Ebola Bundibugyo w Kongu. Największa epidemia eboli w historii kraju [stan na 13.10.2026 r.]

Najnowsza aktualizacja – 13.10.2026 r.

Epidemia Ebola Bundibugyo w Kongo nadal się rozszerza. Najnowsze dane WHO wskazują na dalszy wzrost liczby zachorowań i zgonów oraz pojawianie się zakażeń na kolejnych obszarach kraju. Potwierdzono również pierwszy przypadek importowany w Kenii.

Według Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) ryzyko zakażenia dla ogółu mieszkańców Europy pozostaje bardzo niskie. Jednocześnie trwają badania nad lekami i szczepionkami przeciw Bundibugyo virus.

Aktualna sytuacja epidemiologiczna – Ebola Bundibugyo w Kongo

Epidemia Bundibugyo virus disease (BVD) nadal rozwija się w Kongo. Według danych WHO obejmujących sytuację do 10 października 2026 r. potwierdzono 8978 przypadków i 4336 zgonów. Śmiertelność wśród potwierdzonych przypadków wynosi 48,3%. Zachorowania odnotowano w 65 strefach zdrowotnych w 7 prowincjach.

Najbardziej dotknięta pozostaje prowincja Ituri, gdzie od początku epidemii potwierdzono 6639 przypadków, w tym 3074 zakończone zgonem. Drugą pod względem liczby zachorowań jest Nord-Kivu z 1883 potwierdzonymi przypadkami i 1075 zgonami. Zakażenia wystąpiły również w Tshopo, Haut-Uélé, Bas-Uélé i Sud-Kivu, a także w Sud-Ubangi. W ostatnich tygodniach epidemia dotarła m.in. do strefy zdrowotnej Alimbongo w Nord-Kivu.

WHO wskazuje na utrzymującą się transmisję i dalsze rozszerzanie się epidemii na niektórych obszarach. Działania przeciwepidemiczne utrudniają m.in. konflikt zbrojny, przemieszczanie się ludności i ograniczony dostęp do opieki zdrowotnej. Późne wykrywanie zakażeń zwiększa ryzyko dalszego szerzenia się wirusa w rodzinach, lokalnych społecznościach i placówkach medycznych.

Jaka jest sytuacja w Ugandzie?

W Ugandzie potwierdzono łącznie 20 przypadków BVD, w tym 2 zakończone zgonem. Ostatni pacjent, u którego zakażenie było związane z trwającą epidemią w Kongo, został wypisany z ośrodka leczenia 16 lipca 2026 r.

Po kolejnych 42 dniach bez nowego potwierdzonego przypadku organizacja WHO poinformowała o zakończeniu epidemii w Ugandzie. Kraj nadal prowadzi wzmożony nadzór ze względu na trwającą epidemię w sąsiednim Kongo i ryzyko ponownego zawleczenia wirusa. W październiku przez Ugandę przejechała osoba zakażona, u której chorobę potwierdzono następnie w Kenii.

Bundibugyo virus – co wywołuje obecną epidemię eboli?

Za obecną epidemię odpowiada Bundibugyo virus (BDBV), który wywołuje Bundibugyo virus disease (BVD). Należy do orthoebolawirusów zdolnych do wywoływania ciężkiej choroby i dużych ognisk zachorowań u ludzi.

Obecne ognisko jest 17. epidemią eboli odnotowaną w Kongo od 1976 r. Większość wcześniejszych epidemii w tym kraju była związana z Ebola virus (EBOV), przeciw któremu dostępna jest zatwierdzona szczepionka oraz leki działające bezpośrednio na wirusa. W przypadku Bundibugyo virus nie ma obecnie zatwierdzonej szczepionki ani leku o takim działaniu.

Czytaj też:
Ebola (gorączka krwotoczna) – objawy, leczenie, ryzyko zakażenia

Czy Ebola Bundibugyo rozprzestrzeniła się poza Kongo?

Tak. W czasie obecnej epidemii przypadki choroby wywołanej przez Bundibugyo virus potwierdzono również poza Kongiem. W Ugandzie stwierdzono zarówno przypadki związane z zawleczeniem wirusa z Konga, jak i zakażenia wtórne wśród osób mających kontakt z chorymi oraz pracowników ochrony zdrowia.

Przypadek importowany potwierdzono również we Francji u lekarza, który wcześniej pracował przy zwalczaniu epidemii w Kongo. Pacjent wyzdrowiał, a we Francji nie doszło do dalszego szerzenia się zakażenia. Dwóch obywateli Stanów Zjednoczonych, u których zakażenie rozpoznano podczas pobytu w Kongo, przetransportowano natomiast na leczenie do Niemiec. Obaj pacjenci wyzdrowieli.

W kolejnych miesiącach potwierdzono następne przypadki importowane. W lipcu zakażonego pracownika ochrony zdrowia przetransportowano do Wielkiej Brytanii, a na początku października kolejnego pacjenta ewakuowano medycznie do Holandii. Łącznie do Europy zawleczono 4 przypadki związane z obecną epidemią.

6 października 2026 r. władze Kenii potwierdziły pierwszy przypadek BVD w tym kraju. Zakażony mężczyzna mieszkał wcześniej w Kongo, skąd podróżował przez Ugandę do Nairobi. Pacjent zmarł 5 października. W Kenii wdrożono działania mające ograniczyć ryzyko dalszego szerzenia się wirusa, w tym identyfikację i obserwację osób, które mogły mieć kontakt z zakażonym. Do 11 października nie potwierdzono kolejnych przypadków w tym kraju.

Pomimo przypadków importowanych ECDC nadal ocenia ryzyko zakażenia dla ogółu mieszkańców Europy jako bardzo niskie.

WHO odradza zamykanie granic

WHO nie zaleca zamykania granic ani wprowadzania ogólnych ograniczeń w podróżach i handlu z krajami objętymi epidemią. Ważne jest natomiast szybkie wykrywanie zakażeń i monitorowanie sytuacji na granicach. Zalecana jest również kontrola osób opuszczających obszary dotknięte epidemią, szczególnie na międzynarodowych lotniskach, w portach i na głównych przejściach granicznych.

Chorych należy izolować i zapewnić im odpowiednie leczenie. Osoby, które miały kontakt z zakażonym, powinny być obserwowane przez 21 dni od ostatniego kontaktu. W tym czasie nie powinny podróżować za granicę. Wyjątkiem może być odpowiednio zorganizowany transport medyczny.

Trwają badania nad leczeniem Ebola Bundibugyo

Nie ma obecnie zatwierdzonego leku działającego bezpośrednio przeciw Bundibugyo virus. Leczenie polega przede wszystkim na odpowiednim nawadnianiu, uzupełnianiu elektrolitów oraz leczeniu powikłań choroby.

Trwają jednak badania nad lekami, które mogłyby bezpośrednio zwalczać wirusa. 2 lipca 2026 r. rozpoczęto rekrutację pacjentów do badania klinicznego PARTNERS. Naukowcy sprawdzają w nim działanie przeciwciała monoklonalnego MBP134 oraz leku przeciwwirusowego remdesiwir – stosowanych osobno i razem.

Według danych WHO opublikowanych 10 września badanie PARTNERS jest już prowadzone w 5 placówkach w prowincji Ituri i wzięło w nim udział ponad 300 osób z potwierdzonym BVD. Nie opublikowano jeszcze wyników pozwalających potwierdzić skuteczność badanych terapii w leczeniu choroby wywołanej przez Bundibugyo virus.

Czy istnieje szczepionka przeciw Ebola Bundibugyo?

Nie ma obecnie szczepionki zatwierdzonej do ochrony przed chorobą wywołaną przez Bundibugyo virus. Szczepionka Ervebo jest zatwierdzona przeciw chorobie wywoływanej przez Ebola virus, ale nie wiadomo, czy skutecznie chroni ludzi również przed Bundibugyo virus. Po analizie dodatkowych danych eksperci WHO uznali, że dostępne dowody nadal nie wystarczają do rutynowego stosowania Ervebo przeciw BVD. WHO zaleca więc używanie tej szczepionki podczas obecnej epidemii wyłącznie w ramach badań.

Takie szczepienia już trwają. Do 6 września 2026 r. szczepionkę Ervebo otrzymało 2007 pracowników ochrony zdrowia i innych osób działających na pierwszej linii walki z epidemią w sześciu strefach zdrowotnych w prowincjach Tshopo, Bas-Uélé i Ituri. Równolegle rozwijane są szczepionki opracowane specjalnie przeciw Bundibugyo virus. Jedną z nich jest ChAdOx1 BDBV, opracowana przez naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego.

6 października 2026 r. rozpoczęto jej badanie kliniczne I fazy w Ugandzie, a pierwsi ochotnicy otrzymali już szczepionkę. Podobne badanie rozpoczęło się wcześniej w Wielkiej Brytanii. Naukowcy sprawdzają, czy preparat jest bezpieczny i wywołuje odpowiedź odpornościową u ludzi. Na potwierdzenie jego skuteczności w zapobieganiu chorobie trzeba jeszcze poczekać.

Objawy Ebola Bundibugyo

Ebola to ciężka choroba wirusowa, która może prowadzić do śmierci. Bundibugyo virus przenosi się przede wszystkim poprzez bezpośredni kontakt z krwią lub innymi płynami ustrojowymi osoby chorej lub zmarłej. Do zakażenia może dojść również przez kontakt z przedmiotami lub powierzchniami skażonymi takimi płynami. Do objawów zakażenia należą:

• gorączka,
• bóle mięśni,
• silny ból głowy,
• osłabienie,
• wymioty,
• biegunka,
• bóle brzucha.

W późniejszych stadiach mogą pojawić się niewyjaśnione krwawienia oraz siniaki.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o wirus Ebola Bundibugyo

Czy obecna epidemia eboli została uznana za pandemię?

Nie. WHO uznaje epidemię za stan zagrożenia zdrowia publicznego o znaczeniu międzynarodowym (PHEIC), ale nie ogłosiła pandemii. Ryzyko związane z epidemią pozostaje wysokie w Kongu i krajach sąsiednich, natomiast na poziomie globalnym WHO ocenia je jako niskie.

Jak przenosi się wirus Ebola?

Wirus przenosi się przede wszystkim przez bezpośredni kontakt z krwią i innymi płynami ustrojowymi osoby chorej lub zmarłej, a także przez przedmioty i powierzchnie skażone tymi płynami.

Czy istnieje szczepionka na Ebola Bundibugyo?

Nie ma obecnie szczepionki zatwierdzonej przeciw chorobie wywołanej przez Bundibugyo virus. Ervebo jest zatwierdzona przeciw Ebola virus, ale jej skuteczność wobec Bundibugyo virus u ludzi nie została potwierdzona. WHO zaleca obecnie stosowanie jej przeciw BVD wyłącznie w ramach badań.

Jak długo trwa obserwacja po kontakcie z wirusem?

WHO zaleca monitorowanie kontaktów przez 21 dni od ostatniej możliwej ekspozycji.

Jakie są pierwsze objawy eboli?

Najczęściej pojawiają się gorączka, bóle mięśni, silny ból głowy, osłabienie, biegunka i wymioty.

Przeczytaj również:
Hantawirus. Czym jest i czy może wywołać epidemię?