Szczepienie na HPV. Kiedy je wykonać i ile dawek potrzeba?

Szczepionka HPV – przed czym chroni?

HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, to grupa bardzo powszechnych wirusów, które mogą zakażać skórę i błony śluzowe.

Większość zakażeń przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie, ale niektóre typy HPV mogą utrzymywać się w organizmie i prowadzić do rozwoju zmian przedrakowych oraz nowotworów. Zakażenie HPV wiąże się m.in. z rakiem szyjki macicy, odbytu, prącia, sromu, pochwy oraz niektórymi nowotworami głowy i szyi. Inne typy wirusa mogą powodować kłykciny kończyste, czyli brodawki w okolicy narządów płciowych.

Szczepionka HPV pomaga chronić przed zakażeniem typami wirusa, które mogą powodować te choroby. Szczepienie nie leczy istniejącego zakażenia HPV ani zmian już wywołanych przez wirusa – jego zadaniem jest przede wszystkim zapobieganie nowym zakażeniom.

W Polsce dostępne są dwa rodzaje szczepionek przeciw HPV: 2-walentna Cervarix oraz 9-walentna Gardasil 9. Różnią się liczbą typów HPV, przed którymi zapewniają ochronę.

• Szczepionka 2-walentna (Cervarix) chroni przed typami HPV 16 i 18. Są to typy wysokiego ryzyka onkologicznego, związane m.in. z rozwojem raka szyjki macicy.
• Szczepionka 9-walentna (Gardasil 9) zapewnia ochronę przed typami HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58. Oprócz typów wysokiego ryzyka obejmuje także typy 6 i 11, które są najczęściej związane z powstawaniem kłykcin kończystych.

Obie szczepionki są przeznaczone do stosowania od ukończenia 9. roku życia. Szczepienie najlepiej wykonać przed kontaktem z HPV, dlatego szczególne znaczenie ma szczepienie dzieci i młodzieży.

Chcesz umówić się na szczepienie? Wybierz aptekę wykonującą szczepienia i dogodny termin wizyty.
Umów szczepienie w aptece Gemini

Czytaj też:
Wirus HPV. Jak można się nim zarazić?

Szczepienie na HPV – kiedy się je wykonuje?

Szczepienie przeciw HPV można rozpocząć po ukończeniu 9. roku życia. W Polsce jest to szczepienie zalecane, a nie obowiązkowe.

Najlepiej wykonać je w wieku nastoletnim, przed potencjalnym kontaktem z HPV. Nie oznacza to jednak, że szczepienie nie ma sensu u starszych osób – można je rozpocząć również w dorosłości.

Szczepienie na HPV u dzieci i młodzieży

Dzieci po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia mogą bezpłatnie zaszczepić się przeciw HPV w ramach powszechnego programu szczepień. Dzieci i młodzież, które nie kwalifikują się do programu, również mogą skorzystać z bezpłatnego szczepienia do ukończenia 18. roku życia w ramach refundacji.

Szczepienia HPV dla dorosłych

Szczepienie przeciw HPV można wykonać również w dorosłości. Jego skuteczność może być wtedy mniejsza, ponieważ istnieje większe prawdopodobieństwo wcześniejszego kontaktu z wirusem. Szczepienie nadal może jednak chronić przed typami HPV, z którymi dana osoba nie miała wcześniej kontaktu. Dla osób dorosłych również istnieje możliwość skorzystania z refundacji szczepienia przeciw HPV.

Szczepionka na HPV – ile dawek potrzeba?

Liczba dawek zależy przede wszystkim od wieku w momencie rozpoczęcia szczepienia.

• 9-14 lat – 2 dawki, drugą podaje się po 5–13 miesiącach od pierwszej,
• 15 lat i więcej – 3 dawki, dla szczepionki 9-walentnej w schemacie 0, 2 i 6 miesięcy.

Jeśli drugą dawkę w schemacie dwudawkowym podano wcześniej niż po 5 miesiącach od pierwszej, konieczne jest podanie trzeciej dawki.

Obecnie nie ma ustalonej potrzeby rutynowego podawania dawki przypominającej po zakończeniu prawidłowego schematu szczepienia.

Szczepienie na HPV – skutki uboczne

Szczepionki przeciw HPV są na ogół dobrze tolerowane.

Po szczepieniu mogą pojawić się:

• ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wkłucia,
• ból głowy,
• zmęczenie,
• gorączka,
• bóle mięśni,
• nudności.

Zwykle są to łagodne objawy, które ustępują samoistnie.

Szczepienie przeciw HPV – przeciwwskazania

Przed szczepieniem należy poinformować osobę kwalifikującą o stanie zdrowia, przyjmowanych lekach oraz wcześniejszych reakcjach alergicznych po szczepieniach.

Przeciwwskazaniem do podania szczepionki może być ciężka reakcja alergiczna po wcześniejszej dawce lub na którykolwiek składnik preparatu. Szczegółowe przeciwwskazania zależą od konkretnej szczepionki.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o szczepienie na HPV

Czy szczepienie na HPV jest obowiązkowe?

Nie. Szczepienie przeciw HPV należy w Polsce do szczepień zalecanych. Dla dzieci i młodzieży w wieku od ukończenia 9. do ukończenia 14. roku życia jest dostępne bezpłatnie w ramach powszechnego programu szczepień.

Czy dorosły może zaszczepić się przeciw HPV?

Tak. Szczepienie można rozpocząć również w dorosłości, choć najlepszą ochronę uzyskuje się, gdy szczepienie zostanie wykonane przed potencjalnym kontaktem z HPV.

Czy szczepionka HPV jest refundowana?

Tak. Cervarix jest bezpłatny dla osób od 9. do ukończenia 18. roku życia, a dorośli mogą skorzystać z 50% refundacji. Gardasil 9 jest bezpłatny dla dzieci w wieku 9–14 lat w ramach programu szczepień. Aby skorzystać z refundacji, podczas wizyty u lekarza otrzymasz receptę z odpowiednią odpłatnością.

Ile kosztuje szczepionka na HPV?

Cena zależy od rodzaju preparatu, poziomu refundacji oraz miejsca wykonania szczepienia. Jeśli chcesz poznać cenę i zarezerwować szczepionkę w wybranej aptece, możesz skorzystać z Recepta Gemini.

Czy szczepionka przeciw HPV chroni przed rakiem szyjki macicy?

Szczepienie zmniejsza ryzyko zakażenia typami HPV, które mogą prowadzić do raka szyjki macicy, ale nie eliminuje całkowicie tego ryzyka. Dlatego szczepienie nie zastępuje regularnych badań przesiewowych.

Czy można zaszczepić się przeciw HPV po rozpoczęciu współżycia?

Tak. Wcześniejsza aktywność seksualna nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia. Ochrona może być jednak mniejsza, ponieważ istnieje większe prawdopodobieństwo wcześniejszego kontaktu z HPV.

Czy szczepionka przeciw HPV jest bezpieczna?

Szczepionki przeciw HPV mają dobrze poznany profil bezpieczeństwa. Najczęściej powodują łagodne, krótkotrwałe reakcje, takie jak ból lub obrzęk w miejscu wkłucia.

Przeczytaj również:
Szczepienia w aptekach. Kto może się zaszczepić i jakie szczepionki są dostępne?