124
10 marca 2021

Krwawienie z odbytu – jakie mogą być jego przyczyny?

Krwawienie z odbytu to stosunkowo częsta dolegliwość wśród osób dorosłych. Zwykle przyjmuje postać podkrwawiania po wypróżnieniu, co objawia się obecnością świeżej, żywo czerwonej krwi na papierze toaletowym lub w stolcu. Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego może być objawem zarówno stosunkowo niegroźnych chorób, jak również symptomem niebezpiecznych dla zdrowia i życia schorzeń, w tym nowotworów przewodu pokarmowego. Jakie są przyczyny krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, jakie inne objawy mogą mu towarzyszyć, jak wygląda proces diagnostyki i na czym polega leczenie? 

Jakie objawy mogą towarzyszyć krwawieniom z odbytu? 

Krwawienie z odbytu może mieć postać śladów krwi na papierze toaletowym, świeżej krwi powlekającej stolec lub swobodnie wypływającej z odbytu. Ponadto krwawieniom mogą towarzyszyć objawy takie jak ból i świąd okolicy odbytu, uczucie niepełnego wypróżnienia lub parcia na stolec, a także zaburzenia rytmu wypróżnień – zaparcia lub biegunki. Poza tym, szczególnie w przebiegu długotrwałych krwawień, mogą wystąpić objawy niedokrwistości z niedoboru żelaza, a w przypadku nagłych, obfitych krwotoków, także objawy wstrząsu hipowolemicznego. 

Jakie choroby objawiają się krwawieniem z odbytu? 

Najczęstszym powodem krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego jest choroba hemoroidalna. Innymi przyczynami dolegliwości mogą być: 

  • schorzenia okolicy odbytu, np.:
    • szczeliny lub przetoki,  
    • polipy jelita grubego,  
    • choroba uchyłkowa jelit,  
    • nowotwory,  
    • zmiany naczyniowe przewodu pokarmowego, 
  • choroby zapalne, np. 
    • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
    • choroba Leśniowskiego-Crohna. 

Do rzadziej spotykanych przyczyn krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego zalicza się między innymi endometriozę, czerniaka błony śluzowej jelit, choroby pasożytnicze oraz zapalenie naczyń. Krwawienie z odbytu może pojawić się również jako powikłanie po przebytym zabiegu operacyjnym, polipektomii, biopsji gruczołu krokowego lub radioterapii

Krwawienia świeżą, żywoczerwoną krwią są zwykle efektem stanów chorobowych objemujących dolny odcinek przewodu pokarmowego. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy krwawienie z górnego odcinka jest bardzo obfite – krew może wówczas zostać przepasażowana w szybkim tempie w dół przewodu pokarmowego i powodować obfite, krwiste wypróżnienia. W przypadku mniej obfitych krwawień z okolicy żołądka i dwunastnicy głównym objawem będą natomiast bardzo ciemne, tzw. smoliste stolce

Przeczytaj również:
Krew w stolcu i krwiste wymioty – objawy krwawienia z przewodu pokarmowego

Krawienie z odbytu – jak lekarz stawia diagnozę? 

Pierwszym etapem w procesie diagnostyki krwawień z dolnego odcinka przewodu pokarmowego jest dokładne zebranie wywiadu. Konieczne jest ustalenie czasu trwania objawów, nasilenia krwawienia, objawów towarzyszących, takich jak np. dolegliwości bólowe, zaburzenia rytmu wypróżnień, spadek masy ciała, osłabienie oraz rodzaju zażywanych leków.  

Kolejnym etapem jest badanie fizykalne, ze szczególnym uwzględnieniem jamy brzusznej i okolic odbytu, w tym tzw. badanie per rectum, czyli palcem przez odbyt. W dalszej kolejności zastosowanie znajdują badania endoskopowe, takie jak kolonoskopia i rektoskopia, które pozwalają ocenić jelito grube od środka. Podczas ich wykonywania istnieje także możliwość usunięcia zmian polipowatych i przekazania ich do badania histopatologicznego. W niektórych przypadkach konieczne bywa także wykonanie badań obrazowych takich jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. Pomocne mogą być także badania laboratoryjne.  

W przypadku krwawień może dojść do spadku parametrów morfologii krwi i rozwoju niedokrwistości. Przy przewlekłych krwawieniach zaobserwować można także spadek parametrów gospodarki żelazowej i niedobory tego pierwiastka. Ponadto przydatna bywa ocena parametrów krzepnięcia, szczególnie wtedy, gdy pacjent przewlekle przyjmuje leki rozrzedzające krew, oraz parametrów stanu zapalnego, takich jak leukocytoza czy CRP, których wzrost może nasunąć podejrzenie choroby zapalnej jelit.

Nie zawsze krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego można zauważyć gołym okiem. Zdarza się, że pacjent nie odczuwa dolegliwości, a mimo to w badaniach laboratoryjnych obserwuje się pogłębiającą się niedokrwistość. Wówczas jednym z wykonywanych badań nieinwazyjnych jest test na krew utajoną w kale. Jego dodatni wynik nie pozwala jednak na zdiagnozowanie przyczyny krwawienia, co wiąże się z koniecznością wykonania badania endoskopowego.  

Jak leczy się krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego? 

Rodzaj metody leczenia zależy przede wszystkim od przyczyny krwawienia. W przypadku choroby hemoroidalnej w jej początkowym stadium skuteczne może okazać się leczenie zachowawcze, polegające na: 

  • stosowaniu właściwie zbilansowanej, bogatobłonnikowej diety,  
  • dbaniu o regularne wypróżnienia,  
  • podejmowaniu regularnej aktywności fizycznej, 
  • stosowaniu miejscowych preparatów przeciwbólowych i przeciwzapalnych w postaci maści lub czopków.  

Ponadto korzystny efekt może przynieść stosowanie doustnych leków zwiększających elastyczność naczyń. Jeśli mimo stosowanego leczenia choroba postępuje, konieczne może okazać się leczenie zabiegowe. Do najczęściej stosowanych metod zalicza się: 

  • gumkowanie żylaków,  
  • termoablację,  
  • krioablację,  
  • skleroterapię,  
  • chirurgiczne wycięcie hemoroidów.

Przeczytaj również:
Hemoroidy – przyczyny, objawy, leczenie 
Zioła na hemoroidy – co może nam pomóc?
Ruszczyk kolczasty – na żylaki i hemoroidy

Przy większości chorób powodujących krwawienie z odbytu konieczne jest zastosowanie metod zabiegowych. W przypadku polipów zlokalizowanych w jelicie grubym leczenie polega zwykle na usunięciu zmian w trakcie badania endoskopowego. Jeśli krwawienie spowodowane jest chorobami okolic odbytu, np. szczeliną lub przetoką, zwykle konieczne jest leczenie operacyjne. Gdy dolegliwości wywoływane są przez zmiany nowotworowe zlokalizowane w obrębie jelita, konieczne jest najczęściej leczenie zabiegowe, polegające na usunięciu fragmentu jelita wraz z guzem

W niektórych przypadkach krwawień z dolnego odcinka przewodu pokarmowego zastosowanie znajduje także leczenie zachowawcze. Jeśli krwawienie wynika z nieprawidłowości w układzie krzepnięcia, spowodowanego przyjmowaniem zbyt dużych dawek leków przeciwkrzepliwych, konieczne może być wyrównanie parametrów krzepnięcia przez zmniejszenie lub odstawienie antykoagulantów, podanie witaminy K lub przetoczenie czynników krzepnięcia

Przewlekłego leczenia farmakologicznego wymagają także chorzy na choroby zapalne jelit, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Próbę leczenia zachowawczego można podjąć także w przypadku ostrych szczelin odbytu.  

Krwawienie z przewodu pokarmowego to częsta dolegliwość, szczególnie u osób starszych. Choć najczęstszą jej przyczyną jest choroba hemoroidalna, która nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla życia, to długotrwała utrata krwi może prowadzić do rozwoju niedokrwistości i istotnego pogorszenia stanu zdrowia. Ponadto stosunkowo częstą przyczyną krwawień z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, szczególnie wśród osób w podeszłym wieku, są nowotwory jelita grubego. Z tego powodu nie należy rezygnować z profilaktycznych badań kolonoskopowych, które pozwalają wykryć zmiany we wcześniejszy

Źródła: 

  1. Diagnostyka różnicowa krwawienia z odbytu; dr n. med. Monika Rucińska; Medycyna po Dyplomie 01/2019 
  2. Krwawienia z dolnego i środkowego odcinka przewodu pokarmowego; Andrzej Baniukiewicz, Andrzej Dąbrowski; Wielka Interna 
  3. Hemoroidy; prof. dr hab. n. med. Dariusz Janczak; Chirurgia po Dyplomie 03/2018 
  4. Interna Szczeklika 2019; Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski; wyd. 10; Kraków 2019. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

W jakich produktach jest żelazo?

Podstawowe źródła żelaza to przede wszystkim: czerwone mięso, wątróbka wieprzowa i drobiowa, żółtka jaj, soja, groch, fasola, brokuły, natka pietruszki.…

Zobacz więcej

Jak poprawić wchłanianie żelaza przy PCOS?

Jeżeli przyjmuje Pani preparaty z żelazem, to większą skuteczność będą one wykazywały zażyte na czczo lub między posiłkami. Warto popić…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Sebastian pisze:

    pomocny materiał dziękuje

  2. Mkmk pisze:

    Leci mi krew z odbytu co mam zrobić

  3. Magda pisze:

    Dzien dobry mam problemu z hemoroidy po porodzie karmie piersiom bul i pieczenie jest nie do zniesienua do moge stosowac jakie leki na to i karmie dziecko piersiom

    1. mgr farm. Agnieszka Mikołajczak pisze:

      Dzień dobry, produktami bezpiecznymi podczas karmienia piersią są czopki oraz maści zawierające tribenozyd oraz lidokainę. Z powodu silnych dolegliwości bólowych sugeruję wizytę u lekarza proktologa.

Czytaj także
07 stycznia 2021 mgr Mateusz Durbas
28 września 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
19 sierpnia 2020 mgr farm. Natika Karolak
18 lipca 2018 mgr farm. Anna Ochenkowska
23 lutego 2018 mgr farm. Anna Ochenkowska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)