5
29 stycznia 2021

Spirulina – co daje, na co działa i w czym pomaga? Sprawdź, dlaczego warto jeść algi

W ostatnich latach spirulina cieszy się coraz większym zainteresowaniem miłośników prozdrowotnego trybu życia na całym świecie i jest zaliczana do grupy najbardziej wartościowych produktów żywnościowych. Stanowi również przedmiot licznych badań naukowców. Co zawiera spirulina i jakie są jej właściwości? Czy każdy może stosować ten suplement diety?

Spirulina – co daje, na co działa i w czym pomaga? Sprawdź, dlaczego warto jeść algi

Preparaty bogate w spirulinę

Co to jest spirulina?

Spirulina to mikroskopijna alga o niebieskozielonej barwie i spiralnym kształcie, która żyje w ciepłych, czystych zbiornikach wodnych – wyróżnia się morskie, słodkowodne oraz mieszane odmiany alg.

Obecnie, ze względu na jej charakterystyczne genetyczne, fizjologiczne i biochemiczne cechy, spirulinę klasyfikuje się jako cyjanobakterię z rodzaju Arthrospira. Spirulina występuje naturalnie w strefie tropikalnej oraz podzwrotnikowej, szczególnie w państwach Azji Południowej, Ameryki Środkowej, Afryki, a także w Australii. Spośród wielu odmian spiruliny do najczęściej badanych gatunków zalicza się:

  • Spirulinę platensis (Arthrospora platensis),  
  • Spirulinę maxima (Arthrospora maxima), 
  • Spirulinę fusiformis (Arthrospora fusiformis). 

Spirulina – skład alg

Spirulina jest zaliczana do tzw. superżywności, czyli superfood. To naturalne produkty o wszechstronnym działaniu na organizm, które zawierają niezwykle wysokie stężenie składników odżywczych istotnych dla jego prawidłowego funkcjonowania. Wysoką wartość odżywczą zielonych alg potwierdzają badania. Algi stanowią doskonałe źródło dobrze przyswajalnego białka, co może mieć szczególne znaczenie dla osób na diecie roślinnej. Ponadto spirulina jest bogata m.in. w chlorofil, nienasycone kwasy tłuszczowe, przeciwutleniacze, witaminy i minerały. Dobroczynne składniki zawarte w spirulinie są łatwo przyswajalne przez organizm, ponieważ ściany komórkowe algi pokrywa jedynie cienka błona, bez celulozy.

Spirulina jako suplement diety

Spirulina zawiera następujące składniki bioaktywne: 

  • białko (nawet 60 do 70% w suchej masie) o wysokiej strawności (90%), 
  • aminokwasy (w tym niemal wszystkie niezbędne aminokwasy w znaczącej ilości), 
  • polisacharydy, 
  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe (zwłaszcza kwas gamma-linolenowy, czyli GLA), 
  • błonnik pokarmowy, 
  • witaminy (A, B1, B2, B3, B4, B5, B6, B9 oraz C, E, K), 
  • składniki mineralne (w szczególności żelazo, jod, wapń, potas, magnez, cynk, sód, fosfor, mangan, miedź, selen), 
  • karotenoidy (głównie beta-karoten),  
  • związki polifenolowe, 
  • fikocyjanina, 
  • fikoerytryna, 
  • allofikocyjanina, 
  • chlorofil, 
  • glikolipid H-b2. 

Spirulina – właściwości zdrowotne 

Dzięki zawartości wymienionych składników algi wykazują szereg pozytywnych właściwości. Spożywanie spiruliny może mieć dobroczynny wpływ na zdrowie, m.in. na odporność i produkcję przeciwciał, na ciśnienie tętnicze czy poziom cholesterolu. Wśród najważniejszych właściwości spiruliny wymienia się również jej wpływ na poprawę mikroflory jelitowej, na przyspieszenie utraty tkanki tłuszczowej i pobudzenie przemiany materii, a także zapobieganie anemii oraz wspomaganie usuwania toksyn i metali ciężkich z organizmu.

Spirulina może mieć następujące działanie na organizm człowieka:

  • przeciwutleniające, 
  • przeciwzapalne,  
  • przeciwnowotworowe,  
  • przeciwwirusowe,  
  • przeciwbakteryjne, 
  • przeciwotyłościowe, 
  • przeciwcukrzycowe, 
  • przeciwnadciśnieniowe, 
  • przeciwmutagenne, 
  • przeciwgenotoksyczne, 
  • kardioprotekcyjne, 
  • hepatoprotekcyjne, 
  • immunostymulujące, 
  • hipolipemizujące (obniżające stężenie lipidów we krwi).

Spirulina – właściwości, które zostały potwierdzone naukowo

Badania naukowe wskazują, że spirulina może wpływać pozytywnie m.in. na zdrowie układu sercowo-naczyniowego, a także przyczyniać się do utraty masy ciała.

Czy przyjmowanie spiruliny może poprawić parametry lipidogramu? 

Suplementacja spiruliny ma pozytywny wpływ na profil lipidowy krwi. Długotrwała suplementacja spiruliny prowadzi do następujących zmian:

  • obniża stężenie cholesterolu całkowitego, 
  • redukuje stężenie lipoprotein frakcji LDL (tzw. złego cholesterolu), 
  • zmniejsza poziom trójglicerydów, 
  • obniża stężenie lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL), 
  • zwiększa poziom lipoprotein frakcji HDL (tzw. dobrego cholesterolu). 

Uważa się, że spirulina, a zwłaszcza zawarta w niej fikocyjanina, zmniejsza wchłanianie tłuszczów w jelicie cienkim i jednocześnie zwiększa wydalanie cholesterolu oraz kwasów żółciowych z kałem. Ponadto glikolipid H-b2 oraz prawdopodobnie również fikocyjanina hamują aktywność lipazy trzustkowej, obniżając w ten sposób poziom trójglicerydów we krwi w okresie poposiłkowym. Z kolei obecny w spirulinie kwas gamma-linolenowy ogranicza szkodliwą akumulację cholesterolu w komórkach. Istnieją również doniesienia naukowe sugerujące, że systematycznie stosowana spirulina (co najmniej 12 tygodni w dawce powyżej 2 g na dobę) może obniżać stężenie glukozy na czczo i wartość ciśnienia tętniczego krwi (zwłaszcza rozkurczowego). 

Spirulina a zespół metaboliczny 

Niedawna metaanaliza randomizowanych badań klinicznych wykazała, że stosowanie spiruliny u pacjentów z syndromem metabolicznym i zaburzeniami pokrewnymi przyczynia się do: 

  • poprawy glikemii na czczo, 
  • obniżenia stężenia insuliny,  
  • zmniejszenia stężenia cholesterolu całkowitego,  
  • redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL,  
  • obniżenia stężenia lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL),  
  • zwiększenia cholesterolu frakcji HDL. 

Ponadto badania sugerują, że suplementacja spiruliny u otyłych osób może:  

  • obniżać stres oksydacyjny,  
  • zmniejszać oporność tkanek na insulinę,  
  • modulować skład mikrobioty jelitowej,  
  • redukować proces zapalny, 
  • zwiększać stężenie adiponektyny (peptydu wydzielanego przez komórki tłuszczowe, który pozytywnie wpływa na metabolizm glukozy i tłuszczów oraz wykazuje działanie przeciwmiażdżycowe i wazoprotekcyjne, czyli ochronne wobec naczyń krwionośnych). 

Czy suplementacja spiruliny może nasilać utratę masy ciała? 

Przyjmowanie spiruliny przez okres co najmniej 3 miesięcy może przyczyniać się do istotnego obniżenia: 

  • masy ciała (w zakresie od 1,28 do 2,06 kg), 
  • obwodu talii (w przedziale od 1,09 do 1,40 cm), 
  • wskaźnika masy ciała BMI (-1,25 kg/m2), 
  • procentowej zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie (-1,02%). 

Ubytek masy ciała był zazwyczaj wyraźnie większy u otyłych uczestników niż u badanych z nadwagą czy prawidłową masą ciała, stąd wydaje się, że suplementacja spiruliny będzie najbardziej skuteczna w przypadku osób ze znacznie podwyższoną zawartością tkanki tłuszczowej w organizmie.  

Potencjalny mechanizm działania przeciwotyłościowego spiruliny polega na: 

  • ograniczeniu nacieku makrofagów (komórek układu odpornościowego) do trzewnej tkanki tłuszczowej,  
  • zapobieganiu odkładania się tłuszczu wątrobowego,  
  • zmniejszeniu stresu oksydacyjnego,  
  • poprawie wrażliwości tkanek na insulinę, 
  • zwiększeniu uczucia sytości, 
  • zmniejszeniu leptynooporności. 

Dawkowanie spiruliny

Spirulinę uznaje się za bezpieczny i dobrze tolerowany suplement. Warto jednak zwrócić uwagę na jej jakość i stosować wyłącznie certyfikowane produkty pochodzące ze sprawdzonych źródeł.

Złej jakości, zanieczyszczona spirulina może zawierać substancje niebezpieczne dla wątroby.

Zazwyczaj zaleca się przyjmowanie kilku gramów spiruliny dziennie, w dawkach rozłożonych w czasie. Dostępne są suplementy ze spiruliną w postaci proszku, a także w formie kapsułek i tabletek. Sproszkowaną spirulinę można dodawać na przykład do soków, koktajli, jogurtów, zup czy innych potraw. Niezależnie od wyboru formy suplementu, należy zawsze przestrzegać szczegółowych zaleceń producenta dotyczących dawkowania. Dodatkowo warto skonsultować taką suplementację z lekarzem.

Na początku suplementacji mogą wystąpić nieznaczne dolegliwości trawienne, takie jak gazy i wzdęcia, które zazwyczaj mijają po krótkim czasie.

Spirulina – przeciwwskazania 

Mimo dobroczynnych właściwości spiruliny jej suplementacji powinny unikać:

  • kobiety ciężarne, 
  • kobiety karmiące piersią, 
  • dzieci i młodzież do 18. roku życia, 
  • osoby w podeszłym wieku, 
  • pacjenci z fenyloketonurią.

Przeciwwskazaniem do przyjmowania spiruliny są też choroby autoimmunologiczne, zaburzenia krzepliwości krwi oraz alergia na owoce morza i wodorosty. Morskie algi zawierają spore ilości jodu, dlatego tej odmiany spiruliny nie powinny suplementować osoby uczulone na jod, a także z nadczynnością tarczycy. We wszystkich wspomnianych wyżej przypadkach przed rozpoczęciem ewentualnej suplementacji spiruliny należy skonsultować się z lekarzem.

Podsumowanie 

  • Spirulina jest powszechnie znaną cyjanobakterią z rodzaju Arthrospira, która cechuje się wysoką zawartością białka, aminokwasów egzogennych, witamin, składników mineralnych oraz licznych fitozwiązków o właściwościach antyoksydacyjnych i antyzapalnych.  
  • Dostępne dowody naukowe jednoznacznie wskazują, że spirulina może mieć pozytywny wpływ na zdrowie układu sercowo-naczyniowego, ponieważ przyczynia się do poprawy profilu lipidowego krwi, glikemii na czczo oraz zmniejszenia masy ciała i wartości rozkurczowej ciśnienia tętniczego.

Data aktualizacji: 26.06.2022 r.

Przeczytaj również:
Morszczyn – jaki ma wpływ na zdrowie?

Źródła: 

  1. Ding K.X., Gao T.L., Xu R., et al.: Quantifying the Effect of Supplementation with Algae and Its Extracts on Glycolipid Metabolism: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients. 2020 Jun 8;12(6):1712. 
  2. Serban M.C., Sahebkar A., Dragan S., et al.: A systematic review and meta-analysis of the impact of Spirulina supplementation on plasma lipid concentrations. Clin Nutr. 2016 Aug;35(4):842-51. 
  3. Huang H., Liao D., Pu R., et al.: Quantifying the effects of spirulina supplementation on plasma lipid and glucose concentrations, body weight, and blood pressure. Diabetes Metab Syndr Obes. 2018; 11: 729–742. 
  4. Hamedifard Z., Milajerdi A., Željko Reiner Ż., et al.: The effects of spirulina on glycemic control and serum lipoproteins in patients with metabolic syndrome and related disorders: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Phytother Res. 2019 Oct;33(10):2609-2621. 
  5. Hernández-Lepe M.A., Olivas-Aguirre F.J., Gómez-Miranda L.M., et al.: Systematic Physical Exercise and Spirulina maxima Supplementation Improve Body Composition, Cardiorespiratory Fitness, and Blood Lipid Profile: Correlations of a Randomized Double-Blind Controlled Trial. Antioxidants (Basel). 2019 Nov; 8(11): 507. 
  6. Moradi S., Ziaei R., Foshati S., et al.: Effects of Spirulina supplementation on obesity: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Complement Ther Med. 2019 Dec;47:102211. 
  7. DiNicolantonio J.J., Bhat A.G., OKeefe J.: Effects of spirulina on weight loss and blood lipids: a review. Open Heart. 2020 Mar 8;7(1):e001003. 
  8. Zarezadeh M., Faghfouri A.H., Radkhah N., et al.: Spirulina supplementation and anthropometric indices: A systematic review and meta-analysis of controlled clinical trials. Phytother Res. 2020 Sep 23. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy można odstawić tabletki na cholesterol po jego unormowaniu?

Najczęściej przepisywane leki obniżające poziom cholesterolu to statyny, takie jak atorwastatyna, rozuwastatyna czy też simwastatyna. Leków z tej grupy nie…

Zobacz więcej

Dlaczego preparaty z monakoliną K nie są dostępne w aptekach?

Monakolina K jest substancją aktywną pozyskiwaną z czerwonego fermentowanego ryżu. Pozytywny wpływ monakoliny K na obniżanie poziomu cholesterolu we krwi…

Zobacz więcej

Gdzie można otrzymać darmowy glukometr?

Darmowy glukometr można otrzymać w poradni diabetologicznej lub podczas zakupu pasków do glukometru w aptece. Farmaceuta może wydać pacjentowi darmowy…

Zobacz więcej

Które ziołowe preparaty wspomagają obniżenie poziomu cholesterolu?

Jeśli nie stosuje Pani leków na obniżenie poziomu cholesterolu, dobrym wyborem może być preparat z monakoliną K. Monakolina K jest…

Zobacz więcej

Jak leczyć Helicobacter pylori?

Schemat leczenia zakażenia bakterią H. pylori obejmuje przyjmowanie czterech preparatów: inhibitora pompy protonowej, soli bizmutu oraz dwóch antybiotyków, najczęściej metronidazolu…

Zobacz więcej

Beta-blokery a aktywność fizyczna

Podczas stosowania leków z grupy beta-blokerów wysiłek fizyczny nie jest zabroniony, a wręcz wskazany. Leki beta-adrenolityczne poprawiają tolerancję serca na…

Zobacz więcej

Pocenie się rano – jaka może być przyczyna?

Pocenie się to naturalny proces termoregulacji możliwy do zaobserwowania w przypadku wysokich temperatur czy podczas wysiłku fizycznego. Poranne epizody pocenia…

Zobacz więcej

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Spirulina – co daje, na co działa i w czym pomaga? Sprawdź, dlaczego warto jeść algi

Preparaty bogate w spirulinę

Czytaj także
20 stycznia 2021 dr Ewa Fiedorowicz
20 stycznia 2021 mgr farm. Karolina Kochańska
26 stycznia 2021 mgr farm. Sylwia Kulikowska-Figiel
20 maja 2020 mgr farm. Natika Karolak
28 października 2020 dr Ewa Fiedorowicz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)