RKO u dzieci. Jak przeprowadzić resuscytację dziecka i niemowlaka?

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO) to wszystkie czynności podejmowane u osoby, u której doszło do nagłego zatrzymania krążenia, czyli ustania czynności serca z utratą przytomności i brakiem prawidłowego oddechu. Reanimacja dziecka różni się nieco od tej przeprowadzanej u osoby dorosłej. Jak prawidłowo przeprowadzić RKO u dzieci i niemowląt?

Czytaj też:
Apteczka dla niemowlaka

RKO u dzieci – jak powinna przebiegać resuscytacja dziecka?

Bezpieczeństwo na pierwszym miejscu 

Jeśli do zdarzenia nie doszło w domowym zaciszu, najpierw upewnij się, czy jest bezpiecznie. Gdy doszło do wypadku samochodowego, sprawdź, czy zagrożenia nie stanowią nadjeżdżające samochody, w pobliżu nie ma uszkodzonych przewodów elektrycznych, a z samochodu nie wycieka paliwo, które może być przyczyną pożaru.  

W dalszej kolejności załóż rękawiczki.

Jeśli uznasz, że jest bezpiecznie, podejdź do dziecka i sprawdź, czy reaguje. Możesz delikatnie połaskotać dziecko po stopie bądź brzuszku. W przypadku braku reakcji należy uznać dziecko za nieprzytomne. 

Wezwanie pomocy 

Gdy obok Ciebie nie znajduje się nikt, kto mógłby wezwać karetkę, głośno wezwij pomoc. Jeśli do zdarzenia doszło na ulicy, gdzie zazwyczaj jest tłoczno, wskaż konkretną osobę z otoczenia (np. pan w czerwonym krawacie) i poproś, aby zadzwoniła pod numer 999 lub 112. Jeśli zaś jesteś w domu, poproś o to domowników lub sąsiadów. 

Udrożnienie dróg oddechowych 

Najpierw delikatnie obróć dziecko na plecy. Udrożnij drogi oddechowe poprzez odchylenie głowy. Podtrzymując głowę w tej pozycji, zbliż policzek do twarzy dziecka i obserwuj klatkę piersiową. 

• Zwróć uwagę, czy klatka piersiowa się unosi (dla ułatwienia możesz położyć dłoń na klatce dziecka). 
• Nasłuchuj, czy z nosa i ust wydobywają się szmery oddechowe. 
• Zwróć uwagę na to, czy na policzku czujesz ruch powietrza. 

Sprawdzanie oddechu powinno zająć maksymalnie 10 sekund.  

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, czy oddech jest prawidłowy, postępuj tak, jakby go nie było! 

Jeśli dziecko oddycha prawidłowo, po udrożnieniu dróg oddechowych pozostaw je na plecach i wezwij pomoc. Do przyjazdu pogotowia sprawdzaj, czy dziecko nadal oddycha. 

RKO u niemowlaka – wdechy ratownicze

Reanimacja niemowlaka wymaga zastosowania odpowiedniej techniki udrażniania dróg oddechowych oraz wykonywania wdechów ratowniczych dostosowanych do wieku dziecka.

Jeśli dziecko nie oddycha lub oddycha nieprawidłowo, sprawdź, czy w jamie ustnej dziecka znajdują się ciała obce, a następnie ostrożnie je usuń. Nie wykonuj ślepego przeszukiwania jamy ustnej.

Następnie wykonaj 5 pierwszych wdechów ratowniczych. W tym celu umieść pod plecami dziecka zrolowany ręcznik lub koc – u niemowlęcia leżącego na plecach głowa powinna znajdować się w pozycji neutralnej. Unieś lekko żuchwę dziecka, nabierz powietrze i obejmij ustami nos i usta dziecka. Staraj się zrobić to tak, aby powietrze podczas wdechów nie wydostawało się na zewnątrz.  

Jeśli nie jesteś w stanie objąć jednocześnie ust i nosa dziecka, obejmij jedno z nich. 

W przypadku objęcia tylko nosa, pamiętaj o zamknięciu ust i odwrotnie – w przypadku objęcia wyłącznie ust, zaciśnij nos niemowlęcia. Pozwoli to zapobiec uciekaniu powietrza. Następnie powoli wtłocz powietrze do ust i nosa niemowlęcia przez 1 sekundę. Taka ilość powietrza powinna unieść jego klatkę piersiową. Podtrzymując główkę, obserwuj, czy podczas wydechu klatka piersiowa opada. Jeśli tak, powtórz sekwencję wdechu jeszcze 4 razy.

Po wykonaniu 5 wdechów sprawdź, czy pojawił się prawidłowy oddech. Jeśli nie, przystąp do uciśnięć klatki piersiowej. 

Uciśnięcia klatki piersiowej u niemowlęcia

Gdy pierwsza pomoc jest udzielana przez jedną osobę, zaleca się wykonanie uciśnięć opuszkami dwóch palców. W przypadku gdy wykonują ją dwie osoby, można użyć dwóch kciuków i dłoni, które obejmą klatkę piersiową dziecka. Jeden kciuk umieść obok drugiego w dolnej połowie mostka, układając je w kierunku szyi. Pozostałe palce obu rąk powinny obejmować dolną część klatki piersiowej, a ich końce podtrzymywać plecy dziecka.

Uciśnięcia należy wykonywać w sekwencji 30 uciśnięć i 2 wdechy. Taka sekwencja zalecana jest dla osób bez doświadczenia w wykonywaniu RKO. Osoby przeszkolone po wykonaniu 5 wdechów stosują schemat 15:2.

RKO u dzieci – kiedy ją przerwać?

Resuscytację krążeniowo-oddechową należy przerwać: 

• gdy pojawią się oznaki życia u dziecka (np. zacznie prawidłowo oddychać, poruszać się, płakać, otworzy oczy), 
• po pojawieniu się służb ratowniczych lub osób z personelu medycznego, które przejmą resuscytację, 
• przy braku siły do dalszych czynności ratunkowych i braku możliwości kontynuowania ich przez inną osobę. 

Wiele osób paraliżuje strach przed podjęciem reanimacji. Boją się one, czy nie zrobią dziecku krzywdy. Tymczasem podjęcie nawet podstawowych czynności ratowniczych zwiększa szanse dziecka na przeżycie i może ograniczyć ryzyko poważnych następstw niedotlenienia. Pamiętaj, że szybkie rozpoczęcie RKO u dzieci ma kluczowe znaczenie dla skuteczności resuscytacji.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o RKO u dzieci

Jak rozpoznasz, że dziecko wymaga resuscytacji?

Jeśli dziecko jest nieprzytomne i nie oddycha prawidłowo lub oddycha jedynie pojedynczymi, nieregularnymi oddechami, powinieneś jak najszybciej rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową i wezwać pomoc.

Czy możesz użyć AED u dziecka?

Tak. Automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED) może być stosowany również u dzieci. Jeśli masz do dyspozycji elektrody pediatryczne, użyj ich zgodnie z instrukcją urządzenia.

Kiedy możesz przerwać resuscytację dziecka?

Resuscytację kontynuuj do momentu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego, powrotu oznak życia u dziecka lub do chwili, gdy dalsze prowadzenie RKO nie będzie możliwe z powodu wyczerpania sił.

Czy RKO u dziecka różni się od resuscytacji osoby dorosłej?

Tak. U dzieci szczególnie ważne jest zapewnienie skutecznych oddechów ratowniczych, ponieważ zatrzymanie krążenia często jest następstwem problemów oddechowych.

Co zrobić, jeśli podczas RKO jesteś sam?

Jeżeli jesteś sam, rozpocznij resuscytację i po około minucie wezwij pomoc, jeśli nie zrobiłeś tego wcześniej. Dzięki temu zwiększysz szanse dziecka na przeżycie.

Przeczytaj również:
Najlepsze termometry bezdotykowe. Ranking