Szczepionka na ospę wietrzną. Kiedy się zaszczepić i ile dawek potrzeba?

Szczepionka na ospę – przed czym chroni?

Ospa wietrzna jest wywoływana przez wirus Varicella-zoster (VZV). Zakażenie rozprzestrzenia się przede wszystkim drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt z osobą chorą. Ospa jest bardzo zaraźliwa – w kontaktach domowych zakaźność może sięgać nawet 80%.

Choroba zwykle powoduje charakterystyczną swędzącą wysypkę, ale jej przebieg nie zawsze jest łagodny. Możliwe są m.in. powikłania bakteryjne, neurologiczne, kardiologiczne i ze strony układu oddechowego.

Szczepionka przeciw ospie wietrznej zawiera żywego, atenuowanego, czyli osłabionego wirusa. Jej zadaniem jest pobudzenie układu odpornościowego do wytworzenia ochrony przed zakażeniem.

Chcesz umówić się na szczepienie? Wybierz aptekę wykonującą szczepienia i dogodny termin wizyty.
Umów szczepienie w aptece Gemini

Czytaj też:
Ospa wietrzna. Atakuje nie tylko dzieci!

Szczepienie na ospę – kiedy się je wykonuje?

Szczepienie przeciw ospie wietrznej jest w Polsce obowiązkowe w określonych grupach osób szczególnie narażonych na zakażenie lub ciężki przebieg choroby. Dla pozostałych osób, które nie chorowały i nie były wcześniej szczepione, należy do szczepień zalecanych.

Szczepienie jest zalecane m.in. osobom, które nie chorowały na ospę wietrzną i nie zostały wcześniej zaszczepione, a także kobietom planującym ciążę, które nie przebyły tej choroby. Wśród osób, którym szczególnie zaleca się szczepienie, są również uczniowie i studenci kierunków medycznych oraz pracownicy ochrony zdrowia.

Szczepienie na ospę u dzieci

Szczepienie można rozpocząć po ukończeniu 9. miesiąca życia, jednak preferowane jest szczepienie po ukończeniu 1. roku życia. Podstawowy schemat obejmuje 2 dawki szczepionki, a minimalny odstęp między nimi wynosi 6 tygodni.

Szczepienie przeciw ospie wietrznej jest bezpłatne dla dzieci należących do grup objętych szczepieniami obowiązkowymi, a także m.in. dla dzieci przebywających w żłobkach, klubach dziecięcych i innych placówkach opiekuńczych, zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych.

Szczepienie przeciwko ospie u dorosłych

Dorośli, którzy nie chorowali na ospę wietrzną i nie byli wcześniej szczepieni, również mogą się zaszczepić. W ich przypadku również stosuje się 2 dawki szczepionki w odstępie co najmniej 6 tygodni.

Szczególnie warto rozważyć szczepienie przed ciążą, jeśli kobieta nie chorowała wcześniej na ospę wietrzną, a także w przypadku osób wykonujących zawody medyczne. Szczepionki zawierające żywe, atenuowane drobnoustroje nie są stosowane w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu. Dlatego szczepionki przeciw ospie wietrznej są przeciwwskazane w ciąży.

Ile dawek szczepionki na ospę trzeba przyjąć?

Szczepienie przeciw ospie wietrznej obejmuje 2 dawki. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami minimalny odstęp między dawkami wynosi 6 tygodni.

Jeśli pierwsza dawka została podana wcześniej, nie oznacza to konieczności rozpoczynania całego schematu od początku. O terminie podania kolejnej dawki decyduje osoba kwalifikująca do szczepienia.

Szczepionka na ospę – jakie preparaty są dostępne?

W Polsce dostępne są szczepionki przeciw ospie wietrznej zawierające żywego, atenuowanego wirusa. Należą do nich Varilrix i Varivax. Ich dostępność w aptekach może się różnić w zależności od aktualnych dostaw.

Poszczególne preparaty mogą mieć nieco inne informacje dotyczące wieku rozpoczęcia szczepienia i odstępów między dawkami. Dlatego konkretny schemat należy ustalić podczas kwalifikacji do szczepienia.

Szczepienie na ospę – skutki uboczne

Szczepionka przeciw ospie wietrznej jest na ogół dobrze tolerowana.

Po jej podaniu mogą wystąpić przede wszystkim:

• ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wkłucia,
• stan podgorączkowy lub gorączka,
• rozdrażnienie,
• zmęczenie,
• ból głowy, mięśni lub stawów,
• sporadycznie pojedyncze grudki lub pęcherzyki na skórze.

Większość reakcji ma łagodny charakter i ustępuje samoistnie.

Szczepienie na ospę po kontakcie z chorym

Szczepienie może być zastosowane również po kontakcie z osobą chorą na ospę wietrzną u osoby, która nie jest uodporniona. Najlepiej wykonać je do 72 godzin od kontaktu – może wtedy zapobiec zachorowaniu lub złagodzić przebieg choroby.

Jeżeli po kontakcie nie dojdzie do zachorowania, należy podać drugą dawkę zgodnie ze schematem szczepienia.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o szczepionkę na ospę wietrzną

Czy szczepienie na ospę jest obowiązkowe?

Szczepienie przeciw ospie wietrznej jest obowiązkowe w określonych grupach osób szczególnie narażonych na zakażenie lub ciężki przebieg choroby. Dla pozostałych osób, które nie chorowały i nie były szczepione, jest szczepieniem zalecanym.

Czy dorosły może zaszczepić się na ospę?

Tak. Szczepienie jest zalecane dorosłym, którzy nie chorowali na ospę wietrzną i nie byli wcześniej szczepieni; podstawowy schemat obejmuje 2 dawki.

Czy można zaszczepić dziecko po kontakcie z osobą chorą na ospę?

Tak, u osoby nieuodpornionej szczepienie poekspozycyjne może być zastosowane po kontakcie z chorym, najlepiej w ciągu 72 godzin.

Czy szczepienie przeciw ospie chroni przed półpaścem?

Szczepionka przeciw ospie wietrznej chroni przed zakażeniem wirusem Varicella-zoster i zmniejsza ryzyko zachorowania na ospę wietrzną. Nie jest natomiast szczepionką przeciw półpaścowi – do jego profilaktyki stosuje się odrębne szczepienie zalecane osobom dorosłym z określonych grup.

Czy można zaszczepić się przeciw ospie w aptece?

Możliwość wykonania szczepienia w aptece zależy od aktualnych zasad realizacji szczepień i uprawnień danej apteki. Przed wizytą warto sprawdzić, czy wybrana apteka wykonuje szczepienia przeciw ospie wietrznej.

Ile kosztuje szczepionka na ospę?

Cena szczepionki na ospę zależy m.in. od rodzaju preparatu, miejsca wykonania szczepienia oraz tego, czy pacjent ma prawo do bezpłatnego szczepienia. Szczepienie przeciw ospie wietrznej jest dostępne w wybranych aptekach, w tym w aptekach Gemini.

Przeczytaj również:
Szczepienia w aptekach. Kto może się zaszczepić i jakie szczepionki są dostępne?