2
27 października 2020

Garbniki – jakie mają właściwości?

Dzięki właściwościom ściągającym garbniki stosuje się w podrażnieniach skóry, odmrożeniach i oparzeniach. Tworzą one także warstwę ochronną na skórze. Hamują wzrost bakterii, znajdują zastosowanie w łagodzeniu zatruć i biegunek, hamują działanie wolnych rodników. 

Czym są garbniki? 

Garbniki są grupą związków zarówno organicznych, jak i nieorganicznych, występujących naturalnie bądź stworzonych syntetycznie, których właściwości pozwalają na garbowanie skóry. Sam proces garbowania składa się z wielu etapów, w których surowy produkt ulega finalnie przemianie w rzemień. W procesie garbowania cząsteczki garbników łączą się w sposób trwały z białkami skóry, przez co skóra nie może wiązać wody.  

Jak się okazuje, garbniki są obecne w wielu roślinach i dzięki swym właściwościom leczniczym zostały wykorzystane szerzej niż tylko do samego procesu garbowania.  

Garbniki roślinne są to związki organiczne o zróżnicowanej budowie chemicznej, których masa cząsteczkowa waha się od 500 do 3000 jednostek. Są rozpuszczalne w wodzie, mają lekko kwaśny odczyn. W połączeniu z białkami tworzą nierozpuszczalne związki, co prowadzi np. do aglutynacji krwinek czerwonych. Ich smak jest cierpki, gorzki, ściągający.  

Garbniki – podział 

Ze względu na swoje właściwości fizykochemiczne garbniki dzieli się na hydrolizujące (tanoidy) oraz niehydrolizujące (garbniki katechinowe).  

Do najważniejszych garbników hydrolizujących zalicza się:  

  • kwas galusowy,  
  • kwas elagowy
  • kwas oligogalusowy,  
  • kwas m-trigalusowy.  

Z kolei wśród garbników katechinowych najbardziej znane są: 

  • epikatechina,  
  • katechina,  
  • galokatechina,  
  • flawon-3-ol,  
  • leukoantocyjanidyny.  

Garbniki – właściwości 

Garbniki wykazują wiele właściwości leczniczych. Są to związki o działaniu: 

  • ściągającym – są powszechnie stosowane w stanach zapalnych skóry, błony śluzowej, drobnych krwawieniach (przyspieszają tworzenie się skrzepów poprzez aglutynację krwinek czerwonych), są wykorzystywane w odmrożeniach, oparzeniach, podrażnieniach, owrzodzeniach podudzi, do płukania jamy ustnej, 
  • bakteriostatycznym – hamują wzrost bakterii, głównie bakterii G(-), 
  • odtruwającym – np. w przypadku zatrucia metalami ciężkimi takimi jak ołów czy żelazo; mogą być także stosowane w przypadku nieżytów jelit, biegunek, zatruć pokarmowych; spekuluje się o ich działaniu przeciwbiegunkowym
  • ochronnym – tworzą warstwę ochronną na powierzchni skóry (dochodzi do koagulacji białka), 
  • lekko przeciwzapalnym, antyoksydacyjnym (hamują działanie wolnych rodników).  

Najbardziej znanymi surowcami farmaceutycznymi, których działanie zawdzięczamy obecności garbników, są: 

  • kłącze rdestu wężownika, 
  • kora dębu,  
  • kłącze pięciornika,  
  • owoc borówki czernicy, 
  • liść borówki brusznicy, 
  • liść herbaty,  
  • liść oraz kora oczaru wirginijskiego.  

Garbniki – zastosowanie 

Oprócz wyżej wymienionych działań surowce garbnikowe można stosować dodatkowo w: nadmiernej potliwości stóp i dłoni, w stanach zapalnych ulokowanych w obrębie narządów płciowych i odbytu. W mniejszym stopniu także w krwawieniach z przewodu pokarmowego, niewydolności żylnej, żylakach kończyn.  

Są obecne w wielu preparatach dostępnych w aptekach np. w maściach, żelach, kremach, herbatkach do zaparzania, pastach do zębów, suplementach diety i innych.  

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czwarty czynnik ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19

Polscy naukowcy odkryli gen odpowiedzialny za ciężki przebieg COVID-19. Dokonali tego badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (UMB) pod kierownictwem…

Zobacz więcej

Przeziębienie czy COVID-19?

Pamiętaj, by przede wszystkim nie lekceważyć objawów chorobowych. Nawet gdy nie wydają się niezbyt nasilone – mogą zwiastować początek infekcji…

Zobacz więcej

Ważność UCC po szczepieniu preparatem Johnson&Johnson

Obecnie trwa akcja szczepień tzw. dawką przypominającą. Dawka ta wydłuża ważność certyfikatu covidowego o kolejny rok. Szczepienie przypominające jest przeznaczone…

Zobacz więcej

Certyfikat covidowy – co się zmieniło?

Od 1 lutego 2022 roku UCC (Unijne cyfrowe zaświadczenie COVID) służące do celów podróży po krajach należących do Unii Europejskiej…

Zobacz więcej

Jak przechowywać pokarm kobiecy?

Mleko matki to najlepszy pokarm dla noworodka i niemowlęcia, który zaspokaja w pełni jego potrzeby żywieniowe przez pierwsze 6 miesięcy…

Zobacz więcej

Czy należy unikać owoców podczas odchudzania?

Świeże owoce są ważnym składnikiem zdrowej i urozmaiconej diety. Są niskokaloryczne, sycące, jak również bogate w wodę, witaminy, składniki mineralne,…

Zobacz więcej

Ile kilokalorii mają mandarynki?

Mandarynki składają się przede wszystkim z wody (aż 85%), a także węglowodanów (13,3 g w 100 g; zwłaszcza sacharozy, glukozy…

Zobacz więcej

Czy warto jeść pistacje?

Pistacje to popularny rodzaj orzechów drzewnych, który jest wyjątkowo bogaty w wiele wartościowych składników odżywczych, takich jak białka, aminokwasy, jedno-…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)