Jak wybrać najlepszy probiotyk? Ranking probiotyków

Rola probiotyków w organizmie

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które w odpowiedniej ilości mogą wspierać równowagę mikrobioty jelitowej. Najczęściej są to bakterie z rodzaju Lactobacillus oraz Bifidobacterium, naturalnie obecne w przewodzie pokarmowym człowieka.

Jednym z najczęściej omawianych obszarów działania probiotyków jest wsparcie prawidłowego funkcjonowania układu pokarmowego. Mikroorganizmy te uczestniczą w utrzymaniu równowagi mikrobiologicznej jelit oraz mogą wspierać procesy trawienne. Istotną rolą probiotyków jest również udział w ochronie organizmu przed zaburzeniami mikroflory jelitowej, które mogą pojawiać się m.in. podczas antybiotykoterapii czy zmian w diecie. W takich sytuacjach uzupełnianie diety w określone szczepy bakterii bywa elementem wspierającym odbudowę mikrobioty. Coraz częściej zwraca się także uwagę na zależność pomiędzy mikrobiotą jelitową a funkcjonowaniem układu odpornościowego. Według najnowszych badań bakterie obecne w jelitach uczestniczą w wielu procesach metabolicznych oraz procesach związanych z funkcjonowaniem układu odpornościowego.

Rodzaje bakterii w probiotykach

W preparatach probiotycznych wykorzystuje się różne mikroorganizmy, jednak najczęściej są to bakterie kwasu mlekowego należące do rodzajów Lactobacillus oraz Bifidobacterium. Wybór konkretnego szczepu ma duże znaczenie, ponieważ właściwości probiotyczne są charakterystyczne dla określonej odmiany mikroorganizmu.

Bakterie z rodzaju Lactobacillus

Bakterie z rodzaju Lactobacillus należą do najczęściej wykorzystywanych mikroorganizmów w suplementach diety i produktach fermentowanych. Naturalnie występują m.in. w przewodzie pokarmowym człowieka oraz w żywności powstającej w procesie fermentacji, np. w jogurtach, kefirach czy kiszonkach. Niektóre z tych szczepów są analizowane w badaniach dotyczących funkcjonowania przewodu pokarmowego, dlatego bywają uznawane za dobry probiotyk na drażliwe jelita. W probiotykach często stosuje się szczepy takie jak:

• Lacticaseibacillus rhamnosus (np. szczep GG),
• Lactobacillus acidophilus,
• Lactiplantibacillus plantarum,
• Lactobacillus casei.

Bakterie z rodzaju Bifidobacterium

Drugą ważną grupą bakterii probiotycznych są mikroorganizmy z rodzaju Bifidobacterium. Naturalnie występują one w jelicie grubym i stanowią istotny element prawidłowej mikrobioty jelitowej już od wczesnego dzieciństwa. W preparatach probiotycznych można spotkać m.in. szczepy:

• Bifidobacterium lactis,
• Bifidobacterium longum,
• Bifidobacterium bifidum,
• Bifidobacterium infantis.

Bakterie z tej grupy są często stosowane w suplementach przeznaczonych dla dzieci oraz osób dorosłych.

Inne mikroorganizmy wykorzystywane w probiotykach

Oprócz bakterii z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium w niektórych preparatach stosuje się również inne mikroorganizmy. Przykładem jest Streptococcus thermophilus, który jest znany z wykorzystania w produkcji fermentowanych produktów mlecznych i bywa składnikiem wieloszczepowych preparatów probiotycznych. W suplementach diety można spotkać także drożdże Saccharomyces boulardii, które stanowią przykład probiotyku o innym niż bakteryjne pochodzeniu. Mikroorganizm ten jest stosowany w niektórych preparatach przeznaczonych do uzupełniania mikrobioty jelitowej.

Preparaty wieloszczepowe i synbiotyki

Na rynku dostępne są zarówno preparaty zawierające pojedynczy szczep bakterii, jak i probiotyki z dużą ilością szczepów. W takich preparatach łączy się różne mikroorganizmy, najczęściej z rodzajów Lactobacillus, Bifidobacterium czy Streptococcus. W jednym produkcie może znajdować się kilka różnych szczepów bakterii probiotycznych.

Niektóre preparaty zawierają również składniki wspierające rozwój bakterii probiotycznych.    Produkty łączące probiotyk oraz prebiotyk określa się jako synbiotyki. Prebiotyki to składniki diety, które nie ulegają trawieniu w przewodzie pokarmowym, a ich obecność sprzyja wzrostowi wybranych bakterii jelitowych.

Do najczęściej stosowanych należą m.in. inulina, fruktooligosacharydy (FOS) oraz galaktooligosacharydy (GOS). Połączenie probiotyku i prebiotyku w jednym preparacie jest rozwiązaniem stosowanym w niektórych suplementach diety dostępnych w aptekach.

Jak wybrać najlepszy probiotyk?

Aby wybrać najlepszy probiotyk, zwróć uwagę na kilka elementów związanych ze składem i formą preparatu:

• szczep lub liczba szczepów bakterii,
• liczba bakterii w porcji dziennej,
• obecność prebiotyków lub dodatkowych składników,
• forma preparatu,
• wiek osoby stosującej probiotyk.

Wybór probiotyku może zależeć przede wszystkim od rodzaju szczepów bakterii znajdujących się w preparacie. To właśnie skład produktu w dużej mierze decyduje o tym, jaki probiotyk może być uznany za najlepszy i najskuteczniejszy w danej sytuacji. W wielu produktach stosuje się pojedynczy szczep, natomiast inne preparaty zawierają mieszanki kilku różnych mikroorganizmów. Istotna jest również liczba bakterii w porcji dziennej, podawana zazwyczaj w jednostkach tworzących kolonie (CFU). W preparatach dostępnych w aptekach dawki mogą być bardzo zróżnicowane – od kilku miliardów do kilkuset miliardów bakterii w porcji. Niektóre produkty zawierają także prebiotyki, czyli składniki wspierające wzrost bakterii probiotycznych w jelitach. Preparaty łączące probiotyk z prebiotykiem określa się jako synbiotyki. Różnice między produktami dotyczą również formy podania. Probiotyki dostępne są w postaci kapsułek, proszku do sporządzania zawiesiny, a także kropli przeznaczonych dla najmłodszych dzieci.

Sanprobi IBS, 20 kapsułek

Sanprobi IBS zawiera pojedynczy szczep bakterii Lactiplantibacillus plantarum 299v, który stanowi składnik naturalnej mikrobioty jelitowej. Jedna kapsułka dostarcza około 10 miliardów CFU żywych kultur bakterii. Przeznaczony jest do uzupełniania codziennej diety w bakterie probiotyczne u osób dorosłych oraz dzieci powyżej 3. roku życia. Skrót IBS w nazwie produktu odnosi się do określenia „innowacyjny, bezpieczny i skuteczny”. Produkt ma postać kapsułek, które można połknąć w całości lub – w razie potrzeby – otworzyć i wymieszać zawartość z płynem.

Preparat uzyskał pozytywną opinię Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” nr 83/OP oraz Instytutu Jakości Jagiellońskiego Centrum Innowacji, w której wskazano dobre właściwości probiotyczne produktu oraz jego bezpieczeństwo dla konsumentów.

CDS22 Formula 450 miliardów (dawniej Vivomixx), 12 saszetek

Preparat zawiera wieloszczepową kompozycję bakterii probiotycznych w bardzo wysokiej liczbie bakterii w porcji dziennej – do 450 miliardów mikroorganizmów. Każda saszetka zawiera liofilizat ośmiu szczepów bakterii probiotycznych określanych jako formuła Claudio De Simone. W skład mieszanki wchodzą bakterie należące do rodzaju Streptococcus, Bifidobacterium oraz Lactobacillus. Forma saszetek umożliwia rozpuszczenie proszku w wodzie lub innym napoju przed przyjęciem.

Preparat jest produktem termolabilnym, dlatego wymaga odpowiednich warunków przechowywania. Zaleca się przechowywanie go w lodówce w temperaturze 2–8°C, w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed światłem i wilgocią.

Sema Lab Probiotyk + Prebiotyk, 20 kapsułek

Preparat zawiera bakterie probiotyczne należące do rodzaju Lactobacillus oraz Bifidobacterium. W składzie znajduje się również inulina, pełniąca funkcję prebiotyku. Jedna kapsułka dostarcza 10 miliardów CFU żywych kultur bakterii. Produkt ma postać kapsułek przeznaczonych dla osób dorosłych. Połączenie bakterii probiotycznych z dodatkiem prebiotyku stanowi element składu spotykany w preparatach przeznaczonych do uzupełniania diety w mikroorganizmy wspierające równowagę mikrobioty jelitowej.

Produkt może być rozważany przez osoby poszukujące preparatu o prostym składzie i korzystnym stosunku liczby kapsułek do ceny.

Multilac Synbiotyk, 50 kapsułek

Multilac to preparat określany jako synbiotyk, ponieważ oprócz bakterii probiotycznych zawiera również składnik prebiotyczny wspierający ich rozwój w jelitach. Preparat zawiera mieszankę kilku szczepów bakterii probiotycznych należących do rodzaju Lactobacillus oraz Bifidobacterium. W składzie znajduje się również oligofruktoza, pełniąca funkcję prebiotyku. Jedna kapsułka dostarcza około 9 miliardów CFU żywych kultur bakterii. Produkt ma postać kapsułek przeznaczonych do stosowania u osób dorosłych oraz dzieci powyżej 3 roku życia.

Dicoflor Forte (dawniej Dicoflor 6), 20 kapsułek

Preparat zawiera szczep bakterii Lacticaseibacillus rhamnosus GG (ATCC 53103). Jedna kapsułka dostarcza 6 miliardów CFU żywych kultur bakterii. Produkt przeznaczony jest dla dzieci powyżej 3. roku życia oraz osób dorosłych. Preparat ma postać kapsułek. Nie wymaga przechowywania w lodówce, co może ułatwiać stosowanie w codziennych warunkach oraz podczas podróży. Produkt nie zawiera laktozy ani glutenu.

Helicogastrin, 28 kapsułek

Preparat zawiera szczep bakterii kwasu mlekowego Lactobacillus reuteri DSM 17648 oraz kulturę drożdży Saccharomyces boulardii DBVPG 6763. Jedna kapsułka dostarcza 200 mg metabolitów Lactobacillus reuteri DSM 17648 oraz 250 mg Saccharomyces boulardii DBVPG 6763 (5 × 10⁹ CFU). Produkt przeznaczony jest dla osób dorosłych oraz dzieci powyżej 3. roku życia.

Preparat ma postać kapsułek przeznaczonych do stosowania doustnego. Zalecana dzienna porcja to 1 kapsułka. W razie potrzeby kapsułkę można otworzyć i dodać jej zawartość do niewielkiej ilości pokarmu lub napoju, co może ułatwiać stosowanie preparatu u osób mających trudności z połykaniem kapsułek.