Dieta przy biegunce u dziecka. Co można podawać dziecku, a czego nie?

Najczęstsze przyczyny biegunki u dzieci

Biegunka to stan, w którym dziecko oddaje częściej niż zwykle luźne lub wodniste stolce. Może jej towarzyszyć ból brzucha, nudności, wymioty, gorączka i osłabienie. Przyczyną dolegliwości są najczęściej infekcje wirusowe, ale biegunka może mieć również inne podłoże.

Do częstych przyczyn biegunki u dzieci należą:

• infekcje wirusowe – m.in. zakażenia rotawirusami i norowirusami,
• infekcje bakteryjne – np. zakażenia bakteriami Salmonella lub Campylobacter,
• zakażenia pasożytnicze – np. lamblioza,
• błędy dietetyczne i nietolerancje pokarmowe – niektóre produkty mogą wywoływać biegunkę u wrażliwych dzieci,
• działania niepożądane leków – biegunka może wystąpić m.in. podczas antybiotykoterapii.

Jeśli biegunka utrzymuje się, często nawraca lub towarzyszą jej inne niepokojące objawy, skonsultuj się z pediatrą. Przyczynę dolegliwości trzeba ustalić, aby dobrać odpowiednie postępowanie.

Zielona biegunka u dziecka – co oznacza?

Zielony kolor stolca nie zawsze oznacza chorobę. Może wynikać ze spożywania zielonych warzyw lub barwników spożywczych. Zdarza się również, że stolec ma zielonkawy odcień, ponieważ treść pokarmowa szybko przechodzi przez jelita i barwniki żółciowe nie ulegają pełnym przemianom.

Jeśli zielonej biegunce towarzyszą gorączka, silny ból brzucha, wymioty lub objawy odwodnienia, skonsultuj się z lekarzem.

Krew w stolcu u dziecka

Krew w stolcu wymaga oceny lekarskiej, szczególnie jeśli dziecko ma również biegunkę. Może wskazywać m.in. na zakażenie przewodu pokarmowego lub inne schorzenie wymagające diagnostyki. Nie próbuj leczyć takiego objawu wyłącznie dietą.

Czytaj też:
Jakie elektrolity dla dzieci wybrać? Ranking

Biegunka u dziecka – co podawać?

Najważniejszym elementem postępowania jest zapobieganie odwodnieniu. Podczas biegunki dziecko traci wodę i elektrolity, takie jak sód i potas. Ich niedobór może prowadzić do osłabienia, senności i zaburzeń pracy organizmu.

Podawaj doustny płyn nawadniający

Doustne płyny nawadniające (ORS) zawierają odpowiednie proporcje wody, glukozy i elektrolitów. Pomagają uzupełnić straty związane z biegunką i wymiotami.

Podawaj płyn często, małymi porcjami. Jeśli dziecko wymiotuje, zacznij od niewielkich ilości i stopniowo je zwiększaj. Przygotuj preparat zgodnie z instrukcją na opakowaniu – nie zmieniaj proporcji proszku i wody.

Woda również może być podawana, ale przy nasilonej biegunce sama może nie wystarczyć do uzupełnienia utraconych elektrolitów. Unikaj zastępowania płynu nawadniającego sokami, słodzonymi napojami i napojami gazowanymi.

Kontynuuj karmienie piersią i zwykłe posiłki

Nie musisz wstrzymywać karmienia ani głodzić dziecka. Jeśli maluch jest karmiony piersią, kontynuuj karmienie, nawet częściej niż zwykle, jeśli tego potrzebuje. Mleko modyfikowane podawaj zgodnie z dotychczasowymi zasadami – nie rozcieńczaj go dodatkowo bez zalecenia lekarza.

Starszemu dziecku proponuj niewielkie porcje jedzenia, dostosowane do jego apetytu i samopoczucia. Jeśli nie chce jeść przez krótki czas, nie zmuszaj go, ale nadal dbaj o regularne podawanie płynów.

Co na biegunkę u dziecka poza nawadnianiem?

W niektórych przypadkach lekarz lub farmaceuta może zalecić dodatkowe preparaty, np. określony probiotyk. Działanie probiotyków zależy od konkretnego szczepu i wskazania, dlatego nie każdy preparat będzie równie przydatny.

Nie podawaj dziecku leków hamujących perystaltykę jelit, takich jak loperamid, bez wyraźnego zalecenia lekarza. Nie stosuj również antybiotyków na własną rękę – większość ostrych biegunek u dzieci nie wymaga takiego leczenia.

Biegunka u niemowlaka – co podać?

Biegunka u niemowlęcia wymaga szczególnej uwagi, ponieważ małe dzieci szybciej się odwadniają. Jeśli niemowlę ma biegunkę, skontaktuj się z pediatrą, zwłaszcza gdy dziecko ma mniej niż 6 miesięcy, objawy są nasilone lub pojawiają się wymioty.

W przypadku niemowlęcia:

• kontynuuj karmienie piersią,
• mleko modyfikowane przygotowuj zgodnie z instrukcją,
• doustny płyn nawadniający podawaj zgodnie z zaleceniem lekarza lub farmaceuty,
• nie podawaj leków przeciwbiegunkowych ani domowych mieszanek bez konsultacji.

Nie wprowadzaj nowych pokarmów tylko po to, aby zatrzymać biegunkę. Jeśli niemowlę rozpoczęło już rozszerzanie diety, sposób żywienia dostosuj do jego wieku i samopoczucia, najlepiej po konsultacji z pediatrą.

Biegunka u rocznego dziecka – co podać?

Jeśli roczne dziecko ma biegunkę, przede wszystkim zadbaj o nawadnianie. Podawaj doustny płyn nawadniający małymi porcjami, a jeśli dziecko jest karmione piersią, kontynuuj karmienie.

Do jedzenia możesz zaproponować np. gotowaną marchewkę, ziemniaki, ryż, banana, zupę lub inne znane dziecku posiłki, które dobrze toleruje. Nie zmuszaj malucha do jedzenia i nie ograniczaj jego diety wyłącznie do kilku produktów. Unikaj soków i słodzonych napojów, które mogą nasilać objawy.

Jeśli dziecko jest osłabione, ma mniej mokrych pieluch, odmawia picia lub często wymiotuje, skontaktuj się pilnie z lekarzem.

Dieta przy biegunce u dziecka – co może jeść?

Jeśli dziecko ma apetyt, proponuj mu lekkostrawne, dobrze tolerowane posiłki. Nie musisz ograniczać diety wyłącznie do ryżu, bananów czy sucharków. Po rozpoczęciu nawadniania najlepiej stopniowo wracać do zwykłego jadłospisu odpowiedniego dla wieku dziecka.

W zależności od tolerancji maluch może jeść m.in.:

• ryż, ziemniaki i drobne kasze – podawaj je w prostej postaci, np. jako dodatek do obiadu,
• gotowaną marchew i dynię – możesz przygotować z nich zupę lub purée,
• banany – są miękkie, łatwe do zjedzenia i dostarczają m.in. potasu,
• gotowane lub duszone jabłka – jeśli dziecko dobrze je toleruje,
• chude mięso, np. kurczaka lub indyka – najlepiej gotowane albo duszone,
• pieczywo, makaron i inne zwykłe produkty zbożowe – dobierz ich rodzaj do wieku dziecka i tolerancji pokarmowej,
• jogurt naturalny – jeśli dziecko go toleruje i jest odpowiedni dla jego wieku.

Niektóre dzieci po infekcji przejściowo gorzej tolerują laktozę. Jeśli po mleku lub produktach mlecznych biegunka wyraźnie się nasila, skonsultuj się z lekarzem. Nie eliminuj jednak nabiału z diety na stałe bez wskazań.

Zupa marchewkowa przy biegunce u dziecka

Zupa z marchewki może być łagodnym posiłkiem, który łatwo podać dziecku w niewielkiej porcji. Nie zastępuje jednak doustnego płynu nawadniającego i nie należy traktować jej jako samodzielnego sposobu na zatrzymanie biegunki.

Składniki:

• 250 g marchewki,
• około 500 ml wody,
• niewielka ilość soli, odpowiednia do wieku dziecka.

Przygotowanie:

1. Umyj, obierz i pokrój marchewkę.
2. Gotuj ją w wodzie do miękkości.
3. Zblenduj całość na gładką zupę.
4. Jeśli konsystencja jest zbyt gęsta, dodaj trochę przegotowanej wody.

Podawaj zupę w małych porcjach, jeśli dziecko ma na nią ochotę. Nie zmuszaj malucha do jedzenia, gdy źle się czuje.

Czy banan pomaga na biegunkę u dziecka?

Banan może być dobrym elementem diety podczas biegunki. Dostarcza potasu i zawiera błonnik, w tym pektyny, które mogą wpływać na konsystencję stolca. Jest też miękki i zwykle łatwy do zjedzenia.

Możesz podać dziecku dojrzałego banana w niewielkiej porcji lub rozgnieść go widelcem. Pamiętaj jednak, że sam banan nie leczy przyczyny biegunki i nie zastępuje nawadniania.

Czy jabłko jest dobre na biegunkę u dziecka?

Jabłka zawierają pektyny, czyli rodzaj błonnika. Jeśli dziecko dobrze je toleruje, możesz podać mu obrane, duszone lub pieczone jabłko. Taka forma bywa łatwiejsza do zjedzenia niż surowy owoc.

Unikaj natomiast podawania dużych ilości soku jabłkowego. Zawarte w nim cukry mogą nasilać biegunkę. Kompot również nie zastępuje płynu nawadniającego, zwłaszcza jeśli jest dosładzany.

Czego nie podawać dziecku podczas biegunki?

Niektóre produkty mogą nasilać luźne stolce lub powodować dodatkowe dolegliwości. Podczas biegunki ogranicz przede wszystkim żywność, która zawiera dużo cukru, oraz dania tłuste i ciężkostrawne.

Zwróć uwagę na:

• słodzone napoje i soki owocowe – duża ilość cukrów może nasilać biegunkę,
• słodycze i słodkie przekąski – np. cukierki, ciastka i czekoladę,
• tłuste, smażone potrawy – mogą być trudniejsze do strawienia,
• produkty, po których objawy się nasilają – np. mleko, jeśli dziecko ma przejściowe problemy z trawieniem laktozy.

Nie musisz automatycznie wykluczać wszystkich surowych warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych czy nabiału. Dobieraj jedzenie do wieku dziecka, jego apetytu i tolerancji. Gdy biegunka ustępuje, stopniowo wracaj do zwykłej, urozmaiconej diety.

Kiedy z biegunką u dziecka iść do lekarza?

W większości przypadków ostra biegunka ustępuje samoistnie, ale u dzieci najważniejsze jest szybkie rozpoznanie odwodnienia i innych niepokojących objawów.

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli:

• dziecko ma krew w stolcu,
• występuje silny lub narastający ból brzucha,
• pojawia się wysoka gorączka albo dziecko jest wyraźnie osłabione,
• dziecko często wymiotuje i nie może przyjmować płynów,
• biegunka jest bardzo częsta, nasilona lub się przedłuża,
• niemowlę ma biegunkę, szczególnie jeśli ma mniej niż 6 miesięcy.

Pilnej pomocy medycznej wymaga podejrzenie znacznego odwodnienia. Zwróć uwagę na wyraźnie mniejszą ilość oddawanego moczu, suchość w ustach, brak łez podczas płaczu, zapadnięte oczy, nietypową senność lub trudności z wybudzeniem dziecka. W takiej sytuacji nie czekaj na poprawę po zmianie diety.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o biegunkę u dziecka

Co na biegunkę u dziecka sprawdzi się najlepiej?

Najważniejsze jest podawanie doustnego płynu nawadniającego, który uzupełnia wodę i elektrolity. Dziecko powinno również kontynuować karmienie lub jeść odpowiednie do wieku, dobrze tolerowane posiłki.

Jak zatrzymać biegunkę u dziecka domowymi sposobami?

Zadbaj o regularne podawanie płynów nawadniających i proponuj dziecku niewielkie porcje zwykłego jedzenia. Banany, gotowana marchew czy ryż mogą być częścią diety, ale nie zastępują nawadniania ani konsultacji lekarskiej, gdy występują niepokojące objawy.

Co podać dziecku na biegunkę do picia?

Najlepszym wyborem przy biegunce jest doustny płyn nawadniający z apteki, przygotowany zgodnie z instrukcją. Soki i słodzone napoje mogą nasilać objawy, dlatego nie zastępuj nimi płynu nawadniającego.

Co na biegunkę u niemowlaka?

U niemowlęcia kontynuuj karmienie piersią lub prawidłowo przygotowanym mlekiem modyfikowanym. Skontaktuj się z pediatrą, aby ustalić dalsze postępowanie i sposób uzupełniania płynów.

Czy dziecko może jeść podczas biegunki?

Tak, jeśli ma apetyt i toleruje jedzenie. Nie głódź dziecka – proponuj małe porcje zwykłych posiłków dostosowanych do wieku i samopoczucia.

Czy przy biegunce u dziecka można podawać jogurt?

Jogurt naturalny może być odpowiedni, jeśli dziecko dobrze go toleruje. Po niektórych infekcjach może jednak przejściowo pogorszyć się tolerancja laktozy, dlatego obserwuj reakcję dziecka i skonsultuj się z lekarzem, jeśli objawy się nasilają.

Przeczytaj również:
Odwodnienie u niemowląt. Objawy, skutki i postępowanie