3
30 stycznia 2018

Kaszel suchy czy mokry?

Kaszel może być objawem różnych chorób układu oddechowego. Skuteczne leczenie kaszlu jest możliwe tylko wtedy, gdy zostanie określony jego rodzaj i przyczyna. Jak rozpoznać rodzaj kaszlu? Jak sobie z nim poradzić?

Co to jest kaszel?

Kaszel jest reakcją odruchową lub wywołaną dobrowolnie, niekontrolowaną, spowodowaną  podrażnieniem receptorów kaszlowych znajdujących się w oskrzelach. Podrażnienie może wywołać nadmiar wydzieliny, która często pojawia się w trakcie infekcji. Jeżeli jednak mamy do czynienia z kaszlem suchym, wówczas nie dochodzi do nadprodukcji śluzu, a wręcz odwrotnie, górne drogi oddechowe będą wymagać dodatkowego nawilżenia. Przyczyną infekcji (której objawem jest kaszel suchy) bywa często wysuszona śluzówka, co utrudnia zatrzymywanie zarazków. Zły stan śluzówki może być natomiast spowodowany przesuszonym, nagrzanym powietrzem. Z tego względu nie należy nadmiernie ogrzewać domowych pomieszczeń.

Kaszel suchy często jest gwałtowny, bardzo duszący, a jego atak trwa zazwyczaj dłużej niż w przypadku kaszlu mokrego. Częściej jest również oznaką innych schorzeń (np. astmy).  Najczęściej kaszel dzielimy na kaszel suchy (bez odkrztuszania wydzieliny) i kaszel mokry (z odkrztuszaniem wydzieliny, produktywny). Oba wymagają innych metod leczenia. Ze względu na czas trwania wyróżniamy:

  • kaszel ostry (trwa do 3 tygodni),
  • podostry (3-8 tygodni),
  • przewlekły (powyżej 8 tygodni).

Kaszel ostry najczęściej towarzyszy wirusowym zakażeniom górnych dróg oddechowych (gardła, krtani, tchawicy) i po przebytej infekcji może przechodzić w formę podostrą. Astma, POChP i palenie papierosów stanowią najczęstszą przyczynę kaszlu przewlekłego.

Problem z ustaleniem rodzaju dolegliwości mogą mieć zwłaszcza rodzice małych dzieci, gdyż muszą sugerować się jedynie tym, co sami widzą lub słyszą.

W przypadku wystąpienia kaszlu u malucha zawsze warto skonsultować się z lekarzem, który stwierdzi przyczynę i potwierdzi rodzaj dolegliwości.

Kaszel suchy – jak go rozpoznać i co stosować?

Kluczem do pozbycia się kaszlu suchego jest oczywiście wyleczenie infekcji. Należy zadbać także o nawilżenie dróg oddechowych. W tym celu warto zwiększyć wilgotność pomieszczenia, np. poprzez powieszenie delikatnie mokrych ręczników na kaloryferach, stosowanie nawilżaczy powietrza lub wykonywanie inhalacji 0,9% roztworem chlorku sodu. Wskazane jest spanie w przewietrzonym pokoju o temperaturze nieprzekraczającej 20 stopni Celsjusza. Należy również przyjmować zwiększoną ilość płynów oraz herbatek ziołowych. Osoby stosujące domowe sposoby na leczenie różnego rodzaju dolegliwości mogą samodzielnie zrobić syrop z cebuli. Gdy kaszel uniemożliwia normalne funkcjonowanie (a przede wszystkim zaśnięcie), warto sięgnąć po leki hamujące odkrztuszanie, odruch kaszlu, np. dekstrometorfan, kodeinę czy butamirat w postaci syropu lub tabletek. Należy jednak pamiętać, że nie zlikwidują one przyczyny dolegliwości, a jedynie chwilowo ją złagodzą. Uwaga! Złym pomysłem jest podawanie leków wykrztuśnych, ponieważ podrażniają jedynie drogi oddechowe. Kaszel suchy może być często powikłaniem infekcji. Jeśli od ustąpienia innych objawów grypy czy zapalenia płuc minęło kilka tygodni, a kaszel nadal się utrzymuje, należy koniecznie udać się do lekarza.

Kaszel mokry – prostszy do rozpoznania? Co na kaszel mokry?

Pozornie łatwo odróżnić kaszel suchy od mokrego. W przypadku tego drugiego pojawia się wydzielina, która jest odkrztuszana. Kaszel mokry bardzo często przekształca się z wcześniejszego kaszlu suchego. Odkrztuszana wydzielina może mieć charakter ropny lub śluzowy, w zależności od charakteru choroby. Kaszel mokry jest znacznie mniej gwałtowny niż suchy, a chory może kontrolować proces odkrztuszania. Nie należy jednak stosować leków hamujących odruch kaszlu. Wręcz przeciwnie, warto przyjmować preparaty prowokujące do kaszlu, które rozrzedzą śluz i ułatwią pozbycie się wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych, np. acetylocysteina, ambroksol w postaci syropów, tabletek lub tabletek musujących.

Uwaga! Leków wykrztuśnych nie powinno się przyjmować bezpośrednio przed snem (nie później niż 4 godziny przed snem).

Mogą one utrudniać zaśnięcie. Warto również sprawdzić, czy wybrany preparat może być stosowany przez osoby w każdym wieku, zwłaszcza przez osoby starsze. Dla dzieci rekomendowane są inne leki niż dla dorosłych. Jeśli kaszel mokry utrzymuje się dłużej niż 3-4 dni, należy skonsultować się z lekarzem. Gdy w wydzielinie pojawią się nawet pojedyncze krople krwi, należy niezwłocznie udać się do specjalisty – kaszel w tym wypadku może być objawem zapalenia oskrzeli bądź gruźlicy. Niezależnie od rodzaju kaszlu pamiętaj o odpowiednim leczeniu. W razie wątpliwości skorzystaj z porady lekarza.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciw grypie a recepta

Tak, by zakupić szczepionkę przeciw grypie należy mieć receptę.  W większości przychodni istnieje możliwość zaszczepienia się preparatami, którymi dysponuje placówka…

Zobacz więcej

Czy lek przeciwwirusowy działa w trakcie infekcji?

Preparat zawierający pranobeks inozyny można zastosować w trakcie infekcji górnych dróg oddechowych - im szybciej, tym lepiej. Jest to lek…

Zobacz więcej

Czy można łączyć paracetamol z ibuprofenem?

Ibuprofen oraz paracetamol mogą być stosowane razem, również w przeziębieniu. Należy jednak pamiętać,  żeby nie przekraczać maksymalnych dawek dobowych tj. 4…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
03 września 2021 mgr farm. Monika Cichocka
15 marca 2021 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
26 marca 2020 mgr Monika Schmidt-Cieśluk
29 października 2020 lek. Małgorzata Czerniak
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)