Kategorie
Gemini.pl

Artykuły

X - Siła Kobiet
X - Asa
X - Aurovitas FlexiStav Meno
X - Sale do -50%
X - Zadbaj o zdrowie swojej rodziny
X - Zdrowe oczy
X - Baby Sleep
32

Bakterie Proteus Mirabilis i Proteus Vulgaris – charakterystyka, objawy, leczenie

Słuchaj artykułu

Bakterie z rodzaju Proteus to Gram-ujemne urzęsione pałeczki, które należą do rodziny Enterobacteriaceae. Gatunki Proteus mirabilis i Proteus vulgaris są szczególnie niebezpieczne dla człowieka ze względu na możliwość wystąpienia zakażeń szpitalnych i infekcji układu moczowego. 

Bakterie Proteus Mirabilis i Proteus Vulgaris – charakterystyka, objawy, leczenie

Bakterie Proteus – charakterystyka 

Bakterie z rodzaju Proteus zostały odkryte w 1885 roku przez Gustava Hausera, który był niemieckim patologiem i bakteriologiem. Od tamtej pory stały się one przedmiotem wielu badań ze względu na ich patogenny i chorobotwórczy charakter dla człowieka.  

Do rodzaju Proteus zaliczamy następujące gatunki:  

  • Proteus mirabilis,  
  • Proteus vulgaris (odmieniec pospolity),  
  • Proteus penneri,  
  • Proteus hauseri
  • Proteus myxofaciens,  

oraz genogatunki Proteus genomospeciec 4, 5, 6.


Produkty na dolegliwości układu moczowego
Ciesz się darmową dostawą przy zakupie wybranych produktów!

Do ich charakterystycznych cech należą:  

  • silne właściwości proteolityczne,  
  • zdolność do oksydatywnej deaminacji aminokwasów w warunkach tlenowych i względnie beztlenowych,  
  • możliwość hydrolizy mocznika do amoniaku i dwutlenku węgla, 
  • zdolność rozkładu materii organicznej pochodzenia zwierzęcego. 

Spośród wyżej wymienionych gatunków Proteus mirabilis oraz Proteus vulgaris stanowią najbardziej niebezpieczne patogeny człowieka.  

Gdzie występują bakterie Proteus? 

Bakterie Proteus sp. możemy spotkać w środowisku naturalnym, np. w zanieczyszczonych wodach, glebie czy nawozie.  

Gatunki należące do rodzaju Proteus identyfikowane są u psów, świń, krów, ptaków, gadów oraz ryb słodko- i słonowodnych.  

Mogą występować też jako składowe mikrobioty człowieka, jednak większość gatunków z rodzaju Proteus jest uważana za bakteryjne patogeny oportunistyczne, które w sprzyjających warunkach mogą powodować między innymi: 

  • zakażenia układu moczowego (ZUM),  
  • zakażenia przewodu pokarmowego, 
  • infekcje ran (w tym oparzeń),  
  • bakteriemie (zakażenie krwi), 
  • zapalenie opon mózgowych u noworodków i niemowląt, 
  • reumatoidalne zapalenie stawów
  • powstawanie kamieni moczowych.  

Dlaczego bakterie Proteus powodują choroby? 

Chorobotwórczość bakterii Proteus, czyli ich zdolność do wywoływania zmian patologicznych lub choroby jest związana z następującymi czynnikami: 

  • adherencja, czyli możliwość przylegania do tkanek i powierzchni sztucznych (np. cewników),  
  • zdolność tworzenia biofilmu, 
  • zdolność do penetracji komórek eukariotycznych ludzkich i zwierzęcych, 
  • powierzchnia bakterii ma właściwości hydrofobowe, co sprzyja ich przyleganiu i wnikaniu do tkanek gospodarza,  
  • obecność adhezyn oraz fimbrii, których białka stanowią antygeny o silnych właściwościach immunogennych,  
  • występowanie glikokaliksu, który jest zbudowany z nierozpuszczalnych łańcuchów polisacharydowych, chroniących przed fagocytozą i ułatwiających rozprzestrzenianie się bakterii, 
  • na podłożu stałym bakterie mają zdolność wzrostu rozpełzłego (tzw. swarming growth), w którego trakcie krótkie pałeczki przekształcają się do długich form, 
  • obecność rzęsek, które są strukturami odpowiedzialnymi za ruch bakterii w wilgotnym środowisku i ułatwiają rozprzestrzenianie się bakterii w organizmie,   
  • możliwość wytwarzania hemolizyny HpmA oraz hemolizyny HlyA, 
  • wytwarzanie enzymów proteolitycznych, które rozkładają przeciwciała (np. IgA oraz IgG), 
  • wytwarzanie ureazy, która wpływa na alkalizację moczu  (pH >7,2), ułatwiając tym samym krystalizację fosforanu magnezowo-amonowego oraz węglanu apatytu, co z kolei powoduje formowanie kamieni moczowych, 
  • uwalnianie lipopolisacharydu (LPS), który jest endotoksyną bakteryjną.  

Proteus mirabilis – co to jest ? 

Proteus mirabilis to gatunek szczególnie niebezpieczny dla człowieka. Jest on odpowiedzialny za około 5% wszystkich zakażeń szpitalnych. Powoduje zakażenie ran, krwi oraz dróg moczowych, które często związane są z cewnikowaniem pacjentów. Konsekwencją zakażenia Proteus mirabilis jest często występowanie kamieni moczowych oraz ostre i chroniczne odmiedniczkowe zapalenie nerek. 

Należy podkreślić, że Proteus mirabilis stanowi ważny czynnik etiologiczny zapalenia opon mózgowych u dzieci, zwłaszcza w grupie noworodków oraz pacjentów powyżej 15. roku życia.  

Jakie są objawy zakażenia? 

Zakażenie bakterią Proteus mirabilis najczęściej skutkuje objawami ze strony układu moczowego. Chory może odczuwać: 

  • ból i pieczenie podczas oddawania moczu, 
  • ból brzucha, 
  • ból pleców i stawów, 
  • częstomocz i nieustanne parcie na pęcherz, 
  • może pojawić się krwiomocz lub ropomocz (pyuria), 
  • możliwe jest wystąpienie gorączki,  
  • warto pamiętać, że oddawany mocz jest często mętny i nieprzyjemnie pachnie. 

Zakażenie bakteriami Proteus – diagnostyka i leczenie 

W przypadku podejrzenia zakażenia bakteriami Proteus najczęściej zalecane jest wykonanie: 

  • ogólnego badania moczu, 
  • posiewu mikrobiologicznego. 

Leczenie opiera się na podaniu furaginy (furazydyny) oraz wprowadzeniu odpowiedniej antybiotykoterapii. Pamiętajmy jednak, że bakterie z rodzaju Proteus często wykazują oporność na niektóre powszechnie stosowane antybiotyki (np. tetracyklinę), dlatego przy diagnostyce zakażenia należy wykonać antybiogram. Podczas kuracji konieczne jest odpowiednie nawadnianie pacjenta.  

Aby uniknąć zakażenia Proteus mirabilis, należy dbać o codzienną higienę i wzmacniać odporność organizmu. W profilaktyce zakażeń ważne jest też rozsądne korzystanie z antybiotykoterapii, a  przy konieczności cewnikowania dbanie o to, by proces ten trwał jak najkrócej. 


Źródła
Zwiń
Rozwiń

Źródła: 

  1. Armbruster, C. E., Mobley, H. L., & Pearson, M. M. (2018). Pathogenesis of Proteus mirabilis infection. EcoSal Plus, 8(1). 
  2. Billewicz-Kraczkowska, A., Kulik-Rechberger, B., Furmaga-Jabłońska, W.. (2007). Nieinwazyjne leczenie mnogich ropni mózgu w przebiegu noworodkowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych o etiologii Proteus mirabilis – opis przypadku. Neurologia dziecięca, 16 (31), 51-54. 
  3. Bonder-Nowicka, A. (2021). Leczenie i profilaktyka nawracających zakażeń układu moczowego. Lekarz POZ, 7(1). 
  4. Różalski, A., Kwil, I., Torzewska, A., Baranowska, M., & Stączek, P. (2007). Bakterie z rodzaju Proteus–cechy i czynniki chorobotwórczości Proteus bacilli: Features and virulence factors. Postepy Hig Med Dosw.(online), 61, 204-219. 
  5. Różalski, A., Torzewska, A., Moryl, M., Kwil, I., Maszewska, A., Ostrowska, K., Drzewiecka, D., Zabłotni, A., Palusiak, A., Siwińska, M., & Stączek, P. (2012). Proteus sp. – an opportunistic bacterial pathogen – classification, swarming growth, clinical significance and virulence factors. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica Et Oecologica, 8, 1-17.  
  6. Wojciechowska, M., Zajączkowska, M., Majewski, M., Bieniaś, B., Wieczorkiewicz-Płaza, A., Borzęcka, H., & Sikora, P. (2017). Lekowrażliwość bakterii wywołujących zakażenia układu moczowego u dzieci—obserwacje własne ośrodka. Forum Medycyny Rodzinnej, 11 (1), 21-25. 
  7. http://antybiotyki.edu.pl/wp-content/uploads/Rekomendacje/uklmoczowyinternet.pdf (data dostępu 29.06.2021).
Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

  1. 30 września 2022, 09:08
    Magda

    Jaki lek pomaga?

    1. 3 października 2022, 08:56
      mgr farm. Marta Junowicz
      mgr farm. Marta Junowicz

      Dzień dobry. Lekarz decyduje o wdrożeniu konkretnego leku na podstawie zleconego posiewu (najczęściej moczu) i wykonanego antybiogramu. W przypadku potwierdzonego zakażenia bakteriami z rodzaju Proteus najczęściej rekomendowane są cefalosporyny III generacji oraz połączenie piperacyliny z tazobaktamem.

  2. 23 maja 2023, 09:23
    elka

    bardzo pomocny artykul, wiem co mi -niestety- dolega. jutro wizyta u lekarza…. dziekuje

    1. 23 maja 2023, 09:42
      Weronika Zielińska
      Poradnik Gemini

      Dziękujemy za komentarz i życzymy dużo zdrowia 🙂

  3. 7 października 2023, 12:38
    Małgorzata

    Bardzo ciekawy artykuł,konkrety-esencja tematu w skrócie,takie lubię czytać

    1. 9 października 2023, 07:49
      Weronika Zielińska
      Poradnik Gemini

      Dziękujemy za miły komentarz 🙂

  4. 18 października 2023, 16:57
    Jolanta

    Bakterię tą otrzymano w wyniku posiewu plwociny- znalazłam się w szpitalu po ostrej całkowitej niewydolności oddechowej wymagającej NIV. Na nerki i drogi moczowe nie narzekam.Mam cukrzyce, POCHP. Z artykułu wynika,że usadawia się nie w oskrzelach czy płucach. Przyjmuje 2×1 Augmentin przez 14 dni

  5. 20 grudnia 2023, 02:47
    Urszula

    Właśnie z tym walczę od dłuższego czasu i antybiotyki mało działają .Jest to bardzo uciążliwe.Bardzo częste wizyty w toalecie i utrudnia codzienne funkcjonowanie Myślę że to od cewnika bo niedawno leżałam w szpitalu i dosyć długo go miałam.

    1. 17 stycznia 2024, 11:55
      Magdalena

      Proszę się tez odrobaczyc ziołami .
      Jeśli ma pani zwierzęta w domu je również odrobaczyc.

  6. 29 grudnia 2023, 12:28
    Mariola

    Dzień dobry. Mam pytanie: w posiewie moczu pojawiły się bakterie Proteus mirabilis. W antybiogramie jednym z antybiotyków, na który bakteria jest wrażliwa był Amoksiklav. Niestety przeszłam pełną kurację, a objawy jakie miałam w UM nie przeszły. Wizyta u urologa 16.01. Co do tego czasu mam robić?

    1. 29 grudnia 2023, 13:05
      mgr farm. Marta Grabowska
      mgr farm. Marta Grabowska

      Do czasu wizyty u urologa może Pani skonsultować się z lekarzem rodzinnym, który na podstawie badań doradzi odpowiednie leczenie.

Masz pytanie, szukasz porady?
Jeśli szukasz darmowej porady w zakresie zdrowia oraz przyjmowania leków lub suplementów diety, chętnie odpowiemy na Twoje pytanie.
Zapytaj farmaceutę