Badanie CRP. Kiedy warto je wykonać?

CRP – co to jest?

CRP (białko C-reaktywne) to białko ostrej fazy wytwarzane przez wątrobę w odpowiedzi na stan zapalny. Badanie CRP polega na oznaczeniu jego stężenia we krwi i pomaga ocenić, czy w organizmie toczy się stan zapalny. Wykonuje się je w laboratorium lub za pomocą dostępnych testów domowych.

CRP – norma

Prawidłowe stężenie CRP u zdrowych osób wynosi zwykle poniżej 5 mg/l, jednak wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium. Podwyższony wynik świadczy o toczącym się w organizmie stanie zapalnym, ale sam nie wskazuje jego przyczyny.

Orientacyjna interpretacja wyniku wygląda następująco:

• CRP poniżej 5 mg/l – najczęściej wynik prawidłowy,
• CRP 5–40 mg/l – może występować m.in. w łagodnych infekcjach wirusowych lub na początku zakażenia bakteryjnego,
• CRP 40–100 mg/l – często towarzyszy zakażeniom bakteryjnym lub bardziej nasilonym stanom zapalnym,
• CRP powyżej 100 mg/l – zwykle wskazuje na ciężkie zakażenie bakteryjne lub inny rozległy stan zapalny i wymaga pilnej diagnostyki.

Wynik CRP zawsze należy interpretować razem z objawami pacjenta oraz wynikami innych badań. Oznaczenie stężenia CRP pomaga lekarzowi ocenić nasilenie stanu zapalnego, monitorować przebieg choroby i skuteczność leczenia, ale nie jest podstawą do samodzielnego rozpoznania ani rozpoczęcia antybiotykoterapii.

Jak wysokie CRP powinno niepokoić?

Znacznie podwyższone stężenie CRP może świadczyć o nasilonym stanie zapalnym, ciężkim zakażeniu lub uszkodzeniu tkanek. Sam wynik nie wskazuje jednak jednoznacznie na przyczynę i zawsze wymaga interpretacji przez lekarza.

Zdecydowanie podwyższona wartość CRP ma miejsce w: 

• zakażeniach o podłożu bakteryjnym, grzybiczym, pasożytniczym,
• reumatoidalnym zapaleniu stawów,
• chorobach sercowo-naczyniowych – w towarzystwie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, otyłości, w zawale serca,
• chorobach przewodu pokarmowego, np. zapaleniu jelit,
• układowych chorobach tkanki łącznej – szczególnie podczas zaostrzeń,
• ostrym zapaleniu trzustki,
• okresie pooperacyjnym.

Bardzo wysoką wartość CRP organizm osiąga w: 

• sepsie,
• rozległych zakażeniach bakteryjnych,
• ciężkim ostrym zapaleniu trzustki,
• rozległych urazach i martwicy tkanek.

CRP wykorzystujemy też pomocniczo w trakcie sepsy w celu monitorowania rozwoju choroby.

Przygotowanie do badania CRP

Na badanie CRP możemy zgłosić się do każdego laboratorium. Jeśli badanie zostało zlecone w normalnym trybie, pacjent powinien być na czczo.

Często jednak pierwszy pomiar CRP odbywa się w trybie pilnym, aby jak najszybciej otrzymać wynik badania. Pacjent może je wykonać niezależnie od wcześniejszego spożycia posiłku.

Badanie jest w pełni bezpieczne i nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania.  

 CRP – diagnostyka w domu 

Wartości CRP bardzo szybko się zmieniają, dlatego popularnością cieszy się badanie CRP w tzw. czasie rzeczywistym.

Wynik CRP możemy uzyskać już w ciągu kilku minut. Wystarczy użyć testów point of care (POC) CRP lub wykonać test z krwi w warunkach domowych.

Domowy test CRP-Screen możesz wykonać w przypadku objawów: 

• infekcji dróg oddechowych, 
• grypy i przeziębienia, 
• zapalenia płuc i oskrzeli, 
• infekcji po ekstrakcji zęba, 
• zatrucia.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o CRP

Przeczytaj również:
Czy leki wpływają na wynik badania krwi?