wykonujemy w pierwszej kolejności w diagnostyce chorób sutka. Nie rozstrzyga ono jednak, czy podejrzana zmiana oznacza raka piersi, ponieważ w USG nie są widoczne mikrozwapnienia charakterystyczne dla tej choroby. Dokładniejszym badaniem jest mammografia, a alternatywnym lub uzupełniającym – rezonans magnetyczny. ​

Czytaj też:
Badania profilaktyczne dla kobiet. Weź zdrowie w swoje ręce!

Jakie są wskazania do badania USG piersi? 

USG piersi jest jednym z badań przesiewowych wykonywanych profilaktycznie nawet u kobiet bez żadnych dolegliwości i objawów chorobowych. 

Wśród wskazań do jego wykonania znajdują się: 

• ból gruczołów piersiowych, 
• wyczuwalne palpacyjnie guzki lub zgrubienia, 
• wyciek z brodawek sutkowych, 
• różnice w wyglądzie piersi, 
• obrzęki i zaczerwienienie skóry, 
• powiększenie węzłów chłonnych, 
• zmiany nowotworowe występujące w rodzinie. 

Jak często wykonywać profilaktycznie USG piersi?

Wykrycie nowotworu w początkowym stadium rozwoju daje szanse na całkowite wyleczenie, dlatego tak ważna jest profilaktyka.  

U młodych kobiet preferowanym badaniem piersi jest zazwyczaj USG. Częstotliwość wykonywania badania ustala lekarz indywidualnie, biorąc pod uwagę m.in. wiek pacjentki, budowę piersi oraz czynniki ryzyka raka piersi. USG można wykonać na podstawie skierowania od ginekologa.

Jeśli podczas samobadania piersi zauważysz niepokojące zmiany, lekarz może zalecić odpowiednią diagnostykę obrazową – w zależności od sytuacji może to być USG, mammografia lub oba te badania.

Istnieje również kilka czynników ryzyka, które mogą wpłynąć na częstsze wykonywanie badań. 

Należą do nich m.in.: 

• wiek,  
• występowanie raka piersi w rodzinie,  
• długotrwale stosowane terapie hormonalne,  
• stwierdzone mutacje genów BRCA-1 i BRCA-2. 

Jak się przygotować do USG piersi? 

Badanie USG piersi nie wymaga specjalnego przygotowania. Możesz wykonać je o każdej porze. Najlepiej jednak zgłosić się na nie w pierwszej połowie cyklu.  

Udając się na USG piersi, zabierz ze sobą wyniki poprzednich badań (jeżeli takie zostały już wykonane).  

Lekarz radiolog zapyta Cię o: 

• przebyte choroby,  
• zabiegi w obrębie tkanki piersi, 
• przyjmowane leki (w tym antykoncepcję hormonalną),  
• datę ostatniej miesiączki,  
• liczbę porodów, 
• okresy karmienia piersią, 
• ewentualne choroby piersi występujące w rodzinie. 

Jak przebiega badanie USG piersi? 

Przed badaniem zdejmij górną część garderoby i połóż się na plecach z uniesionymi rękami. Lekarz nałoży na badaną okolicę bezbarwny i bezwonny żel, który ułatwia przewodzenie fal dźwiękowych do tkanek. Po tak przygotowanej powierzchni specjalista porusza się głowicą, przesuwając ją i lekko dociskając w miejscach tkanki piersiowej podzielonej na poszczególne obszary. Lekarz ogląda także doły pachowe i okoliczne węzły chłonne.  

Po badaniu pacjentka wyciera nadmiar żelu papierowym ręcznikiem. W tym czasie lekarz przygotowuje opis, do którego dołącza zdjęcia badanych zmian. 

USG piersi czy mammografia – które z badań powinnaś wykonać? 

U kobiet z bogatogruczołowym utkaniem piersi wskazane jest badanie USG, które lepiej zobrazuje narząd. Do tej grupy należą najczęściej młode kobiety między 20. a 45. rokiem życia.  

Wraz z wiekiem tkanka sutka przekształca się z gruczołowej w tłuszczową. Do diagnostyki zmian w piersiach bogatotłuszczowych stosuje się mammografię. Promienie rentgenowskie lepiej niż inne metody zobrazują różnego rodzaju mikrozwapnienia, które są charakterystyczne dla nowotworów złośliwych piersi kobiet po 50. roku życia. 

USG i mammografia mogą być również stosowane naprzemiennie, uzupełniając się wzajemnie. 

Jakie zmiany w gruczołach piersiowych można rozpoznać za pomocą USG? 

Lekarz w badaniu USG może rozpoznać zmiany łagodne, jak i złośliwe.  

Do łagodnych zmian zaliczamy m.in.: 

• gruczolaki,  
• włókniaki,
• gruczolakowłókniaki,  
• torbiele.  

Zmiany te występują najczęściej w postaci guzków, niekiedy niewyczuwalnych w badaniach palpacyjnych. Ich wykrycie jest wskazaniem do dalszej kontroli (średnio co 6 miesięcy), obserwacji i pogłębionej diagnostyki. 

USG może pokazać również zmiany lite i zapalne. Także wymagają one pogłębionej diagnostyki, w tym biopsji i badań patomorfologicznych. Lekarz może też wdrożyć leczenie. 

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o USG piersi

Jak często wykonywać USG piersi profilaktycznie?

Jeśli nie masz niepokojących objawów ani zwiększonego ryzyka raka piersi, częstotliwość USG warto ustalić z lekarzem. Badanie często wykonuje się kontrolnie co 1–2 lata, zwłaszcza u młodszych kobiet z gęstą tkanką gruczołową.

Czy USG piersi trzeba robić co roku?

Nie każda osoba musi wykonywać USG piersi raz w roku. Lekarz może jednak zalecić coroczne badanie, jeśli masz np. torbiele, łagodne zmiany wymagające obserwacji albo zwiększone ryzyko chorób piersi.

Jak często robić USG piersi po 40. roku życia?

Po 40. roku życia USG piersi może być badaniem uzupełniającym, ale nie zastępuje mammografii, jeśli jest ona wskazana. To, jak często powinieneś wykonywać USG, zależy m.in. od budowy piersi, wcześniejszych wyników badań i indywidualnego ryzyka.

Czy USG piersi można wykonywać częściej niż raz w roku?

Tak. USG wykorzystuje fale ultradźwiękowe, a nie promieniowanie jonizujące, dlatego w razie wskazań możesz mieć je wykonywane częściej. Lekarz może zlecić wcześniejszą kontrolę np. po wykryciu zmiany wymagającej obserwacji.

Kiedy zrobić USG piersi niezależnie od ostatniego badania?

Nie czekaj na planowy termin, jeśli wyczujesz guzek, zauważysz zmianę kształtu piersi, wciągnięcie skóry lub brodawki, nietypową wydzielinę z brodawki albo inne nowe, utrzymujące się objawy. W takiej sytuacji skonsultuj się z lekarzem.

Przeczytaj również:
Jak przygotować się do mammografii?