Jęczmień i gradówka. Czym się różnią?

Gradówka a jęczmień – różnice

Gradówka i jęczmień mogą wyglądać podobnie, jednak różnią się przyczyną powstawania i przebiegiem. Gradówka rozwija się w wyniku zablokowania ujścia gruczołu Meiboma i nagromadzenia jego wydzieliny. Zwykle ma postać twardego, niebolesnego lub lekko tkliwego guzka na powiece i rozwija się stopniowo.

Jęczmień to z kolei ostry stan zapalny gruczołów powieki, najczęściej związany z zakażeniem bakteryjnym. Zazwyczaj powoduje ból, zaczerwienienie i obrzęk.

Wyróżnia się dwa rodzaje jęczmienia:

zewnętrzny – rozwija się w obrębie gruczołów Zeissa lub Molla znajdujących się przy mieszkach rzęs,
wewnętrzny – rozwija się w obrębie gruczołu Meiboma po wewnętrznej stronie powieki.

Czym się różni gradówka od jęczmienia? Jęczmień zwykle pojawia się nagle, jest bolesny i ma charakter ostrego zapalenia. Gradówka rozwija się wolniej i najczęściej nie powoduje bólu.

Czytaj też:
Najlepsza maść na opryszczkę. Co stosować przy pierwszych objawach?

Jak wygląda jęczmień na oku? 

Objawy jęczmienia różnią się w zależności od jego umiejscowienia. Jęczmień zewnętrzny zazwyczaj pojawia się jako swędzące, zaczerwienione zgrubienie na powiece. Wraz z dojrzewaniem jęczmienia pojawia się żółty lub różowy czubek, podobny do krosty. Cała powieka może być obrzęknięta i obolała. W oku może być odczucie obecności ciała obcego, może pojawić się zwiększona wrażliwość na światło.  

Jęczmień wewnętrzny powoduje większy ból, ale jest zazwyczaj niewidoczny. Dopiero lekkie odchylenie powieki pozwala dostrzec żółtawą grudkę, któa zazwyczaj zanika sama w ciągu 3-4 dni.  

Jęczmień na oku – przyczyny 

Jęczmień powstaje w wyniku kontaktu z bakteriami, zazwyczaj z gronkowcem złocistym. Wiele czynników może sprzyjać zakażeniu.  

Zaliczamy do nich: 

• nieodpowiednie zmywanie makijażu z okolicy rzęs i powiek, 
• stosowanie przeterminowanych kosmetyków, 
• pocieranie powiek brudnymi rękami, 
• nieodpowiednie nawilżenie, przewlekłą suchość oczu, 
• stosowanie soczewek kontaktowych, 
• nieodpowiednią higienę soczewek kontaktowych, 
• przebywanie w zadymionych pomieszczeniach. 

Wśród przyczyn predysponujących do powstawania jęczmienia na powiece wymienia się osłabioną odporność, niedobór witamin, choroby skóry takie jak łojotokowe zapalenie skóry, AZS, trądzik różowaty.  

Jęczmień na oku – leczenie 

Jęczmień jest dolegliwością, która zazwyczaj ustępuje samoistnie po około 5-10 dniach. Jeśli jęczmień nie ustąpi po tym czasie, obrzęk będzie na tyle duży, że utrudni widzenie, konieczna będzie konsultacja z lekarzem.

Na wizytę lekarską warto się udać także w przypadku, gdy jęczmieniowi towarzyszy gorączka, silny ból, obecność ropy, zaburzenia widzenia. Lekarz może zalecić stosowanie maści lub kropli z antybiotykiem. W przypadku cięższych zakażeń, gdy na oku pojawi się kilka jęczmieni, lekarz może zalecić antybiotykoterapię doustną. W rzadkich przypadkach konieczne jest chirurgiczne nacięcie jęczmienia i usuniecie z niego ropy.  

Maść na jęczmień 

Bez recepty można otrzymać maści do stosowania na powieki w przypadku gradówki i jęczmienia zewnętrznego. Zawierają one substancje łagodzące podrażnienia, w tym miód manuka, pantenol, aloes oraz substancje o właściwościach przeciwbakteryjnych, np. olejek z drzewa herbacianego, ekstrakt z kory cynamonowca, olejek manuka.  

Jęczmień na oku – domowe sposoby 

Aby przyspieszyć gojenie jęczmienia i zniwelować dolegliwości z nim związane, można zastosować domowe sposoby na jęczmień.  

• Ciepłe okłady – przykładanie ciepłego okładu i delikatny masaż mogą przyspieszyć dojrzewanie jęczmienia oraz łagodzą ból i obrzęk. 
• Higiena powiek – dokładne oczyszczenie brzegów powiek za pomocą specjalnego płynu czy chusteczek do pielęgnacji powiek pozwoli oczyścić je z zanieczyszczeń i bakterii. 
• Punktowe okłady z ziół, np. rumianku, nagietka czy szałwii – okład wykonuj tylko ze świeżo przygotowanego, ostudzonego naparu. Możesz nałożyć go za pomocą jednorazowego patyczka higienicznego lub gazika.  

Pamiętaj, aby nigdy nie próbować wyciskać jęczmienia ani samodzielnie go nacinać. Może to spowodować rozniesienie infekcji na cała gałkę oczną lub uszkodzenie powieki i gałki ocznej.   

Czy jęczmień jest zaraźliwy? 

Sam jęczmień nie jest zaraźliwy. Można jednak przenieść bakterie odpowiedzialne za jego rozwój na drugą osobę. Ważne jest, aby nie korzystać z cudzych pędzli czy kosmetyków do makijażu. Warto także dbać o czystość ręczników, zwłaszcza tych stosowanych do osuszania twarzy.  

Gradówka – przyczyny

Jak wspomniano wcześniej, mechanizm powstawania gradówki związany jest z zablokowaniem ujścia gruczołu Meiboma.

Ryzyko pojawienia się gradówki mogą zwiększać m.in.:

• przewlekłe zapalenie brzegów powiek,
• zaburzenia pracy gruczołów Meiboma,
• trądzik różowaty,
• przebyte wcześniej jęczmienie lub gradówki.

Nawracające gradówki warto skonsultować z okulistą, aby ustalić ich przyczynę i dobrać odpowiednie postępowanie.

Jak leczyć gradówkę?

Gradówka często ustępuje samoistnie, jednak może utrzymywać się przez kilka tygodni.

Aby ułatwić odpływ zalegającej wydzieliny, możesz stosować ciepłe okłady na powiekę oraz delikatny masaż.

Pamiętaj, aby nie wyciskać ani nie nakłuwać gradówki samodzielnie.

Jeśli zmiana nie ustępuje, powiększa się, nawraca lub utrudnia widzenie, skonsultuj się z okulistą. Krople do oczu nie usuwają samej gradówki. Jeśli jednak zmianie towarzyszy zakażenie lub nasilony stan zapalny, lekarz może zalecić odpowiednie krople lub maść na receptę. W przypadku utrzymującej się gradówki może być konieczne inne leczenie, np. nacięcie zmiany i usunięcie jej zawartości.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o jęczmień i gradówkę 

Gradówka a jęczmień – czym się różnią?

Gradówka a jęczmień to dwie różne zmiany na powiece. Jęczmień jest ostrym stanem zapalnym, zwykle bolesnym, natomiast gradówka rozwija się wolniej i najczęściej nie powoduje bólu.

Jak wygląda jęczmień na oku?

Jęczmień na oku najczęściej przypomina niewielki, zaczerwieniony i bolesny guzek na brzegu powieki. Często towarzyszy mu obrzęk oraz łzawienie oka.

Czy jęczmień jest zaraźliwy?

Sam jęczmień nie przenosi się łatwo z osoby na osobę, jednak warto dbać o higienę rąk i nie używać wspólnych ręczników ani kosmetyków do oczu.

Co na jęczmień na oku bez recepty?

Możesz sięgnąć po preparaty bez recepty dostępne w aptece oraz stosować ciepłe okłady. Jeśli objawy się nasilają lub nie ustępują, skonsultuj się z lekarzem.

Czym jest jęczmień wewnętrzny?

Jęczmień wewnętrzny rozwija się po wewnętrznej stronie powieki i zwykle jest bardziej bolesny niż jęczmień zewnętrzny. Może powodować obrzęk całej powieki i wymagać konsultacji okulistycznej.

Jak długo utrzymuje się jęczmień na oku?

Jęczmień na oku najczęściej goi się samoistnie w ciągu kilku dni do około dwóch tygodni. Jeśli zmiana nie znika, nawraca lub przekształca się w twardy guzek, może rozwinąć się gradówka i warto zgłosić się do lekarza.

Przeczytaj również:
Gronkowiec złocisty. Jak można się nim zarazić?