4
23 listopada 2020

Czym jest Poranny Krąg?

Poranny Krąg, czyli stymulacja wielozmysłowa według pór roku, stosowany jest w pracy z dziećmi z niepełnosprawnością intelektualną, które spełniają obowiązek szkolny, np. w ośrodkach rehabilitacyjno-edukacyjno-wychowawczych (OREW). Podstawą Porannego Kręgu jest przyroda i zmieniające się pory roku, które odróżnia się za pomocą zmysłów.

Niepełnosprawne dziecko pośród jesiennych liści

Pomysł na Poranny Krąg narodził się w Niemczech, gdzie został opracowany (ale nie spisany) przez Hedwig Abel, która pracowała z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie. Chcąc w jakimkolwiek stopniu przybliżyć swoim podopiecznym świat, który ich otacza, oparła zajęcia Porannego Kręgu na przyrodzie i jej zjawiskach, a więc żywiołach, porach roku, zmieniających się barwach, smaku itd. W Polsce metoda Porannego Kręgu znalazła się dzięki Jackowi Kielinowi. To on sprawił, że pomysł Hedwig Abel został spisany i wydany w formie książkowej, a co więcej – do dziś jest stale stosowany w zajęciach z osobami z niepełnosprawnością intelektualną. 

Cele Porannego Kręgu 

Głównym celem prowadzenia zajęć Porannego Kręgu jest nawiązanie dobrego kontaktu z dzieckiem, danie mu poczucia bezpieczeństwa, wzajemnego zaufania i bliskości. Poranny Krąg ma być przyjemny i dobrze kojarzyć się uczestnikom. Dzięki stałości zajęcia są przewidywalne i bezpieczne. Stymulacja wielozmysłowa jest drugim ważnym celem prowadzenia Porannego Kręgu. Dzięki niej aktywizowane są wszystkie zmysły dziecka, które stale się rozwijają. 

Baza Porannego Kręgu 

Podstawą Porannego Kręgu jest przyroda, a zajęcia prowadzone są zgodnie z następującymi po sobie porami roku, które znacznie różnią się od siebie, w związku z czym inaczej oddziałują na uczestników zajęć. Dzięki wrażeniom wielozmysłowym (polisensorycznym) osoba z niepełnosprawnością intelektualną doświadcza otaczający ją świat poprzez zapachy, smaki, wrażenia dotykowe i termiczne oraz dźwięki. 

W przypadku osób z niepełnosprawnością intelektualną stymulacja wielozmysłowa jest najlepszym sposobem do poznawania i odczuwania tego, co je otacza, poprzez aktywizację wszystkich zmysłów – wzroku, słuchu, smaku, węchu, dotyku. Każda pora roku w Porannym Kręgu niesie ze sobą inne zapachy, smaki, wrażenia wzrokowe i słuchowe oraz termiczne. Nie mogą się one mieszać, są ściśle przypisane do konkretnej pory roku. W Porannym Kręgu to obecna za oknem i w kalendarzu pora roku narzuca kolor, smak, zapach itd.  

Barwy pór roku 

Każda pora roku kojarzy nam się z określonymi kolorami, na których bazujemy podczas zajęć z Porannego Kręgu. Są one związane z jednoczesną stymulacją wzrokową. I tak: 

  • wiosną – obowiązuje kolor zielony, będący symbolem budzenia się przyrody do życia, zieleń jest barwą kojącą, niosącą ze sobą spokój i odprężenie, 
  • latem – obowiązuje kolor czerwony, symbolizujący wysokie temperatury i upały na zewnątrz, czerwień jest barwą aktywizującą i pobudzającą, 
  • jesienią – obowiązuje kolor żółty, który ma symbolizować spadające liście i dojrzałe owoce w sadach; żółty jest ciepłą barwą, symbolem żywotności, ma działać pobudzająco, 
  • zimą – obowiązuje biel, kojarzona ze śniegiem i zimnem panującym na dworze; nierzadko zamiast bieli stosuje się barwę niebieską, związaną z lodowatym powietrzem, soplami oraz ciszą i spokojem. 

Zapachy pór roku 

Podobnie jak barwy, zapachy kojarzą nam się z porami roku. Któż z nas nie kojarzy zapachu pomarańczy ze Świętami Bożego Narodzenia, a więc mroźną zimą?. Jakie zapachy przypisywane są do pór roku podczas zajęć Porannego Kręgu? 

  • wiosną obowiązuje zapach olejku cytrynowego (podczas zajęć stosuje się kominki zapachowe, dzięki czemu zapach roznosi się po pomieszczeniu i pachnie przez całe zajęcia); olejek cytrynowy działa antyseptycznie, wzmaga apetyt i pobudza do działania, 
  • latem stosuje się olejek różany, którego działanie określa się jako kojące, relaksujące; ponadto koi złe nastroje, 
  • jesienią używa się olejku lawendowego, który koi nerwy, relaksuje i uspokaja, 
  • zimą obowiązuje olejek miętowy, który ułatwia oddychanie, a jednocześnie wzmacnia i rozluźnia uczestników zajęć. 

Dźwięki pór roku 

Każda z pór roku według zajęć Porannego Kręgu ma przypisany konkretny instrument muzyczny: 

  • wiosna – bęben, 
  • lato – grzechotka z piaskiem lub gong, 
  • jesień – dzwonki rurowe, 
  • zima – dzwonki lub trójkąt. 

Nierzadko podczas zajęć włączany jest przypisany do pory roku jeden z czterech utworów Vivaldiego – Wiosna, Lato, Jesień lub Zima

Smaki pór roku 

Jakie smaki obowiązują podczas zajęć Porannego Kręgu? Same pyszności, które każdy uczestnik ma okazję posmakować!  

  • wiosną dzieci mają okazję poznawać smak gorzko-kwaśny, smakując niewielki kawałek cytryny, 
  • latem króluje konfitura wiśniowa
  • jesienią smakujemy miód,  
  • a zimą miętowe pastylki oblane czekoladą

Samogłoski według pór roku 

Poranny Krąg to także poznawanie samogłosek, które dzieci uczą się wymawiać podczas zajęć. 

  • wiosną mówią samogłoskę o
  • latemi, 
  • jesienią  – e, 
  • zimą  – a

Wymawianie samogłosek przez dzieci ma być reakcją na usłyszenie swojego imienia, a także jako podtrzymanie dialogu między prowadzącym zajęcia a ich uczestnikami. 

Żywioły pór roku 

Każdej porze roku przypisany jest żywioł: ogień, woda, ziemia lub powietrze. I tak: 

  • wiosną żywiołem jest ziemia (lub glina) – dzieci dotykają zimnej ziemi (np. przeznaczonej do sadzenia kwiatów), mogąc poczuć jej konsystencję, nierówności i temperaturę, 
  • latem żywiołem jest ogień – dzieci mają okazję poczuć ciepło zapalonej świeczki na własnych rączkach i się nieco ogrzać, 
  • jesienią panuje powietrze – dzieci czują na własnej skórze jego powiew np. z wentylatora, 
  • zimą zaś żywiołem jest woda, którą można poczuć, dotknąć, a także sprawdzić, jaką ma temperaturę; podczas zajęć często jest stosowana w formie kostek lodu. 

Co żywioły oznaczają dla uczestników zajęć? Ziemia (wiosna) jest łącznikiem człowieka z planetą, dzięki której żyje i ma czym się żywić. Ogień (lato) daje ludziom ciepło, ale może być również niesamowicie niebezpieczny. Powietrze (jesień) jest podstawą naszej egzystencji, a więc oddychania pełną piersią. Woda (zima) symbolizuje nie tylko morza i oceany, ale także wody płodowe, w których pływamy pod sercem matki. 

Poranny Krąg to zajęcia, które są zawsze obecne w planie dnia osób z niepełnosprawnością intelektualną w różnym stopniu. Są one przyczynkiem do rozwoju zmysłów, a także dobrych relacji nie tylko z prowadzącym zajęcia, ale także z innymi uczestnikami. A co najważniejsze – rozwój przynosi radość. 

Źródła: 

  • J. Kielin, Rozwój daje radość, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2020. 
  • V. Mass, Uczenie przez zmysły – wprowadzenie do integracji sensorycznej, WSiP, Warszawa 1998. 
  • A. Frochlich, Jak to pachnie i smakuje, wyd. Jedność, Kielce 2002. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy można łączyć paracetamol z ibuprofenem?

Ibuprofen oraz paracetamol mogą być stosowane razem, również w przeziębieniu. Należy jednak pamiętać,  żeby nie przekraczać maksymalnych dawek dobowych tj. 4…

Zobacz więcej

Czy zamienniki leków są bezpieczne?

Pacjent, otrzymując zamiennik oryginalnego leku ma gwarancję, że jego terapia będzie bezpieczna i skuteczna.  Zamienniki oryginalnych leków są wprowadzane na rynek…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Niepełnosprawne dziecko pośród jesiennych liści
Czytaj także
12 czerwca 2019 mgr Gabriela Eliasz-Łukasiewicz
26 listopada 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
05 października 2021 mgr farm. Joanna Pawlik
30 sierpnia 2019 mgr Gabriela Eliasz-Łukasiewicz
28 sierpnia 2019 mgr Gabriela Eliasz-Łukasiewicz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)