Tradipitant. Pierwszy od lat zatwierdzony lek na wymioty w chorobie lokomocyjnej

Tradipitant – co to za lek i jak działa?

Tradipitant to pierwszy od wielu lat zarejestrowany lek zapobiegający wymiotom w chorobie lokomocyjnej. Został zatwierdzony pod nazwą handlową Nereus 30 grudnia 2025 przez Amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). Producentem leku jest firma Vanda Pharmaceuticals. Na razie brak jest informacji odnośnie planów wprowadzenia leku na rynek polski. Tradipitant jest selektywnym i silnym antagonistą receptorów neurokininowych typu 1 (NK-1). Dzięki temu blokuje te receptory, uniemożliwiając łączenie się z nimi substancji P (neuropeptyd). Substancja P jest z kolei neuroprzekaźnikiem przekazującym sygnały w strukturach mózgu, które mogą wywoływać nudności i wymioty w odpowiedzi na różne bodźce, w tym związane z chorobą lokomocyjną.

Tradipitant – skuteczność w chorobie lokomocyjnej

Choroba lokomocyjna to stan wywołany przez różne ruchy ciała, np. podczas podróżowania samochodem, łodzią lub samolotem, przejażdżek na karuzelach czy grania w gry wideo. Najczęściej objawia się nudnościami, wymiotami, bladością, zimnymi potami i zawrotami głowy. Prawdopodobnie jest efektem konfliktu między sygnałami odbieranymi przez narząd wzroku, ucho wewnętrzne i ciało.

Liczba leków stosowanych w leczeniu tej choroby jest mała i ich mechanizm opiera się o działanie blokujące neuroprzekaźniki histaminę i/lub acetylocholinę. W Polsce najpopularniejszym lekiem jest difenhydramina (np. Aviomarin) dostępna bez recepty, a dodatkowo z przepisu lekarza można stosować cynaryzynę oraz prometazynę. Objawy choroby lokomocyjnej u niektórych osób może łagodzić również imbir, którego ekstrakty dostępne są w kilku suplementach diety.

Istotnym postępem może okazać się wprowadzenie leku o innym mechanizmie działania, jakim jest tradipitant. Skuteczność tej substancji została potwierdzona w dwóch badaniach klinicznych przeprowadzonych u osób, które odbywały podróż łodzią trwającą od 2 do 5 godzin. W każdym badaniu uczestniczyło ponad 300 osób, podzielonych losowo na 3 grupy – przyjmującą 85 mg i 170 mg leku oraz placebo. W obu próbach klinicznych częstość wymiotów w grupie placebo wynosiła około 40%, natomiast w grupach przyjmujących tradipitant było to istotnie mniej – około 10-20%, zależnie od badania i dawki. Różnice między grupami przyjmującymi różne dawki nie były istotnie.

Tradipitant – jak przyjmować? 

Tradipitant w postaci preparatu handlowego Nereus ma formę kapsułek zawierających 85 mg lub 170 mg leku.

Należy przyjmować maksymalnie jedną kapsułkę na dobę, około 60 minut przed podróżą. Lek powinno się brać na czczo, co najmniej 1 godzinę przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku.

Preparat jest przeznaczony tylko dla osób dorosłych, gdyż nie był badany u dzieci i jest wydawany z przepisu lekarza.

Tradipitant – skutki uboczne

Do najczęstszych działań niepożądanych tradipitantu, które wystąpiły przynajmniej u 5 % uczestników badań klinicznych i z większą częstością niż w grupie placebo należą:

• senność,
• ból głowy,
• zmęczenie.

Tradipitant może upośledzać zdolności psychiczne i fizyczne niezbędne do prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługi maszyn.

Jednoczesne stosowanie innych leków powodujących depresję ośrodkowego układu nerwowego oraz leków silnie hamujących metabolizm wątrobowy tradipitantu (inhibitorów enzymu CYP3A4) może nasilać jego działania niepożądane. Należy podkreślić, że nie są znane skutki długotrwałego przyjmowania tredipitantu u ludzi, natomiast badania na zwierzętach nie wskazują na szkodliwość tego leku. Tradipitant był ogólnie bezpieczny i dobrze tolerowany w trakcie badań klinicznych, a najczęściej zgłaszane działania uboczne miały łagodne nasilenie. Stanowi to istotną różnicę w porównaniu z obecnie stosowanymi lekami w chorobie lokomocyjne o działaniu antyhistaminowym i antycholinergicznym wywołującym, m.in. istotne działanie nasenne, suchość w ustach czy negatywny wpływ na pamięć krótkotrwałą. W związku z tym tradipitant może stanowić korzystną opcję terapeutyczną dla osób z chorobą lokomocyjną, które nie tolerują dotychczasowych leków.

Tradipitant – ciąża i karmienie piersią

Nie ma danych na temat ryzyka dla matki i dziecka, związanego ze stosowaniem leku w okresie ciąży. W badaniach na zwierzętach nie obserwowano niekorzystnego wpływu na rozwój płodu i przebieg ciąży. Podobnie nie przeprowadzono badań laktacyjnych oceniających obecność tradipitantu lub jego metabolitów w mleku kobiecym, wpływu na karmione piersią niemowlę, ani wpływu na produkcję mleka. Wiadomo, że tradipitant przechodził do mleka szczurów laboratoryjnych.

Nie zaleca się stosowania tradipitantu u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

W przypadku zastosowania go u kobiet karmiących należy monitorować niemowlęta pod kątem senności.

Tradipitant – zastosowanie w innych schorzeniach

Tradipitant ma znacznie szerszy potencjał terapeutyczny niż tylko choroba lokomocyjna.

Naukowcy badają ten lek pod kątem wykorzystania w leczeniu takich chorób jak:

• gastropareza idiopatyczna i cukrzycowa – zaburzenia opróżniania żołądka o nieznanej przyczynie lub związanej z cukrzycą,
• dyspepsja czynnościowa – uciążliwe schorzenie powodujące dyskomfort lub ból w górnej części brzucha bez wyraźnej organicznej przyczyny,
• COVID-19,
• świąd w atopowym zapaleniu skóry.