Dwutlenek tytanu (E171) – co to jest, gdzie występuje i czy jest szkodliwy?

Dwutlenek tytanu – co to jest?

Dwutlenek tytanu (TiO₂), nazywany również bielą tytanową i oznaczany symbolem E171, to substancja wykorzystywana jako biały barwnik i składnik nadający produktom jednolity, biały kolor. W literaturze można spotkać także określenie tlenek tytanu, jednak prawidłową nazwą związku stosowanego w produktach spożywczych i leczniczych jest dwutlenek tytanu.

Czytaj też:
Jaki krem z filtrem przeciwsłonecznym wybrać?

Dlaczego E171 budzi kontrowersje?

Przez wiele lat dwutlenek tytanu (E171) był powszechnie stosowany jako dodatek do żywności. Zainteresowanie tą substancją wzrosło po opublikowaniu w 2021 roku opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), który uznał, że nie można wykluczyć jej potencjalnego działania genotoksycznego.

W efekcie od sierpnia 2022 roku E171 nie może być stosowany jako dodatek do żywności na terenie Unii Europejskiej. Zakaz ten nie objął jednak produktów leczniczych ani większości zastosowań w kosmetykach.

Choć E171 został wycofany z żywności, nadal można go znaleźć w niektórych lekach i kosmetykach.

Czy jest się czego obawiać? Wyjaśniamy w dalszej części artykułu.

Gdzie stosowano dwutlenek tytanu?

Przez wiele lat E171 był stosowany jako biały barwnik spożywczy, który nadawał produktom jednolity, biały kolor.

Dodawano go między innymi do:

• gum do żucia,
• wyrobów cukierniczych,
• lukrów i polew,
• drażetek,
• suplementów diety.

Poza żywnością dwutlenek tytanu można znaleźć również w:

• kosmetykach, w tym kremach z filtrem UV,
• pastach do zębów,
• farbach i tworzywach sztucznych,
• produktach leczniczych.

Dwutlenek tytanu jest ceniony przede wszystkim za intensywnie biały kolor oraz zdolność do rozpraszania i odbijania światła. Dzięki temu nadaje produktom jednolity wygląd, w lekach pomaga chronić substancję czynną przed działaniem światła, a w kosmetykach z filtrem UV pełni funkcję filtra mineralnego, który odbija i rozprasza promieniowanie ultrafioletowe.

Dwutlenek tytanu w lekach

Dwutlenek tytanu w lekach pełni funkcję substancji pomocniczej. Nie wykazuje działania leczniczego, ale nadaje tabletkom jednolity kolor oraz pomaga chronić substancję czynną przed działaniem światła.

Substancję tę można znaleźć przede wszystkim w:

• tabletkach powlekanych, 
• kapsułkach, 
• drażetkach.

Jeśli sprawdzasz skład leku, dwutlenek tytanu może być oznaczony jako E171 lub pod pełną nazwą „dwutlenek tytanu”.

Dwutlenek tytanu – szkodliwość. Czy jest się czego obawiać?

Bezpieczeństwo dwutlenku tytanu od kilku lat budzi wiele kontrowersji. W 2021 roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznał, że nie można wykluczyć potencjalnego działania genotoksycznego tej substancji, czyli jej zdolności do uszkadzania materiału genetycznego komórek. Z tego względu dwutlenek tytanu nie został uznany za bezpieczny jako dodatek do żywności.

Warto jednak wiedzieć, że dotychczas nie wykazano, aby dwutlenek tytanu powodował nowotwory u ludzi. Jednocześnie dostępne badania nie pozwalają całkowicie wykluczyć potencjalnego ryzyka związanego z jego spożywaniem, dlatego w Unii Europejskiej zdecydowano o zastosowaniu zasady ostrożności.

Od sierpnia 2022 roku E171 nie może być stosowany jako dodatek do żywności na terenie Unii Europejskiej. Zakaz ten nie dotyczy jednak produktów leczniczych, dla których obowiązują odrębne przepisy i ocena bezpieczeństwa.

Czy E171 w lekach jest bezpieczny?

Obecnie nie ma zaleceń, aby unikać leków zawierających E171 lub odstawiać je z powodu obecności tej substancji. Europejska Agencja Leków (EMA) wskazuje, że korzyści wynikające ze stosowania produktów leczniczych przewyższają potencjalne ryzyko związane z obecnością dwutlenku tytanu. Z tego powodu nie zaleca się przerywania leczenia wyłącznie ze względu na obecność E171 w leku.

Masz wątpliwości dotyczące składu przyjmowanego preparatu? Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Specjalista pomoże Ci ocenić skład leku i w razie potrzeby zaproponuje odpowiednią alternatywę.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o dwutlenek tytanu

Czy dwutlenek tytanu znajduje się w kosmetykach?

Tak. Możesz go znaleźć przede wszystkim w kremach z filtrem UV oraz kosmetykach kolorowych, gdzie odpowiada za biały kolor i pomaga chronić skórę przed promieniowaniem UV.

Czy każdy lek zawiera dwutlenek tytanu?

Nie. Obecność dwutlenku tytanu zależy od producenta i konkretnego preparatu, dlatego zawsze możesz sprawdzić skład w ulotce lub zapytać farmaceutę.

Czy dwutlenek tytanu może wywołać alergię?

Reakcje alergiczne na dwutlenek tytanu zdarzają się bardzo rzadko. Jeśli po zastosowaniu leku lub kosmetyku zauważysz niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem.

Czy suplementy diety mogą zawierać E171?

Tak. Jeśli chcesz sprawdzić, czy dany suplement zawiera E171, zajrzyj do wykazu składników na opakowaniu lub w ulotce.

Czy dzieci mogą przyjmować leki zawierające dwutlenek tytanu?

Tak, jeśli lek został zalecony przez lekarza lub jest stosowany zgodnie z ulotką. Nie odstawiaj go samodzielnie wyłącznie z powodu obecności dwutlenku tytanu – w razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Przeczytaj również:
Filtry mineralne. Czym są i jak działają?