56
02 marca 2021

Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie tętnicze?

Samodzielny pomiar ciśnienia tętniczego (CT) w warunkach domowych jest bezbolesny i nieinwazyjny. Wykonuje się go w łatwy sposób, a przy przestrzeganiu podstawowych zasad pomiaru oraz używaniu odpowiedniego aparatu wynik jest wiarygodny. Dodatkowo pomiar CT w warunkach domowych (HBPM, home blood pressure monitoring) zmniejsza ryzyko wystąpienia reakcji białego fartucha bardzo często obserwowanej podczas pomiaru w gabinecie lekarskim.  

Co to jest ciśnienie tętnicze (CT)? 

Ciało ludzkie to system naczyń połączonych, który składa się z poszczególnych narządów i układów, a te z kolei są ze sobą w ścisłej współpracy. Od efektów ich pracy zależne jest nasze zdrowie i życie.  

Serce podczas swojej pracy wytwarza ciśnienie, dzięki któremu krew krąży w naczyniach krwionośnych – tętnicach i żyłach.  

Na ciśnienie tętnicze krwi składa się: 

  • ciśnienie skurczowe, którego wartość wzrasta podczas skurczu serca,
  • ciśnienie rozkurczowe – jego wartość maleje, gdy serce rozkurcza się i ma pauzę.

Wartości uzyskane wskutek pomiaru ciśnienia tętniczego wyświetlają się na ekranie aparatu. Pierwsza wartość to ciśnienie skurczowe, druga – ciśnienie rozkurczowe. Dodatkowo automatyczne aparaty przy ikonce z sercem podają wartość tętna (ilość uderzeń serca na minutę). 

Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie krwi? 

Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego ciśnienie tętnicze krwi powinno być monitorowane 2 razy dziennie, rano i wieczorem, w tych samych porach (np. 7:00-19:00, 6:00-18:00). Należy wykonywać po 2 pomiary w kilkuminutowych odstępach. Pacjent powinien zapisywać uzyskane wartości CT w dzienniczku samokontroli. 

Pobierz dzienniczek samokontroli ciśnienia!

Dzienniczek pomiarów ciśnienia

Pobierz dzienniczek do wydrukowania

Co jest potrzebne do pomiaru ciśnienia tętniczego? 

Aby wykonać prawidłowy pomiar ciśnienia krwi, należy zaopatrzyć się w: 

  • sprawny technicznie aparat (sfigmomanometr) do pomiaru ciśnienia, 
  • odpowiedni rozmiar mankietu naramiennego dopasowany do obwodu ramienia, założony 2-3 cm powyżej łokcia. 

Warunki prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi 

Pomiar należy przeprowadzać w odpowiednich warunkach: 

  • prawidłowa pozycja – pozycja siedząca, podparte plecy, przedramię (od łokcia po dłoń) podparte np. o stół, rozluźniona dłoń, ramię powinno znajdować się na wysokości serca, 
  • cisza – podczas pomiaru nie wolno rozmawiać,  
  • stała pora dnia – ciśnienie w ciągu doby ulega zmianom, 
  • po mikcji (opróżnieniu pęcherza moczowego), 
  • przed zażyciem leków przeciw nadciśnieniu (u osób leczonych farmakologicznie), 
  • przed jedzeniem i piciem (np. kawy), 
  • po 15-minutowym odpoczynku

Co wpływa na wahania ciśnienia tętniczego krwi?  

Na wahania ciśnienia tętniczego krwi ma wiele czynników. Są to m.in.  

  • warunki pomiaru,  
  • styl życia, 
  • spożywane produkty.  

Zaburzone wartości ciśnienia tętniczego mają miejsce: 

  • po wysiłku fizycznym i głębokim oddychaniu,  
  • w emocjach,  
  • po spożyciu alkoholu i paleniu papierosów,  
  • po wypiciu kawy,  
  • gdy nas coś boli,  
  • gdy pęcherz moczowy jest wypełniony, 
  • przy zbyt wysokiej lub zbyt niskiej temperaturze otoczenia.  

Pomiar ciśnienia tętniczego – przeciwwskazania 

Po zabiegu mastektomii piersi należy unikać pomiaru ciśnienia tętniczego na ręce po operowanej stronie. Również w przypadku wytworzenia przetoki tętniczo-żylnej na danym ramieniu nie należy na nie zakładać mankietu do mierzenia ciśnienia.  

Pomiar ciśnienia a nadciśnienie tętnicze 

Samodzielny pomiar ciśnienia tętniczego krwi (SBPM – self- blood pressure monitoring) jest kluczowy w rozpoznawaniu i monitorowaniu nadciśnienia tętniczego (NT) krwi. Mianem tej choroby określa się okresowe lub stałe podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi powyżej prawidłowej wartości 140/90 mmHg (milimetrów słupa rtęci). Warto zaznaczyć, że nieleczone NT pociąga za sobą wiele negatywnych skutków, zwiększając ryzyko wielu chorób. Prowadzi do: 

  • uszkodzenia nerek,  
  • zaburzonej pracy układu krążenia (choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca, udar mózgu),  
  • retinopatii nadciśnieniowej, 
  • powikłań ze strony układu nerwowego.  

Poniższa tabela przedstawia klasyfikację ciśnienia tętniczego: 

KategoriaSCT [mm Hg] RCT [mm Hg]
Optymalne CT< 120i< 80
Prawidłowe CT120-129i/lub80-84
Wysokie prawidłowe CT130-139i/lub85-89
Nadciśnienie 1. stopnia140-159i/lub90-99
Nadciśnienie 2.stopnia160-179i/lub100-109
Nadciśnienie 3. stopnia≥ 180i/lub≥ 110
Izolowane nadciśnienie skurczowe≥ 140i< 90

SCT – skurczowe ciśnienie tętnicze; RCT – rozkurczowe ciśnienie tętnicze.
Źródło: https://nadcisnienietetnicze.pl/ptnt/wytyczne_ptnt. 

Należy pamiętać, że stopniowanie nadciśnienia tętniczego (NT) jest właściwe jedynie dla pomiarów gabinetowych. Jeśli zaniepokoi nas wynik samodzielnie zmierzonego ciśnienia krwi, należy skonsultować się z lekarzem. 

Warto zatem kontrolować wartości ciśnienia tętniczego, aby uniknąć niebezpiecznych dla naszego zdrowia chorób związanych z nieprawidłową wartością ciśnienia.

Przeczytaj również:
Nadciśnienie tętnicze – jak się je leczy?
Nadciśnienie u kobiet ciężarnych lub planujących ciążę – o czym należy pamiętać?

Źródło:
https://nadcisnienietetnicze.pl/ptnt/wytyczne_ptnt

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Najlepsza pora na przyjmowanie leków na nadciśnienie

Istnieją badania, które wskazują, że stosowanie leków na nadciśnienie na noc może powodować obniżenie ryzyka zawału serca i udaru mózgu.…

Zobacz więcej

Jak poradzić sobie z niedociśnieniem, któremu towarzyszą bóle i zawroty głowy?

Niedociśnienie jest przypadłością, która dotyka wielu osób. U Pani niestety daje konkretne objawy w postaci bólów i zawrotów głowy. Przyczyny…

Zobacz więcej

Beta-blokery a aktywność fizyczna

Podczas stosowania leków z grupy beta-blokerów wysiłek fizyczny nie jest zabroniony, a wręcz wskazany. Leki beta-adrenolityczne poprawiają tolerancję serca na…

Zobacz więcej

Pocenie się rano – jaka może być przyczyna?

Pocenie się to naturalny proces termoregulacji możliwy do zaobserwowania w przypadku wysokich temperatur czy podczas wysiłku fizycznego. Poranne epizody pocenia…

Zobacz więcej

Olej konopny a problemy z nadciśnieniem

Olejek CBD rzeczywiście może działać wspomagająco w leczeniu nadciśnienia. Zanim włączy Pani do terapii olej konopny, radziłbym się jeszcze skonsultować z…

Zobacz więcej

Jak badać ciśnienie krwi elektronicznym ciśnieniomierzem?

W celu poprawnego pomiaru ciśnienia ciśnieniomierzem elektronicznym należy: 1. Odpocząć 15 minut. Pomiar nie powinien być wykonywany bezpośrednio po wysiłku,…

Zobacz więcej

Niskie ciśnienie krwi i zawroty głowy – jak sobie radzić z hipotonią?

Przede wszystkim proszę skonsultować swoje wyniki z innymi lekarzami oraz wykonać dodatkowe badania, np. na poziom hormonów tarczycy, przysadki oraz…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
05 stycznia 2022 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
25 lutego 2019 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
15 grudnia 2021 lek. Patryk Jasielski
17 stycznia 2019 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)