Anginka (geranium). Właściwości, zastosowanie i pielęgnacja
Anginka to roślina, którą wiele osób pamięta z parapetu u babci. Wystarczy potrzeć jej liść, by poczuć mocny, świeży zapach. Kwiat anginka, nazywany też geranium lub pelargonią pachnącą, od lat pojawia się w domowych sposobach na różne dolegliwości. Nie każde takie zastosowanie ma jednak potwierdzoną skuteczność. Sprawdź, jakie właściwości ma anginka, jak możesz ją wykorzystać i jak o nią dbać.
Anginka kwiat – co to za roślina?
Anginka należy do pelargonii. Z tą nazwą najczęściej łączy się Pelargonium graveolens – aromatyczną roślinę pochodzącą z południowej części Afryki. W Polsce od lat uprawia się ją w doniczkach.
Anginka, geranium czy pelargonia pachnąca?
Anginkę powszechnie nazywa się geranium, choć botanicznie należy ona do rodzaju Pelargonium. Skąd więc druga nazwa? Geranium graveolens to dawna nazwa botaniczna rośliny. Obecnie za właściwą uznaje się Pelargonium graveolens.
Anginkę rozpoznasz po kilku cechach:
- ma miękkie, mocno powcinane i lekko owłosione liście,
- po dotknięciu wydziela intensywny, świeży zapach,
- tworzy drobne, zwykle różowe lub różowofioletowe kwiaty,
- dobrze rośnie w doniczce i przy odpowiedniej pielęgnacji szybko się rozrasta.
Za charakterystyczny zapach anginki odpowiadają przede wszystkim jej liście, a nie kwiaty.
Dlaczego geranium tak intensywnie pachnie?
W liściach znajdują się lotne substancje zapachowe, m.in. cytronellol i geraniol. To one nadają roślinie aromat z nutami róży i cytrusów.
Gdy rozetrzesz liść, uwolnisz więcej tych substancji. Dlatego zapach staje się wtedy znacznie intensywniejszy.
Anginka – właściwości. Co wiadomo o działaniu geranium?
Anginka od dawna pojawia się w tradycyjnych sposobach na różne dolegliwości. Badania pozwalają przyjrzeć się części przypisywanych jej właściwości. Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, co dokładnie zostało w nich sprawdzone.
Geranium – właściwości lecznicze a wyniki badań
Badacze analizują przede wszystkim ekstrakty i olejek otrzymywany z Pelargonium graveolens. W badaniach laboratoryjnych wykazują one m.in. działanie:
- przeciwbakteryjne,
- przeciwutleniające, czyli ograniczające działanie wolnych rodników,
- przeciwzapalne.
Badanie laboratoryjne pokazuje, jak określona substancja zachowuje się w kontrolowanych warunkach. Nie oznacza to automatycznie, że świeży liść anginki wyleczy infekcję, ból gardła czy ból ucha. Do potwierdzenia skuteczności konkretnego sposobu stosowania potrzebne są badania z udziałem ludzi.
Anginka – na co pomaga i jakie ma zastosowanie?
W tradycyjnym zastosowaniu anginkę wykorzystywano w dolegliwościach ze strony dróg oddechowych, skóry i układu pokarmowego. Z jej liści przygotowywano również domowe napary.
Dziś Pelargonium graveolens jest przede wszystkim rośliną ozdobną oraz źródłem olejku geraniowego. Znajdziesz go m.in. w kosmetykach, perfumach i produktach do aromaterapii.
Jeśli używasz olejku geraniowego, pamiętaj, że jest znacznie bardziej skoncentrowany niż świeży liść. Przed zastosowaniem na skórę sprawdź sposób użycia i zalecane rozcieńczenie. Dzięki temu ograniczysz ryzyko podrażnienia.
A herbata z geranium? Nie przygotowuj jej z przypadkowej rośliny doniczkowej. Musisz wiedzieć, jaki gatunek masz w domu, czy roślina nadaje się do spożycia i czy podczas jej uprawy nie stosowano środków, które to wykluczają.
Czy anginka odstrasza komary?
Geranium zawiera m.in. cytronellol i geraniol. Substancje występujące w olejkach eterycznych są badane również pod kątem działania na owady.
Sama doniczka z anginką nie zapewni Ci jednak skutecznej ochrony przed komarami. Obecność określonych substancji w liściach nie oznacza, że roślina uwalnia do powietrza ilość wystarczającą do odstraszania owadów.
Anginka do ucha – czy geranium pomaga na ból ucha?
Wkładanie liścia anginki do bolącego ucha to stary domowy sposób. Nie ma jednak dobrych dowodów, że takie postępowanie łagodzi ból lub leczy zapalenie ucha.
Geranium do ucha – dlaczego nie należy wkładać liścia?
Liść może podrażnić przewód słuchowy, a jego fragment może w nim pozostać. Na roślinie mogą też znajdować się zanieczyszczenia i drobnoustroje. Dlatego nie wkładaj do przewodu słuchowego liści, patyczków ani innych przedmiotów. Nie wlewaj do niego również olejku geraniowego.
Jeśli boli Cię ucho, ważne jest ustalenie przyczyny. Ból może wynikać m.in. z zapalenia ucha zewnętrznego lub środkowego, zalegającej woskowiny albo ciała obcego. Czasem jego źródło znajduje się poza uchem – np. w gardle, zatokach lub zębach – a Ty odczuwasz go również w okolicy ucha.
Ustalenie przyczyny pozwala dobrać właściwe postępowanie, zamiast próbować przypadkowych domowych metod.
Czytaj też:
Domowe sposoby na ból ucha – czy są skuteczne?
Geranium – przeciwwskazania i bezpieczne stosowanie
Świeży liść i skoncentrowany olejek geraniowy to nie to samo. Olejek zawiera znacznie większe stężenie substancji pochodzących z rośliny, dlatego wymaga większej ostrożności.
Kiedy zachować ostrożność przy stosowaniu geranium?
Jeśli po kontakcie z geranium pojawią się pieczenie, świąd, zaczerwienienie lub wysypka, przestań je stosować. W przypadku gotowych produktów sprawdź sposób użycia i przeciwwskazania podane przez producenta.
Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie olejku geraniowego:
- u dzieci, ponieważ odpowiedni sposób użycia i stężenie zależą m.in. od wieku,
- u osób ze skłonnością do alergii i podrażnień skóry,
- w ciąży i podczas karmienia piersią, jeśli nie masz pewności, czy dany produkt jest odpowiedni w tym okresie,
- doustnie, jeśli produkt nie jest wyraźnie przeznaczony do spożycia.
Czy anginka jest trująca dla kota i psa?
Jeśli masz kota lub psa, ustaw anginkę poza jego zasięgiem. Pelargonie z rodzaju Pelargonium są uznawane za toksyczne dla kotów i psów. Po zjedzeniu rośliny mogą pojawić się m.in. wymioty, brak apetytu i osowienie.
Jeśli Twój pupil zjadł anginkę i źle się czuje, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Kwiat anginka – jak pielęgnować geranium?
Anginka dobrze radzi sobie w mieszkaniu. Zapewnij jej jasne stanowisko i nie pozostawiaj korzeni długo w mokrym podłożu. Dzięki temu roślina będzie dobrze rosła i zachowa zdrowe liście.
Gdzie powinna stać anginka i jak ją podlewać?
Postaw anginkę w jasnym miejscu. Przy zbyt małej ilości światła jej pędy stają się długie i wiotkie, a roślina traci zwarty kształt. Podlewaj ją, gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie. Doniczka powinna mieć otwory, przez które odpłynie nadmiar wody.
Jeśli liście anginki zaczynają żółknąć, sprawdź:
- czy ziemia nie pozostaje długo mokra,
- czy nadmiar wody swobodnie odpływa z doniczki,
- czy anginka ma wystarczająco dużo światła,
- czy na liściach i pędach nie widać szkodników.
Żółknięcie liści nie ma jednej przyczyny. Zanim zaczniesz częściej podlewać lub nawozić roślinę, sprawdź warunki, w których rośnie. Dzięki temu nie pogłębisz problemu, jeśli jego przyczyną jest np. nadmiar wody.
Anginka – jak przycinać i rozmnażać?
Jeśli pędy robią się zbyt długie, skróć je. W ten sposób łatwiej utrzymasz zwarty kształt rośliny. Odciętego zdrowego pędu nie musisz wyrzucać. Możesz przygotować z niego sadzonkę. Usuń dolne liście i umieść pęd w podłożu. Gdy się ukorzeni, zacznie rozwijać się jako osobna roślina.
Przycinanie pozwala więc jednocześnie poprawić kształt anginki i pozyskać materiał do jej rozmnożenia.
Czy anginka nadaje się do sypialni i oczyszcza powietrze?
Jeśli odpowiada Ci intensywny zapach anginki, możesz postawić ją w sypialni. Wybierz miejsce, w którym będzie miała odpowiednio dużo światła.
Nie traktuj jej jednak jak oczyszczacza powietrza. Rośliny potrafią pochłaniać niektóre substancje w warunkach laboratoryjnych, ale kilka doniczek w pokoju nie oczyszcza powietrza na tyle skutecznie, aby zastąpić wietrzenie czy oczyszczacz.
FAQ – najczęstsze pytania o anginkę
Na co jest dobra anginka?
Anginka jest przede wszystkim aromatyczną rośliną i źródłem olejku geraniowego. Nie traktuj jej liści jako domowego leku na infekcje.
Czy anginka pomaga na ból ucha?
Nie ma dobrych dowodów na takie działanie. Nie wkładaj liścia anginki do ucha. Jeśli ból nie ustępuje lub jest silny, skonsultuj się z lekarzem.
Jak długo trzymać geranium w uchu?
Wcale. Nie wkładaj geranium do przewodu słuchowego.
Czy anginka jest trująca?
U Ciebie kontakt z rośliną może wywołać podrażnienie lub uczulenie. Jeśli masz kota lub psa, trzymaj anginkę poza jego zasięgiem – po zjedzeniu jest dla zwierząt toksyczna.
Czy anginka nadaje się do sypialni?
Tak, jeśli odpowiada Ci jej zapach. Postaw ją w miejscu, w którym będzie miała dużo światła.
Czy geranium można pić?
Nie przygotowuj naparu z przypadkowej anginki z parapetu. Jeśli chcesz wykorzystać roślinę spożywczo, upewnij się, że masz odpowiedni gatunek i surowiec przeznaczony do spożycia.
Jak pielęgnować kwiat anginka?
Zapewnij angince dużo światła i podlewaj ją dopiero po przeschnięciu wierzchniej warstwy ziemi. Jeśli pędy mocno się wydłużają, możesz je przyciąć.
Przeczytaj również:
Nie tylko piękny zapach. Przegląd olejków eterycznych
- Royal Botanic Gardens, Kew, Pelargonium graveolens L’Hér., Plants of the World Online.
- Kačániová M. i wsp., An In-Depth Study on the Chemical Composition and Biological Effects of Pelargonium graveolens Essential Oil, „Plants”, 2023.
- Ghannadi A. i wsp., Antibacterial activity and composition of essential oils from Pelargonium graveolens L’Her and Vitex agnus-castus L, „Advanced Biomedical Research”, 2012.
- Royal Botanic Gardens, Kew, Pelargonium graveolens – Medicinal Plant Names Services.
- ASPCA, Geranium – Toxic and Non-Toxic Plants.
- ASPCA, Scented Geranium – Toxic and Non-Toxic Plants.



