Nawracające zakażenia układu moczowego – częsty problem 

Szacuje się, że ponad połowa kobiet przynajmniej raz w życiu przejdzie objawowe zakażenie układu moczowego. U 20-40% z nich infekcje będą powracać.

O nawracających zakażeniach mówi się wtedy, gdy dochodzi do:

• co najmniej dwóch infekcji w ciągu 6 miesięcy,
• lub trzech infekcji w ciągu roku.

Przez wiele lat, aby zapobiegać nawrotom, stosowano długotrwałą antybiotykoterapię w małych dawkach. Coraz większym problemem staje się jednak antybiotykooporność bakterii, w tym szczepów Escherichia coli wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL). Dlatego coraz większą uwagę zwraca się na metody, które nie wymagają stosowania antybiotyków. Jedną z nich jest D-mannoza – naturalny cukier prosty, który nie zaburza naturalnej flory bakteryjnej organizmu.

Jak działa D-mannoza?

D-mannoza to naturalny cukier prosty, który występuje między innymi w wielu owocach. W organizmie bierze udział w różnych procesach, m.in. związanych z tworzeniem białek.

Jej działanie w profilaktyce zakażeń układu moczowego polega na utrudnianiu bakteriom przyczepiania się do ścian dróg moczowych.

Najczęstszą przyczyną zakażeń układu moczowego jest bakteria Escherichia coli. Za pomocą specjalnych wypustek (tzw. fimbrii typu 1) przyczepia się ona do receptorów znajdujących się na powierzchni pęcherza moczowego.

Po połknięciu D-mannoza w dużej części trafia do moczu w niezmienionej postaci. Tam wiąże się z białkiem FimH znajdującym się na końcach bakteryjnych fimbrii. Dzięki temu bakterie nie mogą przyczepić się do nabłonka dróg moczowych i są usuwane z organizmu podczas oddawania moczu. To pomaga ograniczyć rozwój infekcji.

Mechanizm ten dotyczy nie tylko E. coli, ale także innych bakterii z rodziny Enterobacteriaceae, takich jak:

• Klebsiella pneumoniae,
• Shigella flexneri,
• Enterobacter cloacae.

Czy D-mannoza działa u dorosłych?

Dostępne badania kliniczne i metaanalizy pokazują, że D-mannoza może zmniejszać ryzyko nawrotów zakażeń układu moczowego u kobiet.

Część badań sugeruje również, że jej skuteczność w zapobieganiu nawrotom może być podobna do efektów uzyskiwanych podczas stosowania nitrofurantoiny lub trimetoprimu z sulfametoksazolem. Jednocześnie D-mannoza powodowała mniej działań niepożądanych niż antybiotyki.

Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były sporadycznie występujące luźne stolce.

Eksperci wskazują, że D-mannoza może być dobrym rozwiązaniem dla osób, które chcą ograniczyć długotrwałe stosowanie leków przeciwbakteryjnych. Jednocześnie podkreślają, że potrzebne są kolejne badania wysokiej jakości, które pozwolą dokładniej określić jej miejsce w profilaktyce zakażeń układu moczowego.

D-mannoza u dzieci z nawracającymi zakażeniami układu moczowego

Naukowcy badają również zastosowanie D-mannozy u dzieci, zwłaszcza tych z bardziej złożonymi problemami układu moczowego.

Dotyczy to między innymi dzieci:

• po przeszczepieniu nerki,
• z pęcherzem neurogennym,
• z zastawkami cewki tylnej,
• po operacjach rekonstrukcyjnych dróg moczowych.

Dzieci z tych grup są szczególnie narażone na nawracające zakażenia układu moczowego, które mogą prowadzić do bliznowacenia nerek lub pogorszenia funkcji przeszczepionej nerki.

Jedno z badań przeprowadzonych w ośrodkach w Southampton i Birmingham wykazało, że stosowanie D-mannozy zmniejszyło liczbę infekcji o 53%. Preparat był dobrze tolerowany – tylko u jednego pacjenta wystąpiły lekko luźne stolce.

Uroner – preparat z D-mannozą

D-mannoza jest dostępna w różnych suplementach diety dla dorosłych. Jednym z nich jest Uroner D, który zawiera wyłącznie D-mannozę. Jedna kapsułka dostarcza 500 mg tego składnika, a zalecana dzienna porcja zapewnia od 1500 mg do 2000 mg D-mannozy.

Dostępny jest również Uroner w tabletkach. Oprócz D-mannozy zawiera ekstrakt z owoców żurawiny wielkoowocowej (Vaccinium macrocarpon), ekstrakt z liści pietruszki zwyczajnej (Petroselinum crispum) oraz witaminę C. Są to składniki, które wzajemnie uzupełniają swoje działanie i wspierają zdrowie układu moczowego.

Dla dzieci powyżej 3. roku życia przeznaczony jest Uroner Junior.

Jedna saszetka zawiera:

• 500 mg D-mannozy,
• ekstrakt z kwiatów hibiskusa,
• witaminę C.

Po rozpuszczeniu proszku w wodzie powstaje napój o malinowym smaku.

Czy D-mannoza jest bezpieczna?

D-mannoza jest uznawana za substancję bezpieczną, także przy dłuższym stosowaniu.

Ponieważ tylko w niewielkim stopniu jest przekształcana w glukozę, ma niewielki wpływ na poziom cukru we krwi. Mimo to osoby z cukrzycą powinny zachować ostrożność i kontrolować poziom glukozy.

W badaniach u dorosłych najczęściej stosowano dawki od 1,5 g do 2 g dziennie. Przy bardzo wysokich dawkach, przekraczających kilkanaście gramów, może wzrosnąć ryzyko dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.

Na skuteczność profilaktyki wpływają również:

• regularne przyjmowanie preparatu,
• odpowiednie nawodnienie organizmu.

D-mannoza w profilaktyce nawracających zakażeń układu moczowego – podsumowanie

D-mannoza to nieantybiotykowa metoda wspomagająca zapobieganie nawrotom zakażeń układu moczowego u dorosłych i dzieci. Jej działanie polega na utrudnianiu bakteriom przyczepiania się do ścian dróg moczowych, dzięki czemu łatwiej są usuwane z organizmu wraz z moczem.

Dotychczasowe badania wskazują, że D-mannoza jest dobrze tolerowana i może pomagać zmniejszyć liczbę nawrotów infekcji, także u osób z grup podwyższonego ryzyka. Jednocześnie potrzebne są kolejne badania, które pozwolą dokładniej określić, jak powinna być stosowana w profilaktyce zakażeń układu moczowego.