4
23 kwietnia 2021

Mleczne produkty fermentowane – czy warto je uwzględniać w diecie?

Mleczne produkty fermentowane są cenione nie tylko za walory smakowe, ale również ze względu na wartości odżywcze i prozdrowotne. Można je zaliczyć do polskich superfoods ze względu na obecność dobroczynnych probiotyków, działających wielokierunkowo na organizm. Jakie korzyści płyną ze spożycia mlecznych produktów fermentowanych? 

Mleczne produkty fermentowane – czy warto je uwzględniać w diecie?

Uzupełnienie niedoborów wapnia

Czym są mleczne produkty fermentowane? 

Mleczne produkty fermentowane to produkty powstałe z mleka poddanemu fermentacji z udziałem mikroorganizmów, które do tego procesu wykorzystują laktozę. Według definicji FAO/WHO mikroflora ta musi pozostać żywa, aktywna i liczna w produkcie finalnym aż do ostatniego dnia przydatności do spożycia.

Do mlecznych produktów fermentowanych najbardziej popularnych w Polsce należą: 

  • Jogurt – jest sporządzany z mleka za pomocą fermentacji mlekowej, podczas której dodawane są bakterie – najczęściej Lactobacillus acidophilus i Bifidobacterium powodujące fermentację. Najbardziej zalecane są jogurty naturalne, które w 100 g zawierają ok. 60 kcal, są dobrym źródłem białka (ok. 4 g/ 100 g), wapnia (ok. 120 mg/ 100 g), fosforu (ok. 120 mg/ 100 g) i potasu (ok. 200 mg/ 100 g). Przy wyborze jogurtów warto zwracać uwagę na ilość korzystnej mikroflory oraz datę przydatności do spożycia (im bliżej przeterminowania jogurtu, tym mniejsza zawartość probiotyków). 
  • Kefir – jeden z najstarszych napojów fermentowanych. Powstaje w wyniku fermentacji alkoholowej przeprowadzanej przez mikroorganizmy występujące w postaci białych ziaren. Mikroflora charakterystyczna dla kefiru to bakterie (Lactobacillus kefir, Leuconostoc, Lactococcus) oraz drożdże (Saccharomyces cerevisiae, Saccharomyces exiguus, Saccharomyces unisporus, Kluyveromyces marxianus). Tak jak w przypadku jogurtów, najbardziej zalecane są kefiry naturalne, bez dodatkowych substancji i cukru. Wartość energetyczna kefiru naturalnego wynosi ok. 51 kcal/ 100 g. Zawiera on ok. 3 g białka w 100 g produktu. Jest źródłem wapnia (ok. 100 mg/ 100 g), fosforu (ok. 70 mg/ 100 g) i potasu (ok. 122 mg/ 100 g). 
  • Maślanka – znana i lubiana przez Polaków. Produkt powstały w wyniku fermentacji przez bakterie mezofilne. Maślanka naturalna w 100 g zawiera ok. 37 kcal oraz 3,4 g białka. Jest dobrym źródłem wapnia (ok. 110 mg/ 100 g), fosforu (ok. 80 mg/ 100 g) i potasu (ok. 80 mg/ 100 g). 
  • Mleko acidofilne – mleczny napój fermentowany, najmniej popularny w Polsce. Produkt powstały w wyniku fermentacji mleka z udziałem Lactobacillus acidophilus, charakteryzujący się krótkim okresem przydatności do spożycia. Jego wartość energetyczna wynosi ok. 45 kcal/ 100 g. Zawiera ok. 3,5 g białka/ 100 g. Tak jak pozostałe mleczne napoje fermentowane, jest dobrym źródłem wapnia, fosforu i potasu, a także korzystnej mikroflory. 

Dlaczego warto spożywać mleczne produkty fermentowane? 

  • Są powszechnie tolerowane, nawet przez osoby, które nie tolerują laktozy, ze względu na rozkład tego dwucukru w procesie fermentacji. 
  • Probiotyki zawarte w tych produktach hamują wzrost patogenów, pomagają eliminować toksyny z organizmu, obniżają wchłanianie cholesterolu dostarczonego z pokarmem, stymulują układ immunologiczny, uczestniczą w syntezie witaminy K oraz witamin z grupy B w świetle jelita i zmniejszają ryzyko wystąpienia biegunek podróżnych. 
  • Fermentacja powoduje wzrost strawności białek mleka poprzez zwiększenie liczby wolnych aminokwasów. 
  • Są bogatym źródłem wapnia, fosforu, potasu, witaminy D, a także witamin z grupy B
  • Kwas mlekowy powstający w wyniku fermentacji wpływa korzystnie na procesy trawienne, przyspiesza perystaltykę jelit oraz wzmaga wydzielanie śliny i żółci. 
  • Poprzez wpływ na mikroflorę jelitową mają właściwości immunostymulujące, czyli wzmacniające odporność organizmu. 
  • Zawierają korzystny stosunek wapnia do fosforu. Ich regularne spożycie zapobiega powstawaniu osteoporozy. 
  • Regularne spożywanie mlecznych produktów fermentowanych zwalcza zaparcia i biegunki, reguluje pracę jelit, pomaga w stanach zapalnych jelit i żołądka oraz w niestrawności. 

Mleczne napoje fermentowane mogą stanowić podstawę posiłków lub być ich uzupełnieniem. Najlepiej wybierać te naturalne, czyli bez dodatku cukru czy syropu glukozowo-fruktozowego. Warto zwrócić uwagę na prosty skład i na to, czy na etykiecie danego produktu wyszczególnione są szczepy bakteryjne. Mleczne produkty fermentowane doskonale sprawdzą się także w diecie dzieci czy osób starszych. Koktajle na ich bazie z dodatkiem owoców stanowią świetny posiłek potreningowy w diecie osób aktywnych fizycznie.

Źródła: 

  1. Mojka K., Charakterystyka mlecznych napojów fermentowanych, Probl Hig Epidemiol 2013, 94(4): 722-729. 
  2. Cieślowska B., Cieślowska P., Superfoods czyli żywność o wysokiej wartości odżywczej, Wydawnictwo SBM, 2016. 
  3. Nadolna I, Kunachowicz K. Napoje mleczne fermentowane i ich znaczenie prozdrowotne. Prz Mlecz 2002, 07: 289-292. 
  4. Libudzisz Z. Probiotyki i prebiotyki w fermentowanych napojach mlecznych. Pediatr Współcz Gastroenterol Hepatol Żyw Dziecka 2002, 4(1): 19-25. 
  5. Kunachowicz H, Nadolna I, Przygoda B i wsp. Tabele składu i wartości odżywczej żywności. IŻŻ, PZWL, Warszawa 1998. 
  6. Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, 2017. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy warto jeść pistacje?

Pistacje to popularny rodzaj orzechów drzewnych, który jest wyjątkowo bogaty w wiele wartościowych składników odżywczych, takich jak białka, aminokwasy, jedno-…

Zobacz więcej

Czy warto jeść śledzie?

Śledź jest niewątpliwie jednym z najczęściej spożywanych w Polsce gatunków ryb morskich. Mięso śledzia zawiera wysokiej jakości łatwo przyswajalne białko oraz dużą ilość niezwykle…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Mleczne produkty fermentowane – czy warto je uwzględniać w diecie?

Uzupełnienie niedoborów wapnia

Czytaj także
16 lutego 2022 mgr Anna Dulska
29 czerwca 2021 mgr Ewelina Pietrzak
09 listopada 2020 mgr Beata Ossowska
29 czerwca 2021 mgr Ewelina Pietrzak
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)