Szczepionka na błonicę. Kiedy się zaszczepić i czy potrzebne są dawki przypominające?
Błonica to choroba zakaźna wywoływana przez bakterie, które mogą wytwarzać silną toksynę. Dzięki powszechnym szczepieniom w Polsce występuje obecnie bardzo rzadko, ale nadal pojawia się w innych częściach Europy i świata. Szczepienie przeciw błonicy rozpoczyna się już w dzieciństwie, a odporność z czasem słabnie, dlatego potrzebne są również dawki przypominające. Kiedy wykonuje się szczepienie przeciw błonicy, jak często trzeba je powtarzać i czy osoby dorosłe również powinny się szczepić? Sprawdź najważniejsze informacje.
Szczepionka na błonicę – przed czym chroni?
Błonica to choroba zakaźna wywoływana przez bakterie Corynebacterium diphtheriae, nazywane maczugowcami błonicy. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z osobą chorą albo nosicielem bakterii.
Bakterie mogą wytwarzać toksynę, która uszkadza różne narządy. Błonica może prowadzić m.in. do ciężkiego zapalenia gardła i krtani, problemów z oddychaniem, a także powikłań dotyczących serca i układu nerwowego.
Szczepionka na błonicę zawiera toksoid błoniczy, który pobudza organizm do wytworzenia odporności. W Polsce szczepienie przeciw błonicy jest najczęściej wykonywane za pomocą szczepionek skojarzonych, które chronią również przed innymi chorobami.
W zależności od wieku stosuje się m.in.:
| Rodzaj szczepionki | Przed czym chroni? | Czym się wyróżnia? | Przykładowe preparaty |
|---|---|---|---|
| DTP | błonica, tężec, krztusiec | Zawiera całokomórkowy składnik krztuśca. Stosowana u dzieci. | DTP-Szczepionka |
| DTaP | błonica, tężec, krztusiec | Zawiera bezkomórkowy składnik krztuśca. Stosowana u dzieci. | Infanrix IPV, Tetraxim |
| Tdap | błonica, tężec, krztusiec | Zawiera zmniejszoną ilość składników błonicy i krztuśca. Stosowana głównie u młodzieży i dorosłych. | Adacel, Boostrix |
| Tdap-IPV | błonica, tężec, krztusiec, polio | Jak Tdap, ale dodatkowo chroni przed polio. | Adacel Polio, Boostrix Polio |
| DTaP-IPV-Hib | błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib | Szczepionka wieloskładnikowa stosowana u dzieci. | Infanrix-IPV+Hib, Pentaxim |
| DTaP-IPV-Hib-wzw B | błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, WZW typu B | Szczepionka 6w1 stosowana u dzieci. | Infanrix Hexa, Hexyon |
Chcesz umówić się na szczepienie? Wybierz aptekę wykonującą szczepienia i dogodny termin wizyty.
Umów szczepienie w aptece Gemini
Czytaj też:
Błonica. Czy to niebezpieczna choroba?
Szczepionka na błonicę – kiedy się je wykonuje?
W Polsce szczepienie przeciw błonicy należy do szczepień obowiązkowych dzieci i młodzieży. Podstawowy cykl rozpoczyna się w pierwszym roku życia, a następnie podawane są dawki przypominające.
Szczepienie przeciw błonicy u dzieci
Szczepienie przeciw błonicy wykonuje się za pomocą szczepionek skojarzonych, które chronią również przed innymi chorobami, przede wszystkim tężcem i krztuścem. W zależności od zastosowanego preparatu mogą one chronić także przed polio, Hib i WZW typu B. Szczepienia obowiązkowe dzieci i młodzieży przeciw błonicy są bezpłatne.
Kolejne dawki szczepionki podaje się:
- w 2. miesiącu życia,
- w 3.–4. miesiącu życia,
- w 5.–6. miesiącu życia,
- w 16.–18. miesiącu życia,
- w 6. roku życia – dawkę przypominającą,
- w 14. roku życia – kolejną dawkę przypominającą,
- w 19. roku życia – następną dawkę w ramach obowiązkowego szczepienia.
Szczepienie przeciw błonicy u dorosłych
Odporność po szczepieniu z czasem słabnie, dlatego dorosłym zaleca się dawkę przypominającą przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi co 10 lat.
Jeśli nie wiesz, czy byłeś prawidłowo zaszczepiony w dzieciństwie lub nie masz dokumentacji wcześniejszych szczepień, lekarz może dobrać odpowiedni schemat uzupełniający. W przypadku dorosłych refundacja szczepionki zależy od konkretnych wskazań i uprawnień pacjenta. Podczas wizyty lekarz ocenia, czy spełniasz warunki refundacji, i wystawia receptę z odpowiednią odpłatnością.
Szczepienie przeciw błonicy – skutki uboczne
Szczepionki przeciw błonicy są na ogół dobrze tolerowane. Po podaniu mogą pojawić się przede wszystkim łagodne reakcje miejscowe lub krótkotrwałe objawy ogólne.
Najczęściej występują:
- zaczerwienienie w miejscu wkłucia,
- bolesny obrzęk,
- ból w miejscu podania szczepionki,
- ból głowy,
- podwyższona temperatura,
- uczucie rozbicia.
Zwykle objawy ustępują samoistnie w krótkim czasie. Jeśli po szczepieniu pojawią się silne lub utrzymujące się dolegliwości, skontaktuj się z lekarzem.
Szczepionka na błonicę – przeciwwskazania
Szczepienie przeciw błonicy jest przeciwwskazane przede wszystkim u osób, u których po wcześniejszym podaniu szczepionki wystąpiła ciężka reakcja alergiczna lub które mają uczulenie na którykolwiek z jej składników.
Szczepienie może zostać odroczone, jeśli w dniu kwalifikacji występuje stan, który czasowo uniemożliwia jego wykonanie, dlatego o możliwości zaszczepienia decyduje osoba przeprowadzająca kwalifikację.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o szczepionkę na błonicę
Czy szczepienie przeciw błonicy jest obowiązkowe?
Tak. W Polsce szczepienie przeciw błonicy należy do szczepień obowiązkowych dzieci i młodzieży do ukończenia 19. roku życia.
Czy szczepienie przeciw błonicy trzeba powtarzać?
Tak. Odporność z czasem słabnie, dlatego dorosłym zaleca się przyjmowanie dawki przypominającej przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi co 10 lat. Jeśli nie wiesz, kiedy otrzymałeś ostatnią dawkę, skonsultuj się z lekarzem.
Czy szczepionka na błonicę jest refundowana?
Tak, ale refundacja przysługuje na podstawie konkretnych wskazań. Podczas wizyty lekarz ocenia, czy spełniasz warunki refundacji, i wystawia receptę z odpowiednią odpłatnością.
Ile kosztuje szczepionka na błonicę?
Cena zależy od rodzaju preparatu, poziomu refundacji oraz miejsca wykonania szczepienia. Jeśli chcesz poznać cenę i zarezerwować szczepionkę w wybranej aptece, możesz skorzystać z Recepta Gemini.
Czy można zachorować na błonicę mimo szczepienia?
Szczepienie znacznie zmniejsza ryzyko zachorowania, ale nie daje stuprocentowej ochrony. Dlatego w przypadku kontaktu z osobą chorą na błonicę należy skontaktować się z lekarzem, nawet jeśli wcześniej otrzymało się szczepionkę.
Czy szczepionka na błonicę chroni przed krztuścem i tężcem?
Tak, ponieważ szczepienie przeciw błonicy jest najczęściej wykonywane za pomocą szczepionek skojarzonych. W zależności od preparatu mogą one jednocześnie chronić przed tężcem, krztuścem, polio i innymi chorobami.
Czy można zaszczepić się przeciw błonicy w aptece?
Tak. Osoby dorosłe mogą korzystać ze szczepień przeciw błonicy w aptekach, które realizują takie świadczenia.
Przeczytaj również:
Szczepienia w aptekach. Kto może się zaszczepić i jakie szczepionki są dostępne?
- https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/blonica
- https://szczepienia.pzh.gov.pl/kalendarz-szczepien-2026
- https://szczepienia.pzh.gov.pl/wszystko-o-szczepieniach/lista-dostepnych-szczepionek
- https://www.gov.pl/web/gis/program-szczepien-ochronnych-na-2026-rok
- https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/rapid-risk-assessment-diphtheria-caused-corynebacterium-diphtheriae-st574-eueea




