1
07 grudnia 2021

Witamina D a cholesterol – czy pomaga utrzymać jego prawidłowy poziom?

Witamina D jest obecnie klasyfikowana nie tylko jako witamina rozpuszczalna w tłuszczach, ale także jako prohormon o szerokim spektrum aktywności biologicznej w organizmie człowieka. W dotychczas przeprowadzonych badaniach epidemiologicznych niedobór witaminy D o różnym nasileniu stwierdzono aż u 90% dorosłych oraz dzieci i młodzieży w Polsce. Niski poziom witaminy D w surowicy krwi (poniżej 20 ng/ml) znacznie zwiększa ryzyko zachorowania na schorzenia układu sercowo-naczyniowego, otyłość, cukrzycę, nowotwory, zespół metaboliczny, osteoporozę, zaburzenia neurodegeneracyjne, depresję, zespół policystycznych jajników oraz choroby autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, nieswoiste choroby zapalne jelit). Jak poziom witaminy D wpływa na stężenie cholesterolu?

Tabletki ułożone na kształt D na talerzu

Produkty na odporność i obniżenie cholesterolu

Witamina D i jej wpływ na poziom cholesterolu 

Istniejące dowody naukowe sugerują, że suplementacja witaminą D może mieć korzystny wpływ na poszczególne parametry lipidogramu, a tym samym na zdrowie serca i naczyń krwionośnych. W 2019 roku opublikowano metaanalizę, czyli w tym wypadku zbiór 41 randomizowanych badań klinicznych z grupą kontrolną, w której łącznie wzięło udział 3434 uczestników. Jej celem było zbadanie wpływu suplementacji witaminy D na profil lipidowy krwi. Wyniki niniejszej metaanalizy wykazały, że przyjmowanie witaminy D w dziennej dawce między 2000 a 4000 IU przez okres co najmniej sześciu miesięcy przyczyniło się do niewielkiego zmniejszenia stężenia: 

  • cholesterolu całkowitego, 
  • trójglicerydów, 
  • cholesterolu frakcji LDL (tzw. złego cholesterolu).

Warto jednocześnie podkreślić, że obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego, frakcji LDL i trójglicerydów we krwi było bardziej wyraźne u uczestników z początkowym niedoborem witaminy D. Natomiast w innej niedawnej metaanalizie, tym razem z udziałem 630 pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, stwierdzono minimalny wzrost stężenia dobrego cholesterolu (HDL). Z aktualnych badań wynika zatem, że wdrożenie suplementacji witaminą D może prowadzić do niewielkiej poprawy parametrów lipidogramu, zwłaszcza u osób z jej niedoborem.  

Jak zadbać o odpowiedni poziom witaminy D? 

Synteza skórna może z powodzeniem pokryć nawet 100% dobowego zapotrzebowania na witaminę D, jednakże w Polsce jest ona efektywna wyłącznie późną wiosną i latem (w miesiącach od maja do września) w godzinach między 10:00 a 15:00 przy bezchmurnej, słonecznej pogodzie. Wystawienie na działanie promieni słonecznych odsłoniętych przedramion i kończyn dolnych przez co najmniej 15 minut w okresie późnej wiosny i lata pozwala wyprodukować witaminę D w ilości od 2000 do 4000 IU. W związku z tym, że zbilansowana dieta pokrywa jedynie do 20% dziennego zapotrzebowania na witaminę D, należy ją suplementować w okresie jesienno-zimowym.  Do najbogatszych źródeł pokarmowych witaminy D zalicza się: 

  • ryby (m.in. węgorz, łosoś, śledź, makrela, sardynki),  
  • tran (olej z wątroby dorsza), 
  • żółtko jaja,  
  • sery,  
  • mleko krowie, 
  • niektóre grzyby (zwłaszcza shitake).  

Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami u wszystkich dorosłych zaleca się codzienną suplementację witaminą D w dawce od 800 do 2000 IU w miesiącach od września do końca kwietnia, a nawet przez cały rok (szczególnie u osób starszych), jeżeli nie jest zapewniona ekspozycja na słońce w miesiącach letnich. Osoby powyżej 75. roku życia koniecznie powinny przyjmować od 2000 do 4000 IU witaminy D w ciągu dnia. 

Przeczytaj również:
Jak dawkować witaminę D3 u dorosłych, dzieci i niemowląt?
Witamina D – właściwości, działanie i zastosowanie

Źródła:

  • Rusińska A, Płudowski P, Walczak M, et al.: Vitamin D Supplementation Guidelines for General Population and Groups at Risk of Vitamin D Deficiency in Poland-Recommendations of the Polish Society of Pediatric Endocrinology and Diabetes and the Expert Panel With Participation of National Specialist Consultants and Representatives of Scientific Societies-2018 Update. Front Endocrinol (Lausanne). 2018 May 31;9:246. 
  • Dibaba DT.: Effect of vitamin D supplementation on serum lipid profiles: a systematic review and meta-analysis. Nutr Rev. 2019 Dec 1;77(12):890-902. 
  • Ostadmohammadi V, Milajerdi A, Ghayour-Mobarhan M, et al.: The Effects of Vitamin D Supplementation on Glycemic Control, Lipid Profiles and C-Reactive Protein Among Patients with Cardiovascular Disease: a Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Curr Pharm Des. 2019;25(2):201-210. 
  • AlAnouti F, Abboud M, Papandreou D, et al.: Effects of Vitamin D Supplementation on Lipid Profile in Adults with the Metabolic Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients. 2020 Oct 30;12(11):3352. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Ile witaminy D3 dla niemowlaka od 6. miesiąca?

Według najnowszych wytycznych z 2018 r. dawka witaminy D3 dla dziecka, jaką należy podać od 6 miesiąca życia do 1…

Zobacz więcej

Jak przyjmować witaminę D?

Witaminę D najlepiej przyjmować razem z posiłkiem ze względu na jej rozpuszczalność w tłuszczach. Zalecana dzienna dawka zależy od wielu…

Zobacz więcej

Czy tran suplementować z witaminą D?

Przede wszystkim należy określić zapotrzebowanie naszego organizmu na witaminę D3. Zazwyczaj u dorosłych są to wartości pomiędzy 800 a 2000…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Tabletki ułożone na kształt D na talerzu

Produkty na odporność i obniżenie cholesterolu

Czytaj także
15 listopada 2021 mgr farm. Joanna Dąbska-Zylka
08 października 2021 mgr Manuela Ciuba
20 września 2021 mgr Mateusz Durbas
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)