Kategorie
Gemini.pl

Artykuły

X - Siła Kobiet
X - Asa
X - Aurovitas FlexiStav Meno
X - Sale do -50%
X - Zadbaj o zdrowie swojej rodziny
X - Zdrowe oczy
X - Baby Sleep
67

Na co wskazuje podwyższony odczyn Biernackiego?

Słuchaj artykułu

Podwyższony odczyn Biernackiego (OB) może świadczyć o infekcjach, chorobach reumatologicznych, nowotworowych, chorobach tarczycy, zaburzeniach odporności czy zatruciach metalami ciężkimi. Ten parametr może wzrosnąć również w przypadku ciąży.

Na co wskazuje podwyższony odczyn Biernackiego?

Odczyn Biernackiego – co to jest? 

Odczyn Biernackiego (OB) to parametr często oznaczany w gabinecie lekarza rodzinnego, jak i w specjalistycznych oddziałach. Określa się go jako szybkość, z jaką erytrocyty opadają w osoczu w jednostce czasu. 

OB oznaczamy z próbki krwi żylnej. Po pobraniu materiału do badania laborant umieszcza krew w specjalnej kapilarze, którą ustawia pionowo. Dzięki temu erytrocyty oddzielają się od otaczającego je osocza. Po upływie godziny mierzy się odległość między górną granicą osocza w kapilarze a górną granicą erytrocytów i wylicza się szybkość, z jaką krwinki czerwone opadły na dno kapilary. Wynik podaje się w formie liczbowej z jednostką mm/1 h.

OB – od czego zależy jego poziom? 

Wysokość OB zależy od takich czynników jak:

  • wiek,
  • płeć,
  • ciąża,  
  • faza cyklu miesiączkowego, 
  • poziom fibrynogenu i immunoglobulin w surowicy.  

Jakie są normy OB?

Prawidłowe wartości OB mogą się nieznacznie różnić zależnie od tego, które laboratorium wykonuje badanie.

Za wartości referencyjne uznajemy zwykle:

  • u noworodków: 0-2 mm/1 h;
  • u niemowląt do 6. miesiąca życia: 12-17 mm/1 h;
  • u kobiet poniżej 60. roku życia: mniej niż 12 mm/1 h;
  • u mężczyzn poniżej 60. roku życia: mniej niż 10 mm/1 h;
  • u kobiet powyżej 60. roku życia: mniej niż 20 mm/1 h;
  • u mężczyzn powyżej 60. roku życia: mniej niż 15 mm/1 h.

Podwyższone OB – na co może wskazywać?

Podwyższone OB świadczy przede wszystkim o chorobach o podłożu infekcyjnym. Do odchyleń może dojść w przypadku zapaleń ostrych, jak i przewlekłych, niezależnie od przyczyn zakażenia.

Wysokie OB obserwujemy też:

  • w chorobach reumatologicznych (np. polimialgia reumatyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, dna moczanowa), 
  • w przebiegu niedokrwistości hemolitycznej aplastycznej lub z niedoboru żelaza,  
  • przy zatruciach metalami ciężkimi, 
  • po przebytych zabiegach operacyjnych lub urazach,
  • w chorobach nowotworowych (np. w szpiczaku plazmocytowym wartości OB mogą być nawet trzycyfrowe),
  • w chorobach tarczycy,
  • w zespole nerczycowym,
  • w zaburzeniach immunologicznych (np. makroglobulinemia i krioglobulinemia). 

Wysokie OB występuje również w przebiegu ciąży. Zwykle rośnie ono od ok. 10 tygodnia od zapłodnienia i wraca do wartości wyjściowej po ok. 6 tygodniach od porodu. 


Na niedobory żelaza
Ciesz się darmową dostawą przy zakupie wybranych produktów!

Niskie OB – co może być przyczyną? 

Niskie OB wykrywa się zdecydowanie rzadziej niż wysokie.

Parametr ten bywa obniżony w następujących schorzeniach: 

  • niedokrwistość sierpowatokrwinkowa,  
  • zmniejszone stężenie fibrynogenu (zaburzenia krzepnięcia), 
  • czerwienica. 

OB u dzieci – o czym świadczy jego wzrost?

Najczęstszą przyczyną wysokiego OB u dzieci są choroby infekcyjne. Zwykle dotyczą one układu oddechowego. Rzadziej nieprawidłowy wynik spowodowany jest infekcją w obrębie układu nerwowego, stawów lub kości. Wzrost wartości OB u dzieci obserwujemy także w przebiegu chorób wirusowych i pasożytniczych.

Drugą co do częstości przyczyną wysokiego poziomu OB u dzieci są choroby tkanki łącznej, w tym gorączka reumatyczna, reumatoidalne zapalenie stawów czy choroba Kawasaki. Zdarza się również, że wysokie OB spowodowane jest chorobą nowotworową (najczęściej u dzieci występują chłoniaki). 

Stosunkowo rzadką przyczyną odchyleń w OB są z kolei choroby nerek, np. kłębuszkowe zapalenia nerek lub zespół nerczycowy.

Nieprawidłowe OB – kiedy zwrócić się do lekarza?

OB jest bardzo niespecyficznym parametrem, dlatego lekarz nie może postawić konkretnego rozpoznania wyłącznie na jego podstawie. Objawy zgłaszane przez pacjenta i odchylenia w badaniu fizykalnym mogą przybliżyć przyczynę nieprawidłowości. Niewłaściwemu poziomowi OB często towarzyszą też odchylenia w innych badaniach laboratoryjnych, np. w morfologii, parametrach stanu zapalnego czy mianie przeciwciał przeciwjądrowych.

Badanie OB to często wykorzystywany parametr. Jego największą wadą jest to, że odchylenia od normy mogą występować w przebiegu wielu chorób o różnej etiologii. Podwyższony poziom OB jest zatem tylko wskazówką, że w organizmie może dziać się coś niepokojącego. Dzięki szybkiemu zdiagnozowaniu źródeł tego odchylenia lekarz może wdrożyć odpowiednią terapię.

Przeczytaj również:
Erytrocyty – jak interpretować wyniki morfologii krwi?


Źródła
Zwiń
Rozwiń
  • Szczeklik A., Gajewski P., Interna Szczeklika; Kraków 2019.
  • Harrison M., Erythrocyte sedimentation rate and C-reactive protein, Aust Prescr 2015; 38 (3): 93-94. DOI: 10.18773/austprescr.2015.034.
  • Olshaker J. S., Jerrard D. A., The erythrocyte sedimentation rate,  J Emerg Med 1997; 15 (6): 869-874. DOI: 10.1016/s0736-4679(97)00197-2.
Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

  1. 15 kwietnia 2023, 20:57
    Teresa Maria

    Pożyteczny artykuł. Rozwiał moje obawy dotyczące OB. Zgodnie z artykułem okazuje się, że w wieku 71 lat OB wynoszące 20 jest OK 🙂

    1. 17 kwietnia 2023, 09:44
      Weronika Zielińska
      Poradnik Gemini

      Cieszymy się, że artykuł okazał się pomocny 🙂

Masz pytanie, szukasz porady?
Jeśli szukasz darmowej porady w zakresie zdrowia oraz przyjmowania leków lub suplementów diety, chętnie odpowiemy na Twoje pytanie.
Zapytaj farmaceutę