Kategorie
Gemini.pl

Artykuły

X - Aurovitas osłonka balance
X - Akcesoria dla dzieci
X - Zadbaj o skórę zimą 2
X - Odporność dorosłych i dzieci
X - Wszystko dla Mamy
X - Sema obniżka -30%
X - Walentynki 2023
210

Witamina C „lewoskrętna” – fakty i mity

W ostatnim czasie powstało wiele spekulacji dotyczących witaminy C. Wierzymy, że odpowiednia dawka chroni nas przed infekcjami oraz spowolni zachodzące w organizmie procesy starzenia. Dodatkowo witamina C stała się niezwykle popularna w środowisku zwolenników medycyny naturalnej, wśród których pojawiają się głosy twierdzące, że witamina C ”prawoskrętna” jest gorsza niż “lewoskrętna”. Oto kilka faktów i mitów dotyczących tej tajemniczej witaminy.

Witamina C „lewoskrętna” – fakty i mity

Witamina C – co to jest?

Witamina C to nazwa aktywności biologicznej zarezerwowanej między innymi dla kwasu askorbinowego. Litera L- dodawana czasem przed nazwą kwasu askorbinowego, oznacza budowę chemiczną (konkretnie konfigurację atomu węgla w łańcuchu bocznym) oraz właściwości tej substancji.

Kwas L-askorbinowy uznawany jest za aktywny biologicznie, czyli wykazujący właściwości prozdrowotne, po spożyciu przez człowieka. Natomiast kwas D-askorbinowy nie jest aktywny biologicznie i poza właściwościami przeciwutleniającymi nie wykazuje działania charakterystycznego dla witaminy C.

Dodatkowo kwas L-askorbinowy to forma witaminy C naturalnie występująca w żywności. Natomiast w popularnych suplementach diety wykorzystywane są poza nim, choć w mniejszym stopniu, również jego sole, w tym L-askorbinian sodu, czy L-askorbinian wapnia. Z kolei w lekach na niedobory witaminy C jako substancja czynna stosowany jest właśnie kwas askorbowy (acidum ascorbicum).

Przeczytaj również:
Witamina C — jaka jest najlepsza?


Produkty z witaminą C

Jak wytwarzany jest biologiczne aktywny kwas askorbinowy?

Kwas L-askorbinowy, popularnie nazywany witaminą C, wytwarzany jest zasadniczo metodą syntezy chemicznej. Jednak na jednym z etapów wytwarzania wykorzystywane są komórki mikroorganizmów, pozwalających na otrzymywanie substancji na skalę przemysłową.

Z kolei synteza kwasu D-askorbinowego jest znacznie droższa i trudniejsza. Przemysł farmaceutyczny nie ma przy tym żadnego powodu, by wytwarzać tę “niewłaściwą witaminę C”, niewykazującą pozytywnego oddziaływania na zdrowie człowieka. Izomer D nie występuje ponadto w żywności i dlatego może być nazywany „sztucznym”.

Właściwości “lewoskrętnej” witaminy C

Lewo- i prawoskrętność substancji wynika z aktywności optycznej substancji chemicznych. Cały proces polega na skręcaniu wiązki światła zgodnie z kierunkiem wskazówek zegara. Jednak warto wiedzieć, że w przypadku kwasu askorbinowego, bez względu, czy to izomer L- czy D – (określenie konfiguracji cząsteczki), jest tylko i wyłącznie prawoskrętny (określenie skręcalności właściwej, czyli niezależnej właściwości fizykochemicznej).

Fakt, że kwas L-askorbinowy wykazuje właściwość biologiczną witaminy C oznacza, że nie sama witamina jest prawoskrętna, a cząsteczka chemiczna, do której się odnosi skręca płaszczyznę światła spolaryzowanego w prawo (wykazuje tzw. prawoskrętność). Stąd nie istnieje coś takiego jak lewoskrętna czy też prawoskrętna witamina C, a całe zamieszanie wokół witaminy dotyczy pomieszania pojęć skręcalności optycznej, oznaczanej symbolem (+) i (-) i izometrii przestrzennej (symbol L- lub D-).

Z punktu widzenia chemii wszystko jest jasne, a cały mit witaminy C lewoskrętnej został wymyślony na gruncie niewiedzy i potrzeb marketingu. Każda witamina C działa dokładnie tak samo i nie ma “żadnej” lepszej witaminy.

Witamina C lewoskrętna 2

Witamina C — dawkowanie i znaczenie w codziennej diecie

Witamery witaminy C w produktach naturalnych nie są niestety zbyt trwałe i rozkładają się już podczas gotowania. Pewnym źródłem witaminy C w codziennej diecie są zatem świeże warzywa i owoce, zwłaszcza cytrusowe. Aby regularnie uzupełniać witaminę C, do swojego jadłospisu należy wprowadzić określone produkty. Istnieje także możliwość suplementacji witaminy C, ale należy pamiętać przy tym o prawidłowym dawkowaniu. Przedawkowanie witaminy C może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, w tym związanych z układem pokarmowym (nudności, bóle brzucha, biegunka).

Nie da się ukryć, że witamina C kojarzy nam się ze stosowaniem w okresie przeziębienia i grypy. Duże dawki witaminy C zalecane są w sezonie jesienno-zimowym, kiedy to nasz układ odpornościowy wystawiony jest na działanie różnych patogenów, a witamina C może wspierać naturalne siły immunologiczne. Jednak jej właściwości są nieco bardziej złożone. Dlaczego zatem witamina C jest tak istotnym składnikiem codziennej diety człowieka?

Poza tym, że witamina C przyczynia się do produkcji limfocytów, czyli białych krwinek odpowiedzialnych za rozpoznawanie, identyfikację i likwidację antygenów, np. wirusów i bakterii, a więc ochronę przed rozwojem choroby, jest także niezbędna przy produkcji kolagenu. Białka kolagenowe tworzą dodatkową warstwę nabłonkową, która utrudnia wirusom przedostanie się do organizmu człowieka.

Witamina C pomaga także w prawidłowej produkcji kolagenu, zapewniającego prawidłowe funkcjonowanie skóry, kością, chrząstki, dziąseł oraz zębów. Z tego względu do charakterystycznych objawów niedoboru witaminy C zalicza się trudności w gojeniu ran, skłonność do występowania siniaków, jak również rozpulchnione i krwawiące dziąsła.

Chociaż witamina C jest bardzo powszechna w naturze, to może jej zabraknąć w jadłospisie. Zbyt mała podaż witaminy C w codziennej diecie może prowadzić do ogólnego osłabienia oraz szybkiego męczenia się, a w konsekwencji do stanu niedoboru witaminy C w organizmie. Jeśli jego objawy będą się nasilać, konieczna będzie konsultacja lekarska oraz uzupełnienie witaminy, najlepiej w formie suplementów diety, a nawet leków. Jej brak może poważnie zaszkodzić naszemu organizmowi.

Co ma najwięcej naturalnej witaminy C?

Powszechnie wiadomo, że w witamina C ma za zadanie przede wszystkim podniesienie odporności organizmu, w tym na wirusy i bakterie. Jest ona także przeciwutleniaczem oraz kofaktorem wielu enzymów, dzięki czemu aktywnie uczestniczy w mnogich procesach metabolicznych. Witamina C wspiera proces gojenia się ran, a także zmniejsza stres oksydacyjny w tkankach.

Skąd jednak czerpać na co dzień witaminę C? Najlepiej z owoców, gdyż witamina C występuje naturalnie w dużej zawartości m.in. w:

  • pomarańczach,
  • melonach,
  • cytrynach,
  • truskawkach,
  • kiwi,
  • jagodach,
  • jabłkach.

Znajdziemy ją również w warzywach, takich, jak:

  • kiszona kapusta,
  • kalafior,
  • szpinak,
  • cebula,
  • papryka,
  • kapusta,
  • natka pietruszki.

Aby witamina nie straciła swoich wartości w okresie zimowym, kiedy dostęp do świeżych owoców i warzyw może być utrudniony, warto w odpowiednim czasie zaopatrzyć się w mrożone produkty, które pozwolą na dostarczenie naturalnej witaminy C. Według ekspertów ds. żywienia mrożonki poddawane procesowi zamrażania w kilka godzin po zbiorach, zachowują wysoką zawartość składników odżywczych, w tym właśnie witamin.

Podsumowując „lewoskrętna witamina C” to pojęcie czysto marketingowe, które nie znajduje odzwierciedlenia w nauce. Kwas L-askorbinowy, czyli najpowszechniejsza forma chemiczna witaminy C rzeczywiście ma zdolność skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego, jednak tylko w prawo. Cecha ta nie jest powiązana z jej właściwościami prozdrowotnymi, których niewątpliwie nie można jej odmówić.

Data aktualizacji: 17.09.2022 r.

Przeczytaj również:
Witamina C — właściwości, rola i zastosowanie

Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

  1. 21 lutego 2019, 21:43
    Karol

    Nie istnieje Witamina c lewoskrętna to antyoksydant to nie jest to samo co prawoskrętna są to kwasy n-askobrinowe d-askorbinowe to są ANTYOKSYDANTY

    1. 22 lutego 2019, 07:51
      Poradnik Gemini

      Dokładnie, dlatego obalamy mit witaminy C lewoskrętnej ?

  2. 9 kwietnia 2019, 22:32
    Mirosław

    Witamina C jest tylko prawoskrętna innej nie ma.

    1. 10 kwietnia 2019, 07:50
      Poradnik Gemini

      Staramy się obalić mit witaminy C lewoskrętnej, gdyż wiele osób nadal w nią wierzy.

  3. 19 lipca 2019, 19:38
    Mariusz

    W ogóle cała ta rozmowa nt lewo czy prawoskrętności witaminy C jest chora…

  4. 27 listopada 2019, 08:16
    Beata

    A co z witaminą C, która znajduje się w owocach róży, rokitnika? Można te owoce poddawać obróbce termicznej z zachowaniem wartości?

    1. 27 listopada 2019, 13:42
      Poradnik Gemini

      Każda obróbka termiczna może zmniejszyć wartość odżywczą, w tym zawartość witaminy C w owocu.

  5. 16 marca 2020, 21:08
    Maciek Leon

    Bardzo fajnie to jest przedstawione, widzę że warto tu zaglądać. Pozdrawiam

  6. 23 marca 2020, 14:50
    Norbert

    No i wyleczyłem się z głupoty i naiwności. Dziękuje i pozdrawiam.

  7. 6 kwietnia 2021, 10:23
    Jacek

    Pewne ilości wit. C mają też ziemniaki. Biorąc pod uwagę, że tych ziemniaków w porcji obiadowej jest wielokrotnie więcej niż np. naci pietruszki, to można je traktować jako poważne źródło wit. C.
    Słyszałem też, że skrobia w ziemniakach znacznie spowalnia rozkład termiczny wit. C podczas gotowania. Stąd też dawne przepisy na rzadkie kisiele (skrobia) ze świeżych owoców, do picia, jako sposób na przeziębienia. Niestety nie znalazłem źródeł tej informacji. Może ktoś coś wie na ten temat ??

    1. 2 lutego 2022, 23:50
      Anonim

      Proszę Pana, ziemniaki poddajemy dosyć długiej obróbce termicznej. Witamina C dosyć łatwo ulega utlenianiu, więc po gotowaniu przez 15 minut warzywa możemy znacznie obniżyć poziom witaminy c w produkcie

  8. 20 maja 2021, 02:12
    dronydoAfryki

    Nie wpływam na decyzję zakupów. Ale to jest w 100% niewiarygodna interpretacja, ponieważ dotyczy tylko witaminy C. Nie dotyczy np. L-karnityny, która jest zawarta w organizmach żywych występujących w naturze. Pisze się o jakiś cechach 3 rzędnych, 5 rzędnych. Weryfikacja to np. dzieci, które przyjmowały witaminę C naturalną i sztuczną i po pół roku jak przechodziły COVID-19.

  9. 25 września 2021, 10:17
    Witek

    Po operacji kolana p. dr zaleciła mi vit C a podczas ciężkiego przechodzenia Covid 19 miałem zaleconą vit C w dawce 1000mg co 2 godz. Oczywiście się bałem zatem zażywałem tylko 5 kapsułek dziennie po 1000mg każda. W ogóle farmaceutka była mocno zdziwiona mówiąc, że zalecana dawka to1 kapsułka dziennie.

    1. 25 września 2021, 14:55
      Poradnik Gemini

      Dzień dobry. W większości przypadków nadmiar witaminy C jest wydalany z organizmu wraz z moczem. Nie kumuluje się w organizmie, w związku z czym jej przedawkowanie występuje stosunkowo rzadko. Jednakże wśród niektórych grup pacjentów nadmierna suplementacja witaminą C może stanowić zagrożenie. Przede wszystkim mowa tu o pacjentach z zaburzeniami czynności nerek, ponieważ w tym wypadku wydalanie kwasu askorbinowego będzie utrudnione. Niemniej ciężko nam się odnieść do zaleceń lekarza nie mając pełni informacji o stanie zdrowia.

  10. 7 sierpnia 2022, 13:55
    Ih

    Prosze napiszcie prosciej o co chodzi z ta lewoskretnoscia

    1. 21 września 2022, 12:09
      Poradnik Gemini

      Dzień dobry, artykuł został uaktualniony 🙂
      Pozdrawiamy
      Zespół Poradnika

Masz pytanie, szukasz porady?
Jeśli szukasz darmowej porady w zakresie zdrowia oraz przyjmowania leków lub suplementów diety, chętnie odpowiemy na Twoje pytanie.
Zapytaj farmaceutę