Szczepionka na dur brzuszny. Kiedy warto się zaszczepić i ile kosztuje szczepienie?

Szczepionka na dur brzuszny – przed czym chroni?

Dur brzuszny jest ciężką infekcją bakteryjną wywoływaną przez Salmonella enterica serowar Typhi. Bakteria może przedostać się do organizmu wraz ze skażoną wodą lub żywnością, a zakażenie może prowadzić m.in. do wysokiej gorączki, bólu głowy, osłabienia, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i poważnych powikłań.

Szczepienie przeciw durowi brzusznemu ma szczególne znaczenie przed podróżą do regionów, w których choroba występuje endemicznie. ECDC wskazuje, że zachorowania w UE/EOG są rzadkie i najczęściej dochodzi do nich po podróżach poza Europę, zwłaszcza do Azji Południowej.

W Polsce dostępne są cztery szczepionki przeciw durowi brzusznemu. Należą one do dwóch grup: szczepionek inaktywowanych podawanych w zastrzyku oraz żywej, atenuowanej szczepionki podawanej doustnie.

Wybór preparatu zależy m.in. od wieku, terminu wyjazdu i przeciwwskazań do danego rodzaju szczepionki.

Chcesz umówić się na szczepienie? Wybierz aptekę wykonującą szczepienia i dogodny termin wizyty.
Umów szczepienie w aptece Gemini

Czytaj też:
Dur brzuszny. Objawy, przyczyny, leczenie i profilaktyka

Szczepienie na dur brzuszny – kto powinien je wykonać?

Szczepienie na dur brzuszny jest szczególnie zalecane osobom wyjeżdżającym do krajów, w których choroba występuje endemicznie. PZH wskazuje również na możliwość szczepienia pracowników służb komunalnych oraz osób narażonych w sytuacjach zagrożenia epidemicznego, np. podczas powodzi.

Przed podróżą warto skonsultować szczepienia odpowiednio wcześnie, ponieważ znaczenie ma nie tylko kierunek wyjazdu, lecz także długość pobytu i warunki sanitarne na miejscu. Szczególną uwagę na profilaktykę powinny zwrócić osoby planujące dłuższy pobyt w regionach o wysokiej zachorowalności.

Szczepienie na dur brzuszny u dzieci

Szczepionka przeciw durowi brzusznemu nie należy w Polsce do szczepień obowiązkowych dzieci. Może być natomiast zalecana przed podróżą lub w innych sytuacjach zwiększonego ryzyka zakażenia.

W zależności od preparatu stosowanego u dziecka obowiązuje inny minimalny wiek. Typhim Vi można stosować u dzieci powyżej 2. roku życia, natomiast Ty, TyT i Vivotif są przeznaczone dla dzieci od 5. roku życia.

Szczepienie dziecka przeciw durowi brzusznemu jest odpłatne, ponieważ nie jest częścią obowiązkowego programu szczepień. O wyborze preparatu i schematu szczepienia decyduje osoba kwalifikująca do szczepienia, uwzględniając wiek dziecka oraz planowaną podróż.

Szczepienie na dur brzuszny u dorosłych

Dorośli powinni rozważyć szczepienie przede wszystkim przed wyjazdem do krajów, w których dur brzuszny występuje endemicznie, szczególnie przy dłuższym pobycie lub podróży do miejsc z gorszymi warunkami sanitarnymi.

Od 1 lutego 2026 r. szczepienie przeciw durowi brzusznemu znajduje się również w wykazie szczepień, które mogą być wykonywane w aptekach u osób od 18. roku życia i finansowane w całości lub części ze środków publicznych, zależnie od wskazań i rodzaju preparatu. Podczas wizyty możesz przejść kwalifikację, otrzymać receptę i zostać zaszczepiony przez uprawnionego farmaceutę.

Szczepienie przeciw durowi brzusznemu – ile dawek?

Liczba dawek zależy od rodzaju zastosowanej szczepionki.

W przypadku szczepionki polisacharydowej Typhim Vi podstawowe szczepienie obejmuje jedną dawkę. Dawkę przypominającą podaje się co 3 lata.

Ty i TyT wymagają podania 3 dawek w schemacie 0–1–12 miesięcy. Następnie dawkę przypominającą podaje się co 3–5 lat.

Vivotif jest szczepionką doustną – podstawowe szczepienie obejmuje 3 kapsułki przyjmowane w 1., 3. i 5. dniu, a szczepienie przypominające powtarza się po 3 latach.

Szczepionka przeciw durowi brzusznemu – kiedy ją wykonać przed podróżą?

Nie warto zostawiać szczepienia na ostatnią chwilę. W przypadku szczepionki Typhim Vi pojedynczą dawkę należy podać odpowiednio wcześnie przed wyjazdem. GIS podaje, że immunizacja powinna zostać wykonana co najmniej 1 tydzień przed podróżą.

Przy innych preparatach termin rozpoczęcia szczepienia może być dłuższy ze względu na konieczność przyjęcia kilku dawek. Dlatego najlepiej zaplanować konsultację dotyczącą szczepień podróżnych kilka tygodni przed wyjazdem i dobrać preparat do terminu podróży.

Pamiętaj, że szczepienie nie zastępuje zasad bezpiecznego podróżowania. Podczas wyjazdu nadal wybieraj bezpieczną wodę i żywność oraz dbaj o higienę rąk.

Szczepienie przeciw durowi brzusznemu – skutki uboczne

Szczepionki przeciw durowi brzusznemu są na ogół dobrze tolerowane. Rodzaj możliwych działań niepożądanych zależy od zastosowanego preparatu.

Po szczepionkach podawanych w zastrzyku mogą wystąpić przede wszystkim:

• ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu podania,
• gorączka,
• ból głowy,
• bóle mięśni,
• złe samopoczucie.

Po szczepionce polisacharydowej działania niepożądane występują zwykle rzadziej i najczęściej dotyczą miejsca podania. Przy doustnym preparacie Vivotif mogą pojawić się m.in. ból brzucha, nudności, biegunka, wymioty, ból głowy lub gorączka.

Szczepionka na dur brzuszny – przeciwwskazania

Przeciwwskazania zależą od rodzaju szczepionki, dlatego przed podaniem preparatu konieczna jest kwalifikacja do szczepienia. Osoba kwalifikująca bierze pod uwagę m.in. wcześniejsze reakcje alergiczne oraz stan zdrowia pacjenta.

W przypadku żywej szczepionki doustnej przeciwwskazania mogą różnić się od tych dotyczących szczepionek inaktywowanych. Szczególnie ważne jest również poinformowanie osoby kwalifikującej o przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych oraz planowanym wyjeździe.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o szczepionkę na dur brzuszny

Ile kosztuje szczepienie na dur brzuszny?

Cena zależy od rodzaju preparatu, poziomu refundacji oraz miejsca wykonania szczepienia. Jeśli chcesz poznać aktualną cenę i zarezerwować szczepionkę w wybranej aptece, możesz skorzystać z Recepta Gemini.

Czy szczepionka przeciw durowi brzusznemu jest refundowana?

W przypadku dorosłych szczepienie w aptece może być w całości lub części finansowane ze środków publicznych, zależnie od wskazań i rodzaju preparatu. Podczas kwalifikacji możesz od razu sprawdzić, jaka odpłatność dotyczy wybranej szczepionki.

Czy szczepienie na dur brzuszny jest obowiązkowe?

Nie. W Polsce jest to szczepienie zalecane, przede wszystkim dla osób podróżujących do regionów, w których dur brzuszny występuje endemicznie.

Czy szczepionka na dur brzuszny chroni przed durem rzekomym?

Nie. Szczepionki przeciw durowi brzusznemu są przeznaczone do ochrony przed Salmonella Typhi i nie zapewniają ochrony przed durem rzekomym.

Czy trzeba szczepić się na dur brzuszny przed każdą podróżą?

Nie. Potrzebę szczepienia ocenia się przede wszystkim na podstawie kierunku podróży, długości pobytu i warunków sanitarnych panujących na miejscu.

Jak długo działa szczepionka na dur brzuszny?

Czas utrzymywania się ochrony zależy od zastosowanego preparatu. W przypadku Typhim Vi dawkę przypominającą podaje się co 3 lata, a w przypadku Ty i TyT co 3–5 lat.

Czy można zaszczepić się na dur brzuszny w aptece?

Tak. Osoby dorosłe mogą wykonać szczepienie przeciw durowi brzusznemu w aptece, która realizuje szczepienia, a koszt podania szczepionki pokrywa NFZ. Cena samego preparatu zależy od jego odpłatności.

Przeczytaj również:
Szczepienia w aptekach. Kto może się zaszczepić i jakie szczepionki są dostępne?