Kategorie
Gemini.pl

Artykuły

X - Zdrowe oczy
X - Zadbaj o zdrowie swojej rodziny
X - Aurovitas FlexiStav Meno
X - Sale do -50%
X - Asa
3

Insulina – przebieg badania, normy we krwi

Słuchaj artykułu

Insulina jest hormonem produkowanym w trzustce. Jej wydzielanie jest zmienne w ciągu doby, a najważniejszym czynnikiem je pobudzającym jest podwyższone stężenie glukozy we krwi. Insulina odgrywa kluczową rolę w wielu procesach metabolicznych. Zarówno stany jej niedoboru, jak i nadmierne jej wydzielanie są patologiami, które mogą zagrażać naszemu zdrowiu.

Insulina – przebieg badania, normy we krwi

Insulina – czym jest? 

Insulina jest hormonem produkowanym przez komórki beta wysp trzustkowych. W warunkach fizjologicznych wydzielana jest stale w niskim stężeniu, z zachowaniem rytmu dobowego i nieco większym wydzielaniem rano, a niższym wieczorem. Poza podstawowym wydzielaniem hormonu, w wyniku działania czynników pobudzających dochodzi do zwiększenia jego uwalniana do krwiobiegu. Najważniejszym z czynników pobudzających jest wzrost glikemii, czyli stężenia glukozy we krwi. Jest to reakcja fizjologiczna, a stopień zwiększenia wydzielania insuliny jest proporcjonalny do stopnia wzrostu stężenia glukozy we krwi [1]. 

Insulina odgrywa istotną rolę w procesach metabolicznych organizmu. Działając przez swoje receptory, zwiększa wchłanianie glukozy, aminokwasów i jonów potasowych do komórek, pobudza syntezę białek, syntezę glikogenu i przekształcanie glukozy w tłuszcz w adipocytach [1, 2]. 

Brak insuliny, zmniejszenie jej wydzielania lub jej zmniejszone oddziaływanie na tkanki objawiają się zwiększeniem stężenia glukozy we krwi i występują w cukrzycy. Zwiększone stężenie insuliny we krwi występuje w insulinooporności, u osób otyłych oraz w stanach autonomicznego wydzielania hormonu, na przykład w przypadku guza nazywanego insulinomą [1-3]. 


Stosowane w regulowaniu poziomu cukru
Ciesz się darmową dostawą przy zakupie wybranych produktów!

Poziom insuliny wskazania do badania 

Oznaczenie poziomu insuliny wykonuje się w diagnostyce guza wydzielającego ten hormon (insulinoma) oraz, wraz z innymi badaniami, do oceny wrażliwości tkanek na insulinę w toku diagnostyki insulinooporności. Oznaczenie nie ma obecnie zastosowania w diagnostyce upośledzonej czynności wewnątrzwydzielnicznej trzustki i zmniejszonego wydzielania insuliny. Do oceny rezerwy komórek beta trzustki stosuje się oznaczenie peptydu C [2-4]. 

Poziom insuliny przygotowanie do badania

Przed badaniem poziomu insuliny należy przestrzegać kilku zasad: 

  • nie spożywać napojów alkoholowych przez około 2-3 dni, 
  • nie pić kawy i herbaty 12 godzin przed badaniem, 
  • być na czczo (ostatni posiłek można zjeść około 12 godzin przed pobraniem), 
  • bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem nie przyjmować leków, 
  • z uwagi na zmienność dobową stężenia podstawowego hormonu, krew należy pobrać między 8 a 10 rano

W przypadku testów czynnościowych przygotowanie do badania jest indywidualne, może wymagać przyjęcia doustnego odpowiedniego roztworu glukozy, podaży insuliny dożylnie, a w przypadku próby głodowej stosowanej w diagnostyce guza insulinoma, wymaga pozostania na czczo przez okres do 72 godzin i częstych powtarzalnych pomiarów glikemii [3, 5]. 

Poziom insuliny przebieg badania 

Oznaczenie poziomu insuliny wykonuje się w próbce krwi pobranej z żyły obwodowej. Ocenę stężenia insuliny wykonuje się zawsze łącznie z oceną stężenia glukozy we krwi. 

Badanie stężenia insuliny jest również wykonywane w toku testów czynnościowych mających na celu na przykład ocenę wrażliwości tkanek na ten hormon. Wówczas przebieg badania jest uzależniony od wykonywanego testu, może wymagać podaży dożylnej glukozy lub insuliny i pobierania kilku próbek w odstępach czasowych [3, 5]. 

Insulina normy 

W przypadku oznaczenia stężenia insuliny we krwi na czczo, w próbce pobranej rano, za prawidłowe uznaje się wartości mieszczące się w przedziale 18-102 pmol/l lub 3-17 mIU/l [3]. Zakres norm może się różnić zależnie od metody i aparatu stosowanego przez laboratorium, dlatego zawsze należy odnosić go do zakresu podanego przez zakład wykonujący badanie. 

Interpretację wyniku stężenia insuliny we krwi należy zawsze wykonywać w połączeniu z oceną stężenia glukozy

Do badań pozwalających na orientacyjną ocenę wrażliwości tkanek na insulinę należą wyliczony stosunek insulinemii na czczo do glikemii na czczo i wskaźnik HOMA-IR. 

Jeśli iloraz stężenia insuliny na czczo podanego w jednostkach uIU/l i glikemii na czczo podanej w jednostkach mg/dl wynosi więcej niż 0,3 może to wskazywać na insulinooporność [5]. 

Wskaźnik HOMA-IR wyliczany na podstawie tych samych danych przy użyciu dedykowanego kalkulatora zaleca się wykonać 3-4 razy, aby zniwelować wpływ dobowej zmienności wydzielania insuliny. Wskaźnik HOMA-IR wynoszący mniej niż 2,5 jest prawidłowy, wynik przekraczający 2,5 wskazuje na insulinooporność i wymaga konsultacji lekarskiej [5]. 

Przeczytaj również:
Insulinooporność a dieta – jak komponować jadłospis?


Źródła
Zwiń
Rozwiń

Źródła: 

  1. Pod red. Brzozowski T., Insulina, Konturek Fizjologia Człowieka, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2013, 533-537. 
  2. Kokot F., Kokot S., Insulina, Badania laboratoryjne. Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, 221. 
  3. Sieradzki J., Insulina, Interna Szczeklika 2022, Medycyna Praktyczna, Kraków 2022, 1536. 
  4. Sieradzki J., Peptyd C, Interna Szczeklika 2022, Medycyna Praktyczna, Kraków 2022, 1536. 
  5. Sieradzki J., Ocena wrażliwości na insulinę, Interna Szczeklika 2022, Medycyna Praktyczna, Kraków 2022, 1537. 
Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

Masz pytanie, szukasz porady?
Jeśli szukasz darmowej porady w zakresie zdrowia oraz przyjmowania leków lub suplementów diety, chętnie odpowiemy na Twoje pytanie.
Zapytaj farmaceutę