Grypa żołądkowa. Jak leczyć, co jeść podczas choroby?

Grypa żołądkowa – przyczyny 

Grypę żołądkową, potoczne określenie ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego, mogą wywoływać wirusy i bakterie. U dzieci częstą przyczyną są rotawirusy, natomiast u osób w różnym wieku bardzo często odpowiadają za nią również norowirusy. Zakażenia bakteryjne mogą być wywoływane m.in. przez Campylobacter i Salmonella.

Do zakażenia może dojść przede wszystkim przez:

• spożycie skażonej wody lub żywności,
• kontakt z osobą zakażoną,
• kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami, a następnie przeniesienie drobnoustrojów do ust.

Czytaj też:
Biegunka podróżnych. Jak sobie z nią radzić?

Grypa żołądkowa – objawy

Grypa żołądkowa najczęściej powoduje dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które mogą pojawić się nagle.

Typowe objawy to:

• nudności i wymioty,
• wodnista biegunka,
• kurczowe bóle brzucha,
• osłabienie i złe samopoczucie,
• ból głowy,
• gorączka,
• objawy odwodnienia, takie jak wzmożone pragnienie, suchość w ustach, rzadsze oddawanie moczu czy zawroty głowy.

Krew w stolcu, silny ból brzucha, wysoka gorączka lub nasilające się objawy odwodnienia wymagają konsultacji lekarskiej.

Grypa żołądkowa – profilaktyka   

Ryzyko zachorowania można ograniczyć przede wszystkim poprzez dokładne mycie rąk, dbanie o higienę podczas przygotowywania posiłków oraz unikanie kontaktu z osobami, u których występują objawy infekcji.

W przypadku dzieci ważną formą profilaktyki ciężkiego przebiegu zakażenia rotawirusem są szczepienia ochronne. Szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania oraz hospitalizacji z powodu ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego wywołanego przez rotawirusy.

Grypa żołądkowa – leczenie 

Środki nawadniające 

Najważniejszym elementem leczenia jest uzupełnianie płynów i elektrolitów, aby zapobiec odwodnieniu. Przy biegunce i wymiotach szczególnie dobrze sprawdzają się doustne płyny nawadniające (ORS), które zawierają odpowiednio dobrane proporcje wody, glukozy i elektrolitów.

Pij często, ale małymi łykami, zwłaszcza jeśli towarzyszą Ci wymioty. W aptekach znajdziesz preparaty nawadniające w postaci saszetek do rozpuszczenia w wodzie, również przeznaczone dla dzieci.

U małych dzieci nie zaleca się zastępowania płynów nawadniających sokami owocowymi ani słodzonymi napojami, ponieważ duża ilość cukrów może nasilać biegunkę.

Leki przeciwwymiotne 

Większość preparatów hamujących uporczywe wymioty jest dostępna jedynie na receptę. Najważniejsze jest jednak odpowiednie nawodnienie, dlatego nawet przy nasilonych wymiotach warto próbować przyjmować płyny małymi łykami i sięgać po elektrolity.

Bez recepty dostępne są m.in. preparaty z dimenhydrynatem oraz wyciągiem z kłącza imbiru, które mogą łagodzić nudności i wymioty. Wyciągi z imbiru występują w postaci m.in. kropli, pastylek czy cukierków; można również dodać świeży, starty imbir do herbaty.

Leki przeciwbiegunkowe 

U osób dorosłych w niektórych przypadkach można zastosować loperamid, aby krótkotrwale zmniejszyć nasilenie biegunki. Nie należy stosować go w przypadku krwi w stolcu, wysokiej gorączki ani podejrzenia inwazyjnego zakażenia jelit.

U dzieci leki przeciwbiegunkowe należy stosować ostrożnie i zgodnie z zaleceniami lekarza. W przypadku niektórych rodzajów ostrej biegunki można rozważyć również preparaty zawierające diosmektyt.

Węgiel leczniczy nie jest podstawowym sposobem leczenia ostrej biegunki.

Antybiotyki 

Antybiotyki nie są rutynowo stosowane przy grypie żołądkowej. Lekarz może zalecić je w wybranych przypadkach zakażenia bakteryjnego, zależnie od przyczyny i ciężkości choroby.

Nie stosuj samodzielnie antybiotyków pozostałych po wcześniejszym leczeniu ani leków przepisanych innej osobie.

Grypa żołądkowa – co jeść? 

Podczas grypy żołądkowej nie musisz stosować ścisłej diety ani głodówki. Gdy wróci apetyt, zacznij od niewielkich porcji produktów, które dobrze tolerujesz, i stopniowo wracaj do zwykłego sposobu odżywiania.

Na początek możesz sięgnąć m.in. po:

• pieczywo,
• ryż,
• płatki owsiane,
• banany,
• gotowane ziemniaki i marchew,
• lekkie zupy,
• chude mięso, np. kurczaka lub indyka.

Najważniejsze jest odpowiednie nawodnienie, dlatego oprócz jedzenia regularnie uzupełniaj płyny i elektrolity.

Do diety można również włączyć probiotyk. Niektóre szczepy mogą wspierać powrót do prawidłowego funkcjonowania jelit i skracać czas trwania ostrej biegunki, dlatego przy wyborze preparatu warto zwrócić uwagę na jego konkretny szczep i zastosowanie.

Co pić w trakcie grypy żołądkowej? 

Podczas choroby najlepiej wybierać płyny, które dobrze tolerujesz. Oprócz preparatów elektrolitowych możesz sięgać po wodę oraz lekkie napary, np. z mięty lub rumianku.

Jeśli masz nudności lub wymioty, unikaj wypijania dużych ilości płynu jednorazowo – małe porcje mogą być lepiej tolerowane. Ogranicz również kawę oraz bardzo słodkie napoje, które mogą nasilać dolegliwości.

Grypa żołądkowa – czego unikać w diecie? 

Podczas grypy żołądkowej ogranicz produkty, które mogą nasilać nudności, biegunkę lub bóle brzucha. Szczególnie warto unikać alkoholu, kawy i innych napojów zawierających kofeinę, bardzo tłustych potraw oraz produktów i napojów z dużą ilością cukrów prostych.

W czasie choroby ogranicz przede wszystkim:

• tłuste i smażone potrawy,
• alkohol i napoje zawierające kofeinę,
• słodkie napoje i soki owocowe,
• bardzo słodkie produkty,
• ostre przyprawy, jeśli nasilają dolegliwości.

Nie ma potrzeby całkowitego wykluczania błonnika czy wszystkich produktów mlecznych. Jeśli jednak zauważysz, że konkretny produkt nasila objawy, odstaw go na kilka dni i spróbuj ponownie po poprawie samopoczucia.

Co jeść, gdy grypa żołądkowa ustąpi? 

Po ustąpieniu wymiotów i biegunki stopniowo wracaj do swojej zwykłej diety, kierując się apetytem i tolerancją poszczególnych produktów. Nie ma potrzeby przez kilka tygodni stosować restrykcyjnej diety lekkostrawnej.

Jeśli niektóre produkty nadal powodują dolegliwości, odłóż je na kilka dni i spróbuj ponownie później. Warto też pamiętać, że po infekcji przejściowo może pogorszyć się tolerancja laktozy, dlatego nabiał może u części osób powodować wzdęcia lub biegunkę.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o grypę żołądkową

Ile trwa grypa żołądkowa?

Grypa żołądkowa zwykle trwa od kilku dni do około tygodnia, zależnie od przyczyny i przebiegu infekcji. Jeśli objawy utrzymują się dłużej lub nasilają się mimo leczenia, warto skonsultować się z lekarzem.

Czy grypą żołądkową można zarazić się ponownie?

Tak, przebycie infekcji nie zapewnia trwałej ochrony przed wszystkimi drobnoustrojami, które mogą wywoływać nieżyt żołądkowo-jelitowy.

Czy grypa żołądkowa może wystąpić bez wymiotów?

Tak, przebieg infekcji może być różny. U niektórych osób pojawia się przede wszystkim biegunka, bóle brzucha lub nudności.

Czy grypa żołądkowa może wystąpić bez gorączki?

Tak, gorączka nie musi towarzyszyć zakażeniu. Jej brak nie wyklucza grypy żołądkowej.

Czy grypa żołądkowa jest tym samym co zatrucie pokarmowe?

Nie zawsze. Podobne objawy mogą mieć różne przyczyny, w tym zakażenia wirusowe, bakteryjne oraz zatrucia toksynami.

Jak długo grypa żołądkowa jest zaraźliwa?

Zależy to od drobnoustroju wywołującego infekcję, dlatego nie ma jednej określonej liczby dni dla wszystkich przypadków. Największe znaczenie ma zachowanie higieny podczas choroby i po ustąpieniu objawów.

Czy można wychodzić z domu podczas grypy żołądkowej?

Ze względu na łatwe rozprzestrzenianie się infekcji najlepiej ograniczyć kontakty z innymi osobami do czasu poprawy. Dotyczy to szczególnie kontaktu z małymi dziećmi, seniorami i osobami z obniżoną odpornością.

Przeczytaj również:
Rotawirusy. Jakie są objawy zakażenia?