Norowirus. Objawy, leczenie i ile trwa zakażenie?
W ostatnich tygodniach głośno było o zakażeniach norowirusem na statku wycieczkowym Caribbean Princess. U części pasażerów pojawiły się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i wymioty. Tego typu sytuacje pokazują, jak łatwo norowirus może rozprzestrzeniać się w dużych skupiskach ludzi. Sprawdź, czym są norowirusy, jakie dają objawy i jak wygląda leczenie zakażenia.
Norowirus – co to jest i skąd bierze się zakażenie?
Norowirus to bardzo zakaźny wirus wywołujący ostre zakażenie przewodu pokarmowego, jest jedną z najczęstszych przyczyn wirusowego zapalenia żołądka i jelit u ludzi. Norowirusy odpowiadają za wiele ognisk tzw. grypy żołądkowej na całym świecie.
Choroba zwykle pojawia się nagle i może prowadzić do szybkiego odwodnienia, szczególnie u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z obniżoną odpornością.
Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą pokarmową – przez kontakt z wirusem obecnym na brudnych rękach, żywności, wodzie lub zanieczyszczonych powierzchniach. Wirus może rozprzestrzeniać się także podczas bliskiego kontaktu z osobą chorą. Norowirusy są wyjątkowo zakaźne. Według danych naukowych do wywołania infekcji może wystarczyć już niewielka liczba cząstek wirusa.
Wirus może bardzo szybko szerzyć się w miejscach, gdzie przebywa wiele osób, dlatego ogniska zakażeń często pojawiają się m.in.:
- na statkach wycieczkowych,
- w szkołach i przedszkolach,
- w domach opieki,
- w hotelach,
- w szpitalach.
Norowirus może długo utrzymywać się na różnych powierzchniach i jest stosunkowo odporny na warunki środowiskowe, co dodatkowo sprzyja rozprzestrzenianiu się zakażeń.
Czytaj też:
Hantawirus. Czym jest i czy może wywołać epidemię?
Jakie są objawy zakażenia norowirusem?
Objawy zakażenia pojawiają się zwykle nagle, najczęściej po 12–48 godzinach od kontaktu z wirusem.
Do najczęstszych objawów należą:
- nudności,
- gwałtowne wymioty,
- biegunka,
- bóle brzucha,
- osłabienie,
- gorączka lub stan podgorączkowy,
- bóle mięśni i głowy.
U części osób objawy mają łagodny przebieg, jednak intensywne wymioty i biegunka mogą prowadzić do odwodnienia.
Szczególnie narażone są:
- małe dzieci,
- osoby starsze,
- osoby przewlekle chore.
Norowirusy bywają określane jako „zimowa choroba wymiotna”, ponieważ zakażenia częściej obserwuje się w sezonie jesienno-zimowym.
Ile trwa zakażenie norowirusem?
Objawy zakażenia norowirusem zwykle utrzymują się od 1 do 3 dni. U dzieci, osób hospitalizowanych oraz pacjentów z osłabioną odpornością choroba może utrzymywać się nawet około tygodnia. Z tego powodu ważne jest zachowanie higieny również po poprawie samopoczucia. Mimo ustąpienia objawów chora osoba nadal może zakażać innych jeszcze przez kilka dni.
Wirus jest wydalany z organizmu przede wszystkim z kałem, dlatego bardzo ważna jest dokładna higiena rąk także po poprawie samopoczucia.
Jak można zarazić się norowirusem?
Norowirus bardzo łatwo się rozprzestrzenia. Do zakażenia może dojść nawet po kontakcie z niewielką ilością wirusa.
Najczęstsze drogi zakażenia to:
- spożycie skażonej żywności lub wody,
- kontakt z chorym,
- dotykanie zanieczyszczonych powierzchni,
- przygotowywanie posiłków przez zakażoną osobę.
Źródłem zakażenia mogą być również produkty spożywane bez obróbki termicznej, np. sałatki, owoce, kanapki czy owoce morza. Szczególnie często wspomina się o ostrygach i innych małżach, które mogą kumulować wirusa w zanieczyszczonej wodzie.
Jak leczyć zakażenie norowirusem?
Nie istnieje lek, który zwalczałby norowirusy. Leczenie polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów i zapobieganiu odwodnieniu. Najważniejsze jest regularne uzupełnianie płynów. W przypadku nasilonych objawów pomocne mogą być doustne płyny nawadniające zawierające elektrolity.
Podczas choroby warto:
- pić małe ilości płynów, ale często,
- unikać ciężkostrawnych potraw,
- odpoczywać,
- stopniowo wracać do normalnej diety.
W przypadku objawów odwodnienia, takich jak suchość w ustach, zawroty głowy czy zmniejszona ilość oddawanego moczu, należy skontaktować się z lekarzem. W cięższych przypadkach, szczególnie przy nasilonym odwodnieniu, może być konieczne leczenie szpitalne i podawanie płynów dożylnie.
Co jeść przy zakażeniu norowirusem?
W czasie infekcji najlepiej wybierać lekkostrawne produkty, które nie będą dodatkowo podrażniały przewodu pokarmowego.
Pomocne mogą być m.in.:
- ryż,
- banany,
- gotowane warzywa,
- kleiki,
- lekkie zupy.
Przez pewien czas warto ograniczyć tłuste potrawy, alkohol oraz produkty ciężkostrawne.
Jak zapobiegać zakażeniu norawirusem?
Podstawą profilaktyki jest higiena.
Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia norowirusem, warto:
- dokładnie myć ręce wodą z mydłem,
- myć owoce i warzywa przed spożyciem,
- unikać przygotowywania posiłków podczas choroby,
- dezynfekować powierzchnie mające kontakt z osobą zakażoną.
Norowirusy są odporne na wiele czynników środowiskowych, dlatego zwykłe pobieżne sprzątanie może nie wystarczyć do usunięcia wirusa z powierzchni.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Pomoc medyczna może być konieczna, jeśli:
- objawy są bardzo nasilone,
- pojawiają się oznaki odwodnienia,
- wysoka gorączka utrzymuje się przez dłuższy czas,
- wymioty uniemożliwiają przyjmowanie płynów,
- choroba dotyczy małego dziecka, osoby starszej lub przewlekle chorej.
Szczególnie niebezpieczne może być szybko postępujące odwodnienie organizmu.
Przeczytaj również:
Grypa żołądkowa. Jak leczyć, co jeść podczas choroby?
- Pakulska M. i in.: „Norowirusy w żywności – najczęstszy niebakteryjny czynnik zakażeń pokarmowych u ludzi”, Higiena żywności i pasz, 2014.
- Robilotti E. i in.: „Norovirus”, ASM Journals, 2015.
- https://www.gov.pl/web/gis/norowirusy5





