Ureaplasma urealyticum. Objawy, diagnostyka i interpretacja wyników

Ureaplasma urealyticum – pigułka wiedzy o badaniu

• Co pokazuje? Obecność lub brak DNA bakterii Ureaplasma urealyticum w drogach moczowo-płciowych.
• Materiał: Wymaz z cewki moczowej (mężczyźni) lub wymaz z szyjki macicy/pochwy (kobiety), rzadziej pierwsza porcja moczu.
• Kiedy zbadać? Przy objawach zapalenia cewki moczowej, nawracających infekcjach układu moczowego, niepłodności, planowaniu ciąży lub po ekspozycji seksualnej.
• Czy trzeba być na czczo? Nie.
• Ile kosztuje? Zwykle kilkadziesiąt złotych. Cena zależy od punktu pobrań.
• Jak długo czeka się na wynik? Około 10 dni od pobrania materiału.
• Inne nazwy / skróty: Ureaplasma urealyticum, U. urealyticum, UU; badanie określane też jako PCR Ureaplasma urealyticum lub wymaz w kierunku ureaplazmy.

Czytaj też:
Badanie EndoRNA. Normy, przygotowanie i interpretacja wyników

Ureaplasma urealyticum – kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Badanie ma sens wtedy, gdy istnieje kliniczny powód, by szukać właśnie tej bakterii.

Wskazania to przede wszystkim:

• objawy zapalenia cewki moczowej (ból, pieczenie przy oddawaniu moczu, wydzielina z cewki),
• nawracające infekcje układu moczowego z ujemnym posiewem moczu,
• diagnozowanie niepłodności u obu partnerów,
• planowanie ciąży,
• ekspozycja seksualna na potencjalnie zakażoną osobę.

Samo nosicielstwo bez objawów nie jest wskazaniem do badania.

Ureaplasma urealyticum – przygotowanie do badania

Przed pobraniem wymazu z cewki moczowej powstrzymaj się od oddawania moczu przez co najmniej 3 godziny. Na 48 godzin przed badaniem zaleca się unikanie stosunków seksualnych oraz ograniczenie zabiegów higienicznych, szczególnie z użyciem kremów, maści, globulek czy irygacji pochwy, które mogą zafałszować wynik. Dzień przed badaniem zrezygnuj z długiej kąpieli, a bezpośrednio przed wizytą nie myj okolic intymnych.

 Jeśli w ciągu ostatnich 5 dni przyjmowane były antybiotyki, koniecznie poinformuj o tym osobę pobierającą wymaz.

Ureaplasma urealyticum – pobierany materiał

Materiałem do badania jest wymaz z cewki moczowej u mężczyzn lub wymaz z szyjki macicy albo pochwy u kobiet, rzadziej pobiera się pierwszą porcję moczu.

Ureaplasma urealyticum – czy trzeba być na czczo?

Nie, do badania nie trzeba być na czczo.

Ureaplasma urealyticum – zakres cenowy badania

Badanie zwykle kosztuje kilkadziesiąt złotych. Cena zależy od punktu pobrań.

Ureaplasma urealyticum – co może wpłynąć na wynik badania?

Kilka czynników może sprawić, że wynik będzie niewiarygodny.

• Antybiotykoterapia w ciągu kilku dni przed pobraniem to najczęstsza przyczyna wyniku fałszywie ujemnego, dlatego badanie powinno być wykonane co najmniej 5 dni po zakończeniu leczenia.
• Zbyt krótkie wstrzymanie się od mikcji (mniej niż 3 godziny) powoduje, że materiał bakteryjny w cewce zostaje wypłukany.
• Błąd przy poborze, np. niewystarczające wgłębienie wymazówki lub zbyt delikatne pobranie próbki, może dać wynik fałszywie ujemny.

Równoległe zakażenia innymi patogenami, takimi jak Chlamydia trachomatis czy Mycoplasma genitalium, mogą nakładać się na obraz kliniczny i utrudniać właściwą interpretację wyniku. Irygacje pochwy lub stosowanie miejscowych preparatów antyseptycznych bezpośrednio przed badaniem też mogą zaburzyć wynik.

Ureaplasma urealyticum – normy badania

Wynik badania ma charakter jakościowy – „wykryto” albo „nie wykryto”. Część laboratoriów podaje wynik ilościowy, wyrażony liczbą kopii DNA bakterii w materiale, ale nie istnieje jedna, powszechnie uznana wartość graniczna, powyżej której zakażenie jednoznacznie wymaga leczenia. Obecność bakterii nie zawsze oznacza chorobę.

Ureaplasma urealyticum – normy u dzieci

Ureaplasma urealyticum może być przeniesiona wertykalnie z matki na dziecko podczas porodu. Interpretacja wyniku u noworodków i starszych dzieci odbiega od interpretacji u dorosłych i wymaga oceny przez specjalistę, który uwzględni kontekst kliniczny.

Ureaplasma urealyticum – normy u kobiet w ciąży

Norma jakościowa jest taka sama jak u pozostałych dorosłych – „wykryto” lub „nie wykryto”. Kolonizacja w ciąży jest jednak szczególnie monitorowana ze względu na ryzyko przeniesienia bakterii na noworodka oraz możliwy związek z powikłaniami ciążowymi. Decyzja o leczeniu zależy od objawów, wywiadu i oceny lekarza prowadzącego.

Ureaplasma urealyticum – przyczyny wyniku dodatniego

Wynik dodatni może oznaczać dwie zupełnie różne sytuacje:

• bezobjawową kolonizację (najczęstszy scenariusz, bo bakteria bytuje w drogach moczowo-płciowych nawet u 70% aktywnych seksualnie dorosłych,
• aktywne zakażenie wywołujące stan zapalny.

Bakteria nabywa się przede wszystkim drogą płciową. Możliwe jest też przeniesienie wertykalne z matki na dziecko podczas porodu.

Ureaplasma urealyticum – objawy wyniku dodatniego

Kiedy zakażenie daje objawy, należą do nich:

• ból i pieczenie podczas oddawania moczu (dysuria),
• częstomocz,
• pieczenie i swędzenie w okolicy cewki moczowej,
• wydzielina z cewki (u mężczyzn, zazwyczaj skąpa i śluzowata),
• upławy,
• objawy zapalenia szyjki macicy u kobiet.

Zakażenie bardzo często jednak przebiega bezobjawowo i zostaje wykryte przypadkowo podczas diagnostyki z innego powodu.

Ureaplasma urealyticum – co oznacza wynik ujemny?

Wynik ujemny (nie wykryto) oznacza brak materiału genetycznego bakterii w pobranej próbce i wyklucza aktywne zakażenie Ureaplasma urealyticum w momencie badania. Przy utrzymujących się objawach konieczna jest dalsza diagnostyka – inne patogeny, takie jak Chlamydia trachomatis, Mycoplasma genitalium czy Neisseria gonorrhoeae, mogą dawać podobny obraz kliniczny.

Ureaplasma urealyticum – co zrobić po otrzymaniu wyniku badania?

Wynik zawsze warto omówić z lekarzem, ale reakcja zależy od kontekstu:

• Wynik ujemny, brak objawów – nie ma powodu do niepokoju. Badanie wyklucza aktywne zakażenie tym patogenem.
• Wynik ujemny przy objawach – konieczna konsultacja lekarska i rozszerzenie diagnostyki.
• Wynik dodatni, brak objawów – nie zawsze wymaga leczenia. Lekarz oceni, czy wdrożenie terapii jest uzasadnione.
• Wynik dodatni z objawami – podstawą jest leczenie antybiotykiem (stosuje się m.in. doksycyklinę lub azytromycynę) oraz leczenie partnera seksualnego, by uniknąć ponownego zakażenia. Decyzję o wyborze antybiotyku i czasie trwania terapii podejmuje wyłącznie lekarz.

Powiązane badania

W diagnostyce zakażeń moczowo-płciowych badanie Ureaplasma urealyticum jest często łączone lub zestawiane z:

• Chlamydia trachomatis (PCR z wymazu),
• Mycoplasma genitalium (PCR),
• Mycoplasma hominis (PCR lub hodowla),
• Ureaplasma parvum (PCR),
• Neisseria gonorrhoeae (PCR lub hodowla),
• Ogólne badanie moczu i posiew moczu.

FAQ – Najczęstsze pytania o badaniu Ureaplasma urealyticum

Czy Ureaplasma urealyticum jest groźna?

Nie zawsze. Bakteria ta kolonizuje drogi moczowo-płciowe u dużej części aktywnych seksualnie dorosłych bez żadnych objawów. Staje się klinicznie istotna, gdy wywoła stan zapalny, np. nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej. Przy objawach warto skonsultować wynik z lekarzem.

Czy Ureaplasma urealyticum zawsze wymaga leczenia?

Nie. Leczenie jest wskazane przy wyraźnych objawach zapalenia cewki moczowej lub gdy wynik dotyczy kobiety w ciąży, a lekarz uzna terapię za potrzebną.

Jak wygląda pobieranie wymazu w kierunku Ureaplasma urealyticum?

U kobiet pobiera się wymaz z szyjki macicy lub pochwy, podobnie jak przy cytologii. U mężczyzn wymazówka jest delikatnie wprowadzana do ujścia cewki moczowej. Zabieg trwa kilka minut i może powodować chwilowy dyskomfort.

Ile czeka się na wynik badania Ureaplasma urealyticum?

Na wynik badania czeka się zazwyczaj około 10 dni od pobrania materiału, choć czas może się różnić w zależności od placówki.

Czy Ureaplasma urealyticum wpływa na płodność?

Nieleczone zakażenie objawowe może być jedną z przyczyn problemów z płodnością zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Jeśli diagnostyka niepłodności jest w toku, lekarz może zlecić badanie jako element panelu diagnostycznego.

Przeczytaj również:
Badania profilaktyczne u mężczyzn, przegląd