21
22 lipca 2019

Leki lodówkowe – jak je przechowywać i transportować?

Produkty lecznicze wymagają ściśle określonych warunków przechowywania. W przypadku zdecydowanej większości wystarczy utrzymywanie ich w temperaturze poniżej 25°C (temperatura pokojowa), ale niektóre z nich wymagają jednak niższych temperatur. Czym są zatem leki lodówkowe i jak je prawidłowo przechowywać?

Czym są leki lodówkowe i jak je przechowywać?

Terminem tym określamy preparaty termolabilne (wrażliwe na działanie wysokiej temperatury), które należy przechowywać w temperaturze od 2 do 8°C. Tego typu leki od momentu produkcji, przez dystrybucję do hurtowni aż do momentu sprzedaży w aptece są przechowywane w lodówkach ze stałym pomiarem temperatury i wilgotności. Po zakupie produktu lodówkowego w aptece, w celu zachowania „zimnego łańcucha transportu”, lek należy przetransportować do domu w torebce termoizolacyjnej. Powinna ona zostać dołączona do zakupionego preparatu. Tego typu opakowanie tymczasowe umownie utrzymuje chłód przez 1-2 godziny. Przed upływem tego czasu lek powinien zostać wyjęty z torebki i umieszczony w lodówce.

Zazwyczaj zaleca się ustawienie leku na środkowej półce z dala od ścianek (lek może przymarznąć do ścianki w kontakcie nią). Nie powinien być też umieszczany na drzwiach lodówki, które są narażone na największe wahania temperatury. Pod żadnym pozorem nie można chować leków do zamrażalnika. Skrajnie niska temperatura potrafi być równie niekorzystna, co przegrzanie preparatu.

Do produktów, które należy przechowywać w lodówce, najczęściej należą:

Ostatni przykład jest szczególnie ważny. Antybiotyki podawane w formie zawiesiny, są najczęściej wydawane z apteki w formie granulatu, do którego należy dodać wody. Sam granulat zazwyczaj może być trzymany w temperaturze pokojowej, ale rozrobiona zawiesina jest bardzo nietrwała i musi być trzymana w lodówce przez cały czas kuracji.

Co może się stać w przypadku nieprawidłowego przechowywania leków?

Zbyt wysoka (a także zbyt niska) temperatura przechowywania leku może zmienić jego właściwości fizykochemiczne na tyle, że przestanie on działać. Przykładem jest insulina, której może zaszkodzić różnica kilku stopni Celsjusza (w górę oraz w dół zakresu). Zazwyczaj po otwarciu ampułki może być ona przechowywana w temperaturze do 25°C przez 28-30 dni, ale jej przegrzanie nawet o kilka stopni prowadzi do dezaktywacji. To samo dzieje się w przypadku jej zamrożenia – powstają wtedy zazwyczaj kryształki lub kłaczki, a sam produkt nadaje się wyłącznie do utylizacji. Należy jednak podkreślić, że insulina to zawiesina i często pojawia się w niej widoczny gołym okiem osad, który znika po wstrząśnięciu ampułką. Jeśli zanieczyszczenia nie znikną po wymieszaniu czy ogrzaniu w dłoniach, ampułkę oddajemy do utylizacji. Pamiętajmy również, że trzymaną w lodówce ampułkę z insuliną należy przed podaniem rozgrzać w dłoniach, bo zastrzyk z zimnej insuliny może być bardzo bolesny.

Kiedy lek powinien wzbudzić podejrzenia?

Bywa tak, że źle przechowywany lek z pozoru wygląda normalnie. Często jednak już na pierwszy rzut oka widać, że coś się w nim zmieniło. Nasz niepokój powinny wzbudzić m.in.:

  • zmiana koloru preparatu,
  • kłaczki w ampułce z insuliną lub innym lekiem,
  • zmiana zapachu,
  • inny niż dotychczas smak leku.

Pamiętaj, każda podejrzana zmiana dyskwalifikuje preparat do podania

Jak widać, niektóre preparaty wymagają szczególnych warunków przechowywania. Ich zachowanie jest niezbędne do uzyskania skutecznej terapii.

Przeczytaj również: 
Jak przechowywać leki w podróży?
Leki a upały – jak zadbać o domową apteczkę w trakcie upałów?

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Picie siemienia lnianego a leki

Stosowanie siemienia lnianego w formie odwaru do picia działa osłaniająco na przewód pokarmowy. Oznacza to także, że może wpływać opóźniająco…

Zobacz więcej

Czy po zażyciu leku Klacid można przebywać na słońcu?

Substancja czynna występująca w leku Klacid należy do grupy antybiotyków. Podczas stosowania antybiotyków należy unikać ekspozycji na słońce, gdyż lek…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Program lekowy – co to jest?

Program lekowy to gwarantowane, czyli bezpłatne świadczenie oparte na zastosowaniu innowacyjnych, kosztownych substancji czynnych, których użycie nie jest finansowane w…

Zobacz więcej

Czy lek musujący można rozpuścić w wodzie gazowanej?

Skład tabletek musujących jest tak skomponowany, że nie ma konieczności dodawania do nich wody gazowanej, gdyż zawierają one węglany i…

Zobacz więcej

Czy można zwrócić lek do apteki?

Niestety, zgodnie z art. 96 ust.7  ustawy o prawie farmaceutycznym, nie jest możliwe przyjęcie zwrotu leku do apteki. Leki są…

Zobacz więcej

Czy można łączyć paracetamol z ibuprofenem?

Ibuprofen oraz paracetamol mogą być stosowane razem, również w przeziębieniu. Należy jednak pamiętać,  żeby nie przekraczać maksymalnych dawek dobowych tj. 4…

Zobacz więcej

Czy zamienniki leków są bezpieczne?

Pacjent, otrzymując zamiennik oryginalnego leku ma gwarancję, że jego terapia będzie bezpieczna i skuteczna.  Zamienniki oryginalnych leków są wprowadzane na rynek…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Kaida pisze:

    Latem w domach jest czesto powyżej 25°… więc skoro „zwykle” leki nie powinny byc w lodówce to jak zyc? Wit d w kroplach dla dziecka? Antykoncepcja? Przeciwbolowe?

    1. mgr farm. Marta Grabowska pisze:

      Dzień dobry.
      Przede wszystkim należy zapoznać się z ulotką leku. Tam znajduje się informacja, w jaki sposób lek powinien być przechowywany. Jeśli leki będą przez kilka dni przechowywane w wyższej temperaturze, nie wpłynie to na ich skuteczność. W trakcie lata czy cieplejszych dni należy znaleźć w domu takie miejsce, gdzie jest najchłodniej, najlepiej w zacienionej szafce, na którą nie padają promienie słoneczne.

Czytaj także
17 listopada 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
22 września 2022 mgr farm. Marta Grabowska
25 czerwca 2018 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
03 listopada 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
27 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)