Kategorie
Gemini.pl

Artykuły

X - Tydzień marek świata
X - Każdy uśmiech jest wyjątkowy
X - Aurovitas Flexistav
X - Strefa opalania
81

Zapalenie dróg moczowych u dzieci – jak je leczyć?

Słuchaj artykułu

Infekcje dróg moczowych u dzieci to stosunkowo częsta dolegliwość. Dotykają one zarówno niemowlęta, jak i nastolatków, a ich objawy bywają niespecyficzne, szczególnie u małych dzieci. Co sprzyja rozwojowi infekcji dróg moczowych, jakie objawy im towarzyszą, na czym polega leczenie i jak im zapobiegać? 

Zapalenie dróg moczowych u dzieci – jak je leczyć?

Jakie są przyczyny zapalenia dróg moczowych u dzieci? 

Infekcje dróg moczowych powodowane są najczęściej przez bakterie Gram-ujemne, występujące obficie w dolnym odcinku przewodu pokarmowego. Patogeny przeniesione w okolicę cewki moczowej łatwo przedostają się w sposób wstępujący w kierunku pęcherza, moczowodów i nerek, powodując infekcję dróg moczowych. Bakterią najczęściej wywołującą ZUM jest E. Coli, która odpowiada za ok. 80% zakażeń układu moczowego u dzieci. Innymi drobnoustrojami mogącymi powodować infekcje dróg moczowych są bakterie z rodzaju Klebsiella, Proteus, Enterobacter i Enterococcus, a także niektóre grzyby i wirusy.

Występowaniu zakażeń układu moczowego sprzyjają wrodzone wady układu moczowego, utrudniające prawidłowe wydalanie moczu, oraz zaburzenia jego oddawania, w tym nietrzymanie moczu, parcia naglące oraz zbyt częste lub zbyt rzadkie mikcje. Niekorzystny wpływ mają także zaburzenia rytmu wypróżnień, w tym zaparcia lub nietrzymanie stolca, a także cewnikowanie pęcherza moczowego. 


Produkty wspomagające pracę układu moczowego u dzieci
Ciesz się darmową dostawą przy zakupie wybranych produktów!

Czym się objawiają infekcje dróg moczowych u dzieci? 

Infekcje dróg moczowych, szczególnie u młodszych dzieci, często powodują wiele niespecyficznych objawów, które nie wskazują bezpośrednio na zakażenie układu moczowego. 

U niemowląt mogą pojawić się takie symptomy jak: 

  • gorączka,  
  • brak apetytu, 
  • wymioty, 
  • słaby przyrost masy ciała,  
  • senność,  
  • płacz w trakcie mikcji, 
  • zmianę koloru i zapachu oddawanego moczu.  

U starszych dzieci objawy są zwykle bardziej typowe. Zazwyczaj skarżą się one na: 

  • uczucie pieczenia lub ból przy oddawaniu moczu,  
  • częstomocz, 
  • bóle brzucha lub okolicy lędźwiowej.  

Wystąpić u nich mogą także nudności, wymioty, drażliwość, zmęczenie oraz gorączka. 

Jak lekarz stawia diagnozę? 

W diagnostyce infekcji dróg moczowych u dzieci konieczne jest dokładne zebranie wywiadu, określenie rodzaju i nasilenia dolegliwości, a następnie dokładne badanie fizykalne, ze szczególnym uwzględnieniem jamy brzusznej i okolic moczowo-płciowych. Niezbędne jest także wykonanie badań laboratoryjnych, w tym badań krwi, takich jak morfologia czy parametry stanu zapalnego oraz badań moczu – badania ogólnego oraz posiewu.  

Mocz na badanie ogólne może zostać pobrany dowolną metodą – ze środkowego strumienia lub z woreczka przyklejonego do krocza po jego uprzednim umyciu, zaś na badanie mikrobiologiczne konieczne jest pobranie moczu ze środkowego strumienia, w trakcie cewnikowania pęcherza moczowego lub przez nakłucie nadłonowe. Bardzo istotne jest, aby próbki moczu zostały pobrane przed wdrożeniem antybiotykoterapii, gdyż podanie nawet pojedynczej dawki leku może spowodować, że wynik badania będzie niemiarodajny. Pomocnicze zadanie mają także badania obrazowe, takie jak USG jamy brzusznej, mogące uwidocznić zastój moczu lub wady rozwojowe układu moczowego. W przypadku podejrzenia odmiedniczkowego zapalenia nerek zastosowanie znajduje także scyntygrafia z użyciem DMSA, zaś przy podejrzeniu wad układu moczowego skutkujących nieprawidłowym odpływem moczu konieczne może być wykonanie cystografii mikcyjnej

Na czym polega leczenie infekcji dróg moczowych u dzieci? 

Zapalenie dróg moczowych to w większości przypadków infekcja powodowana przez bakterie, zatem jej leczenie polega przede wszystkim na stosowaniu właściwie dobranej antybiotykoterapii. Jej zadaniem jest zwalczanie patogenów w drogach moczowych oraz zapobieganie uogólnieniu się infekcji i rozwojowi powikłań. Starsze dzieci, o ile choroba przebiega w sposób łagodny, zwykle mogą być leczone w warunkach domowych. Z kolei niemowlęta poniżej 3. miesiąca życia, ze względu na trudności w podawaniu leków drogą doustną oraz wysokie ryzyko uogólnienia się infekcji, najczęściej leczone są w warunkach szpitalnych. Rodzaj zastosowanego antybiotyku zależy od typu bakterii wywołującego infekcję oraz wieku dziecka. Najczęściej stosuje się leki z grupy penicylin, cefalosporyn i pochodne nitrofuranu. Ważne jest także właściwe nawadnianie i odżywanie dziecka, stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, a także odpowiednia higiena okolic moczowo-płciowych. 

Jak zapobiegać infekcjom dróg moczowych u dzieci? 

Infekcje dróg moczowych u dzieci mają tendencję do częstych nawrotów, szczególnie wśród dziewczynek.  

Szacuje się, że u 8-30% dzieci, które przebyły ZUM, infekcja pojawi się po raz kolejny. 

Dlatego tak istotne jest wyeliminowanie czynników mogących wpływać na nawroty zakażeń. Kluczowe znaczenie ma: 

  • wykształcenie prawidłowych nawyków higienicznych,  
  • przyjmowanie odpowiednich ilości płynów,  
  • regularne mikcje, 
  • zapobieganie zaparciom przez stosowanie właściwie zbilansowanej diety.  

Istotna jest także diagnostyka i leczenie zaburzeń odpływu moczu lub jego nietrzymania. Aktualnie nie zaleca się profilaktycznego podawania antybiotyków w celu zapobiegania nawrotom ZUM, jednak w niektórych przypadkach, np. u dzieci z zaburzeniami odpływu moczu lub częstymi nawrotami infekcji dróg moczowych, zastosowanie profilaktyki farmakologicznej może okazać się konieczne. 

Zakażenia dróg moczowych to częsta dolegliwość wśród dzieci, mogąca powodować wiele niespecyficznych objawów, co niekiedy utrudnia postawienie właściwej diagnozy. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy infekcji u niemowląt i małych dzieci, u których symptomy są najczęściej nietypowe, a przebieg choroby może być znacznie cięższy niż u dzieci starszych. Bardzo istotne w leczeniu zakażeń dróg moczowych u dzieci jest szybkie zastosowanie skutecznego leczenia, które powoduje ustępowanie dolegliwości w ciągu kilku dni, a także zwalczanie stanów sprzyjających ZUM, aby zapobiec ich nawrotom w przyszłości. 

Przeczytaj również:
Czym jest powikłane zakażenie układu moczowego i jak przebiega?
Zakażenia układu moczowego – jak im zapobiegać?


Źródła
Zwiń
Rozwiń

Źródła: 

  1. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej (PTNFD) dotyczące postępowania z dzieckiem z zakażeniem układu moczowego. 
  2. Diagnosis and management of urinary tract infection in children; Gabrielle J. Williams, Elisabeth H. Hodson, David Isaacs, Jonathan C. Craig; Journal of Paediatrics and Child Health, 2010;doi:10.1111/j.1440–1754.2010.01925.x. 
  3. Leung AKC, Wong AHC, Leung AAM, Hon KL. Urinary Tract Infection in Children. Recent Pat Inflamm Allergy Drug Discov. 2019;13(1):2-18. doi:10.2174/1872213X13666181228154940. 
  4. Kaufman J, Temple-Smith M, Sanci L. Urinary tract infections in children: an overview of diagnosis and management. BMJ Paediatr Open. 2019;3(1):e000487. Published 2019 Sep 24. doi:10.1136/bmjpo-2019-000487. 
Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

Masz pytanie, szukasz porady?
Jeśli szukasz darmowej porady w zakresie zdrowia oraz przyjmowania leków lub suplementów diety, chętnie odpowiemy na Twoje pytanie.
Zapytaj farmaceutę