138
22 sierpnia 2019

Oregano – właściwości i zastosowanie

Oregano to popularna nazwa lebiodki pospolitej (Origanum vulgare L.). Choć roślina ta kojarzy nam się głównie z przyprawą kuchenną, posiada ona również właściwości prozdrowotne dla naszego organizmu, które warto poznać. Surowcem zielarskim jest ziele oregano (Origani Herba).

Podstawowe związki chemiczne w oregano

Ziele oregano zawiera do 1,2% olejku eterycznego o dość zmiennym składzie, który jest bogaty w fenole: karwakol oraz tymol. Ich ilość może sięgać 40%. Oprócz tego w olejku znajduje się octan geranylu, a także seskwiterpeny (w niewielkiej ilości). Ziele oregano zawiera również garbniki (ok 4%). Ponadto w jego składzie znajdziemy flawonoidy, do których należą:

  • pochodne luteoliny, diosmetyny i apigeniny, 
  • fitosterole, 
  • związki żywicowe, 
  • substancje gorczycowe,
  • sole mineralne.

Jakie działanie wykazuje oregano?

Ziele oregano pobudza w nieznacznym stopniu czynności wydzielnicze narządów. Zwiększa sekrecję śliny, soku żołądkowego i żółci, usprawniając procesy przyswajania i trawienia pokarmów. Wzmaga również wydzielanie śluzu, zwłaszcza przez błony śluzowe górnych dróg oddechowych, ponadto reguluje czynności gruczołów potowych oraz nerek, zwiększając łagodnie ilość wydalanego moczu. Z uwagi na zawartość flawonoidów, roślina ta działa rozkurczowo na:

  • mięśnie gładkie oskrzeli, 
  • mięśnie gładkie jelit, 
  • drogi żółciowe,
  • moczowody, 
  • macicę w okresie krwawień miesięcznych. 

Oregano uchodzi za skuteczny środek wiatropędny. Obecność garbników oraz fenoli sprawia, że oregano:

  • wykazuje właściwości przeciwbiegunkowe
  • wykazuje właściwości bakteriobójcze,
  • wiąże szkodliwe produkty przemiany materii.

Oregano – działania niepożądane

Podczas stosowania ziela oregano w zalecanych dawkach nie obserwuje się objawów niepożądanych.

Olejek z oregano i świeże oregano

Oregano – zastosowanie

W celach leczniczych wykorzystuje się górne, gęsto ulistnione części zakwitających pędów lebiodki pospolitej. Suszy się je w warunkach naturalnych w ciemnym i suchym miejscu bądź w suszarce do żywności w temp. do 35⁰C.  Zbiór ziela oregano stosowanego w lecznictwie odbywa się od czerwca do września. 

Ziele lebiodki wykorzystuje się w różnych rodzajach schorzeń, a najczęściej jako lek łagodnie moczopędny. Stosowany jest również:

  • w niedoczynności wątroby i dróg żółciowych,
  • w stanach nieżytowych żołądka,
  • w dyspepsji i atonii jelit,
  • kiedy w organizmie zachodzi nadmierna fermentacja (gazy),
  • przy wzdęciach.

Po oregano sięgamy także w leczeniu nieżytów górnych dróg oddechowych, kaszlu i w czasie utrudnionego oddychania. 

Jeśli chodzi o zastosowanie zewnętrzne, ziele lebiodki może być używane:

  • do tworzenia płukanek wspomagających leczenie zapalenia jamy ustnej i gardła,
  • jako dodatek do kąpieli stosowanych w przypadku świądu skóry i w leczeniu trudno gojących się ran, a także do obmywania chorych leżących.

Jako ciekawostkę można potraktować fakt, iż w lecznictwie ludowym oregano uważano za skuteczny środek uspokajający w leczeniu niektórych zaburzeń psychicznych – histerii i erotomanii.

Olejek z oregano – zastosowanie

Warto wspomnieć o olejku z oregano, który, dzięki zawartości karwakrolu:

  • zabija bakterie, wirusy i grzyby,
  • wzmacnia układ odpornościowy w okresach przejściowych, kiedy wzrasta prawdopodobieństwo zachorowania na przeziębienie, grypę czy zapalenie zatok,
  • ma właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe i hepatoochronne (chroni wątrobę). 

Zdaniem niektórych naukowców zawartość biologicznie czynnych antyoksydantów w oregano stanowi lepsze źródło przeciwutleniaczy niż jagody czy zboża. Znajdujące się w olejku antyoksydanty eliminują nadmiar wolnych rodników. Fenole występujące w oregano zabijają bakterie i wirusy, niszcząc ich błony i ściany komórkowe, przy czym zniszczeniu nie ulegają komórki organizmu człowieka.

Olejek z oregano występuje w kilku odmianach. Różnią się one substancją aktywną, którą może być:

  • karwakrol,
  • sabinen,
  • linalol,
  • p-cymen,
  • tymol. 

Ze względu na różne parametry fizykochemiczne wykazują odmienne właściwości.

Zrób to sam – oregano jako remedium na dolegliwości

Napar z ziela lebiodki

2 łyżki ziela dzikiego oregano zalej 2 szklankami wrzącej wody, zaparzaj pod przykryciem przez ok. 15 minut, po czym odstaw na 10 minut do wystudzenia i przecedź. Pij ½ szklanki 2-3 razy dziennie:

  • na 30 minut przed posiłkiem jako lek żołądkowy i rozkurczowy
  • po posiłku jako lek wiatropędny i wykrztuśny

Wystudzony napar możesz również stosować do płukania jamy ustnej i gardła.

Zioła żółciopędne

50 g ziela lebiodki zmieszaj z taką samą ilością ziela bożego drzewka i kwiatów rumianku rzymskiego lub rumianku pospolitego. Dodaj po 25 g ziela szanty, ziela nawłoci, ziela rdestu ptasiego i owoców bzu czarnego. Wymieszaj. 

1½ łyżki ziół zalej 2 szklankami wrzącej wody. Zaparzaj przez ok. 60 minut (np. w termosie). Pij 2/3 szklanki rano na czczo i wieczorem przed snem. Napar ma działanie żółciopędne w niedoczynności wątroby.

Zioła do kąpieli i obmywania ciała

Zmieszaj po 2 garści ziela oregano, ziela rdestu ptasiego i ziela mniszka. Całość zalej 3 litrami zimnej wody. Podgrzewaj do momentu wrzenia, a następnie gotuj pod przykryciem na łagodnym ogniu przez 5-10 minut. Całość przecedź. Taka mieszanka może być stosowana jako dodatek do kąpieli lub do obmywania ciała osób ciężko chorych (leżących), ponieważ wykazuje działanie, które w pewnym stopniu zapobiega powstawaniu odleżyn.

Oregano ma wiele zastosowań. Może być wykorzystywane zarówno jako przyprawa, jak i roślina o właściwościach prozdrowotnych. W lecznictwie stosuje się olejek z oregano oraz suszone ziele lebiodki pospolitej.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Ostropest i inne zioła

Ostropestu nie powinno zalewać się wrzątkiem ze względu na degradację związków czynnych. W zasadzie żadnych ziół nie powinno się zalewać…

Zobacz więcej

Co stosować na problemy z gazami i zaparciami u niemowlaka?

Najczęściej gazy u niemowląt pojawiają się na skutek trawienia białek i laktozy zawartych w mleku matki. Mogą być również konsekwencją…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
03 października 2022 Wiktoria Siołek
28 stycznia 2022 mgr farm. Sebastian Cybulski
19 stycznia 2022 dr Ewa Fiedorowicz
22 października 2020 mgr farm. Monika Cichocka
26 lutego 2021 mgr farm. Edyta Osmałek
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)