Testy alergiczne z krwi. Normy, przygotowanie i interpretacja wyników

Testy alergiczne z krwi – pigułka wiedzy o badaniu

• Co pokazują? Stężenie swoistych przeciwciał IgE wobec konkretnych alergenów lub poziom całkowitego IgE w surowicy krwi.
• Materiał: krew żylna.
• Kiedy wykonać? Przy podejrzeniu alergii pokarmowej lub wziewnej, nawracającym nieżycie nosa, pokrzywce albo astmie o podłożu alergicznym.
• Czy trzeba być na czczo? Nie.
• Ile kosztują? Cena może wynosić od kilkudziesięciu do kilkuset złotych.
• Jak długo czeka się na wynik? Zwykle od 1 do 3 dni roboczych.
• Inne nazwy: badanie sIgE, panel alergenowy z krwi, test serologiczny na alergię, specific IgE test.

Czytaj też:
Przegląd leków na alergię bez recepty. Który wybrać i na co zwrócić uwagę?

Testy alergiczne z krwi – kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Badanie wykonuje się w celu diagnostyki objawów, które mogą wskazywać na alergię.

Wskazaniami do wykonania testów alergicznych z krwi mogą być:

• przewlekły lub nawracający katar, kichanie i łzawienie oczu,
• pokrzywka, świąd skóry lub inne zmiany skórne sugerujące alergię,
• dolegliwości ze strony układu pokarmowego, które mogą wskazywać na alergię pokarmową,
• nawracający kaszel, duszność lub świszczący oddech przy podejrzeniu astmy o podłożu alergicznym,
• podejrzenie alergii, gdy wykonanie testów skórnych jest utrudnione lub niewskazane,
• diagnostyka alergii u niemowląt i małych dzieci, jeśli lekarz uzna badanie z krwi za odpowiednie.

Testy alergiczne z krwi – przygotowanie do badania

Jeśli przyjmujesz leki lub inne preparaty, poinformuj o nich personel punktu pobrań. Nie odstawiaj samodzielnie żadnych leków ani suplementów przed badaniem.

Testy alergiczne z krwi zazwyczaj nie wymagają specjalnego przygotowania. Nie trzeba celowo unikać kontaktu z podejrzewanym alergenem przed pobraniem krwi. W razie wątpliwości dotyczących przygotowania postępuj zgodnie z zaleceniami punktu pobrań.

Testy alergiczne z krwi – pobierany materiał

Krew żylna, zazwyczaj pobierana z żyły łokciowej.

Testy alergiczne z krwi – czy trzeba być na czczo?

Do testu alergicznego z krwii nie trzeba być na czczo. Jeśli wykonujesz jednocześnie inne badania, zastosuj się do zaleceń dotyczących ich przygotowania.

Testy alergiczne z krwi – cena badania

Pojedyncze oznaczenia mogą kosztować kilkadziesiąt złotych, a rozbudowane panele alergenowe – kilkaset złotych.

Testy alergiczne z krwi – co może wpłynąć na wynik?

Na interpretację wyników testów alergicznych z krwi mogą wpływać różne czynniki:

• wiek pacjenta – stężenie całkowitego IgE zmienia się wraz z wiekiem. U dzieci należy uwzględniać zakresy referencyjne odpowiednie dla danej grupy wiekowej,
• inne choroby – podwyższone całkowite IgE może występować m.in. w atopowym zapaleniu skóry, astmie i niektórych zakażeniach pasożytniczych,
• reaktywność krzyżowa – przeciwciała mogą reagować z różnymi alergenami o podobnej budowie. Dodatni wynik nie zawsze oznacza, że kontakt z danym alergenem wywołuje objawy,
• zakres panelu alergenowego – wynik dotyczy alergenów uwzględnionych w badaniu. Jeśli podejrzewany alergen nie został oznaczony, test może nie wyjaśnić przyczyny dolegliwości,
• metoda laboratoryjna – sposób oznaczania i prezentowania wyników zależy od zastosowanej metody oraz laboratorium.

Testy alergiczne z krwi – normy

Wyniki testów alergicznych z krwi zależą od rodzaju oznaczenia. Swoiste IgE (sIgE) pokazuje, czy we krwi występują przeciwciała reagujące z konkretnym alergenem, np. pyłkami traw lub białkami mleka. Całkowite IgE określa natomiast łączny poziom przeciwciał tej klasy.

Wynik sIgE może być przedstawiony w klasach od 0 do 6. Informują one o stężeniu przeciwciał we krwi – im wyższa klasa, tym wyższe ich stężenie.

Podział na klasy zależy od zastosowanego systemu diagnostycznego. Nie wszystkie laboratoria prezentują wyniki w ten sam sposób.

Wyższa klasa sIgE nie oznacza automatycznie cięższej alergii ani silniejszych objawów. Wynik świadczy o obecności przeciwciał reagujących z danym alergenem, a jego znaczenie kliniczne zależy od objawów i wywiadu.

Testy alergiczne z krwi – normy u dzieci

Stężenie całkowitego IgE u dzieci zmienia się wraz z wiekiem. Zakresy referencyjne mogą różnić się między grupami wiekowymi, laboratoriami i metodami oznaczenia.

Testy alergiczne z krwi – normy u kobiet w ciąży

Nie stosuje się jednej uniwersalnej normy całkowitego IgE przeznaczonej wyłącznie dla kobiet w ciąży. Wynik interpretuje się zgodnie z zakresem referencyjnym laboratorium oraz w kontekście objawów i pozostałych badań.

Testy alergiczne z krwi – wynik ujemny

Ujemny wynik testów alergicznych z krwi najczęściej oznacza, że badanie nie wykazało uczulenia na sprawdzany alergen. We krwi nie wykryto swoistych przeciwciał IgE w stężeniu uznawanym za dodatnie.

Testy alergiczne z krwi – objawy alergii mimo wyniku ujemnego

Jeśli objawy sugerujące alergię nadal występują, ich przyczyną może być:

• inny alergen – panel nie obejmował substancji wywołującej objawy.
• reakcja niezależna od IgE – nie wszystkie reakcje nadwrażliwości wiążą się z obecnością swoistych przeciwciał IgE.
• nietolerancja pokarmowa – np. nietolerancja laktozy związana z niedoborem enzymu laktazy.
• inna choroba – podobne objawy mogą występować również w schorzeniach niezwiązanych z alergią.

Jeśli objawy utrzymują się mimo ujemnego wyniku, skonsultuj się z lekarzem, który pomoże ustalić ich przyczynę i w razie potrzeby zleci dodatkowe badania.

Testy alergiczne z krwi – przyczyny dodatniego wyniku

Dodatni wynik swoistych przeciwciał IgE oznacza, że wykryto przeciwciała reagujące z badanym alergenem. Taki wynik może wskazywać na uczulenie, ale sam w sobie nie potwierdza, że kontakt z alergenem wywołuje objawy alergii.

Dodatnie sIgE lub podwyższone całkowite IgE mogą występować m.in. w związku z:

• uczuleniem na alergeny wziewne – np. pyłki drzew, traw i chwastów, roztocza kurzu domowego, alergeny zwierząt lub pleśnie.
• uczuleniem na alergeny pokarmowe – np. białka mleka krowiego, jaja, orzechy, pszenicę, ryby lub owoce morza.
• uczuleniem na jad owadów błonkoskrzydłych – np. pszczół lub os.
• reaktywnością krzyżową – przeciwciała mogą reagować z różnymi alergenami o podobnej budowie.
• niektórymi zakażeniami pasożytniczymi – mogą wiązać się z podwyższonym stężeniem całkowitego IgE.
• atopowym zapaleniem skóry lub astmą – w tych chorobach całkowite IgE może być podwyższone, ale nie wskazuje samo w sobie konkretnego alergenu.

Testy alergiczne z krwi – objawy przy dodatnim wyniku

Dodatni wynik sIgE może mieć znaczenie kliniczne, jeśli odpowiada objawom występującym po kontakcie z danym alergenem.

Do możliwych objawów chorób alergicznych należą:

• alergiczny nieżyt nosa – wodnisty katar, kichanie i uczucie zatkanego nosa.
• alergiczne zapalenie spojówek – łzawienie, pieczenie i zaczerwienienie oczu.
• pokrzywka – swędzące bąble na skórze. Jej przyczyny mogą być różne, dlatego sam dodatni wynik sIgE nie potwierdza alergicznego podłoża zmian.
• astma oskrzelowa – nawracająca duszność, świszczący oddech i kaszel mogące występować przy alergicznym podłożu choroby.
• anafilaksja – ciężka, szybko rozwijająca się reakcja, która może zagrażać życiu i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Testy alergiczne z krwi – co zrobić po otrzymaniu wyniku?

Każdy wynik testów alergicznych z krwi skonsultuj z lekarzem, który oceni go w kontekście Twojego stanu zdrowia, objawów i innych wyników badań.

W zależności od wyniku i obrazu klinicznego lekarz może zalecić:

• poszerzenie diagnostyki – np. dodatkowe oznaczenia sIgE, testy skórne lub diagnostykę molekularną.
• ograniczenie kontaktu z alergenem – jeśli jego znaczenie kliniczne zostało potwierdzone.
• leczenie farmakologiczne – dostosowane do rodzaju i nasilenia objawów.
• immunoterapię swoistą (odczulanie) – u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów, m.in. w wybranych alergiach na alergeny wziewne lub jad owadów.

Dodatni wynik sIgE wymaga odniesienia do objawów, ponieważ sama obecność przeciwciał nie potwierdza klinicznie istotnej alergii. Również wynik ujemny należy ocenić w kontekście zgłaszanych dolegliwości.

Powiązane badania

W zależności od objawów i podejrzewanej przyczyny lekarz może zalecić również:

• Całkowite IgE (total IgE) – oznaczenie łącznego stężenia przeciwciał IgE. Podwyższona wartość może występować w różnych stanach i sama nie wskazuje konkretnego alergenu.
• Morfologię krwi z rozmazem – liczba eozynofilów może dostarczyć dodatkowych informacji, ale sama nie potwierdza alergii.
• Spirometrię – badanie oceniające czynność płuc, pomocne przy diagnostyce astmy.
• Testy skórne punktowe lub płatkowe – mogą uzupełniać diagnostykę, zależnie od podejrzewanego rodzaju alergii i mechanizmu reakcji.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o testy alergiczne z krwii

Czym są testy alergiczne z krwi?

Testy alergiczne z krwi pozwalają oznaczyć swoiste przeciwciała IgE skierowane przeciwko określonym alergenom. Pomagają w diagnostyce alergii, ale wynik należy interpretować razem z objawami.

Ile kosztują testy alergiczne?

Cena zależy od rodzaju badania i liczby sprawdzanych alergenów. Pojedyncze oznaczenia kosztują zwykle kilkadziesiąt złotych, a rozbudowane panele alergenowe mogą kosztować kilkaset złotych.

Jakie badania na alergie można wykonać z krwi?

Badania alergiczne z krwi obejmują oznaczenie swoistych przeciwciał IgE dla wybranych alergenów oraz całkowitego IgE. Dobór badania zależy od objawów i podejrzewanej alergii.

Czy badania z krwi na alergię trzeba wykonywać na czczo?

Nie, testy uczuleniowe z krwi zazwyczaj nie wymagają bycia na czczo. Jeśli wykonujesz jednocześnie inne badania, przestrzegaj zaleceń dotyczących ich przygotowania.

Przeczytaj również:
Alergia. Wszystko, co musisz o niej wiedzieć!