61
12 lutego 2019

Zespół jelita drażliwego – objawy i leczenie

Zespół jelita drażliwego to uciążliwe i nieprzyjemne schorzenie - jedna z najczęstszych patologii przewodu pokarmowego. Jakie są jego objawy? Co zrobić, by je złagodzić i funkcjonować normalnie?

Kto może zachorować na zespół jelita drażliwego?

Zespół jelita drażliwego w populacji europejskiej częściej dotyka kobiety. Chorują głównie osoby w wieku 20-30 lat, jednak możliwe jest pojawienie się schorzenia w każdym wieku. Choroba może przybrać cztery formy – postać biegunkową, zaparciową, mieszaną i nieokreśloną.  Różnią się one dominującym rodzajem zaburzeń rytmu wypróżnień. W postaci biegunkowej pośród wszystkich nieprawidłowych stolców dominują luźne, w zaparciowej – twarde, oddawane z trudem, mieszanej – jest ich mniej więcej tyle samo, w nieokreślonej zaś trudno określić dominujące zaburzenie.

Objawy zespołu jelita drażliwego

Podstawowym objawem zespołu jelita drażliwego jest ból brzucha o przebiegu stałym lub okresowo nawracającym z przedzielającymi napady okresami bezbólowymi. Charakter bólu może być odmienny u różnych pacjentów. Możliwe jest występowanie bólu kurczowego, ostrego i bardzo uciążliwego lub łagodniejszego, przewlekłego. Umiejscowienie dolegliwości to w większości przypadków podbrzusze i lewy dolny kwadrant brzucha. Mogą się one nasilać w wyniku stresu emocjonalnego.

Biegunki występujące w przebiegu zespołu jelita drażliwego mają zwykle konsystencję płynną lub półpłynną. Oddanie stolca może poprzedzać gwałtowne parcie. Jego objętość zwykle nie jest zwiększona w stosunku do normalnych wypróżnień.

Zaparcia charakteryzują się oddawaniem twardych, zbitych stolców, często w formie małych bryłek. Wypróżnienie odbywa się z wysiłkiem. Często zaparciom towarzyszy uczucie niepełnego wypróżnienia.

Mdłości i wymioty nie występują zawsze, mogą jednak towarzyszyć głównym objawom, podobnie jak zgaga.

Zarówno w przebiegu zaparć, jak i biegunek w stolcu może pojawić się domieszka śluzu. Pozostałym objawom może towarzyszyć uczucie wzdęcia brzucha. Poza objawami jelitowymi możliwe jest występowanie symptomów z innych układów, takich jak ból podczas stosunku u kobiet, zaburzenia snu, bóle głowy czy zespół przewlekłego zmęczenia.

W przebiegu zespołu nie występuje utrata masy ciała, z wyjątkiem sytuacji, w których chory sam stosuje dietę łagodzącą dolegliwości, jednocześnie zmniejszając ilość dostarczanych kalorii. Również ból brzucha nie jest na tyle intensywny, by wybudzać podczas snu. Przy zespole jelita drażliwego nie obserwuje się gorączki i obecności krwi w stolcu. Objawy te mogą sugerować obecność innej choroby przewodu pokarmowego i wymagają pogłębienia diagnostyki.

Rozpoznanie zespołu jelita drażliwego

Rozpoznanie zespołu można postawić najwcześniej pół roku od pojawienia się pierwszych objawów. Warunkiem jest również występowanie ich przez 3 miesiące poprzedzające dzień wizyty lekarskiej oraz obecność dolegliwości średnio przynajmniej raz w tygodniu. Objawy muszą jednocześnie spełniać minimum 2 z 3 kryteriów – związku z wypróżnieniami, związku ze zmianą ich rytmu lub związku ze zmianą konsystencji stolców.

Leczenie zespołu jelita drażliwego

Kluczową rolę w leczeniu zespołu jelita drażliwego odgrywa odpowiednio dobrana dieta. W postaci zaparciowej istotne jest zwiększenie przyjmowania produktów bogatych w błonnik, takich jak otręby, płatki owsiane, owoce i warzywa. Produkty te sprzyjają zwiększeniu miękkości stolca i ułatwieniu jego wydalania. Do złagodzenia objawów przyczynia się również ograniczenie spożywania produktów bogatych w węglowodany zalegające lub ulegające fermentacji w przewodzie pokarmowym, takich jak sacharoza („zwykły” cukier), laktoza (cukier mleczny), fasola, brukselki. Najlepszy efekt przynosi dieta przygotowana przez profesjonalnego dietetyka, uwzględniająca zarówno dobór produktów korzystnych w terapii zespołu jelita drażliwego, jak i odpowiednią podaż kalorii oraz składników odżywczych dostosowanych do indywidualnych potrzeb chorego.

U chorych, u których dietoterapia nie jest skuteczna, a objawy nasilają się w związku ze stresem emocjonalnym, lub u osób, u których występują zaburzenia snu albo inne objawy emocjonalne, zastosowanie znajduje terapia poznawczo-behawioralna prowadzona przez certyfikowanego terapeutę.

Ostatnią linią leczenia jest farmakoterapia, czyli zastosowanie leków przeciwbiegunkowych, rozkurczowych, niwelujących wzdęcia oraz ułatwiających wypróżnienia.

Przeczytaj więcej:
Co jeść przy zapaleniu jelita drażliwego?


Źródła:

  1. Bartnik, M. Szczepanek, „Zespół jelita drażliwego” w: Interna Szczeklika 2017, wyd. Medycyna Praktyczna,
  2. Paradowski, „Zespół jelita nadwrażliwego” w: Wielka Interna- Gastroenterologia, wyd. Medical Tribune.

 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienia przeciw grypie w aptekach – o czym warto wiedzieć?

Pod koniec listopada 2021 roku Minister Zdrowia ogłosił, że szczepienia przeciwko grypie będą bezpłatne dla wszystkich osób pełnoletnich, nie tylko…

Zobacz więcej

Czwarty czynnik ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19

Polscy naukowcy odkryli gen odpowiedzialny za ciężki przebieg COVID-19. Dokonali tego badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (UMB) pod kierownictwem…

Zobacz więcej

Przeziębienie czy COVID-19?

Pamiętaj, by przede wszystkim nie lekceważyć objawów chorobowych. Nawet gdy nie wydają się niezbyt nasilone – mogą zwiastować początek infekcji…

Zobacz więcej

Ważność UCC po szczepieniu preparatem Johnson&Johnson

Obecnie trwa akcja szczepień tzw. dawką przypominającą. Dawka ta wydłuża ważność certyfikatu covidowego o kolejny rok. Szczepienie przypominające jest przeznaczone…

Zobacz więcej

Certyfikat covidowy – co się zmieniło?

Od 1 lutego 2022 roku UCC (Unijne cyfrowe zaświadczenie COVID) służące do celów podróży po krajach należących do Unii Europejskiej…

Zobacz więcej

Jak przechowywać pokarm kobiecy?

Mleko matki to najlepszy pokarm dla noworodka i niemowlęcia, który zaspokaja w pełni jego potrzeby żywieniowe przez pierwsze 6 miesięcy…

Zobacz więcej

Czy należy unikać owoców podczas odchudzania?

Świeże owoce są ważnym składnikiem zdrowej i urozmaiconej diety. Są niskokaloryczne, sycące, jak również bogate w wodę, witaminy, składniki mineralne,…

Zobacz więcej

Ile kilokalorii mają mandarynki?

Mandarynki składają się przede wszystkim z wody (aż 85%), a także węglowodanów (13,3 g w 100 g; zwłaszcza sacharozy, glukozy…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Kosia pisze:

    Z tym błonnikiem to święta prawda, dlatego ja piłam dużo siemienia lnianego z dodatkiem babki jajowatej i plesznik jak miałam zespół jelita drażliwego i widziałam jak dobrze to na mnie wpływa 😛

Czytaj także
19 października 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
28 grudnia 2020 mgr Aniela Brzozowska
19 października 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)