Raport GIS za 2025 rok. Na te choroby Polacy chorowali najczęściej

Niektóre choroby wyraźnie zyskały na znaczeniu

Raport GIS pokazuje, że w 2025 roku niektóre choroby zakaźne wyraźnie zyskały na znaczeniu. Szczególnie zwracają uwagę wzrosty zachorowań na WZW typu A, choroby odkleszczowe oraz niektóre choroby przenoszone drogą płciową.

WZW typu A odnotowano u 1085 osób – ponad trzy razy więcej niż rok wcześniej. Liczba ognisk choroby wzrosła natomiast z 26 do 115. Co ważne, GIS wskazuje, że przed WZW A można skutecznie chronić się poprzez szczepienie, które jest szczególnie zalecane m.in. osobom podróżującym do krajów, w których choroba występuje częściej.

Niepokojący trend dotyczy również chorób odkleszczowych. Kleszczowe zapalenie mózgu osiągnęło w 2025 roku najwyższy poziom od 2015 roku. GIS wskazuje, że za wzrostem zachorowań na boreliozę i KZM mogą stać m.in. zmiany klimatyczne i środowiskowe. W przypadku KZM ważnymi elementami profilaktyki są szczepienia oraz ochrona przed ukąszeniami kleszczy.

Wzrostową tendencję obserwowano także w przypadku HIV, kiły i rzeżączki. Liczba nowych zakażeń i zachorowań należała do najwyższych w historii statystyk, choć GIS zwraca uwagę, że na wykrywalność przypadków wpływają również m.in. dostępność diagnostyki i zgłaszalność.

Czytaj też:
WZW A. Objawy, przyczyny i szczepienie

Są też dobre wiadomości

Nie wszystkie trendy są niepokojące. Liczba zachorowań na krztusiec spadła niemal trzykrotnie – z 32 430 przypadków w 2024 roku do 11 339 w 2025 roku.

Poprawę widać również w przypadku gruźlicy. Zapadalność po raz pierwszy spadła do 9,9 przypadku na 100 tys. mieszkańców, dzięki czemu Polska znalazła się w grupie państw o niskiej zapadalności na tę chorobę.

Spadek zachorowań na te choroby pokazuje, że działania prowadzone w ramach profilaktyki i nadzoru epidemiologicznego mogą przynosić wymierne efekty. Jednocześnie dane dotyczące innych chorób pokazują, że nie wszystkie zagrożenia udało się ograniczyć.

Co może mieć wpływ na obserwowane zmiany?

Raport wskazuje na różne czynniki zależnie od choroby. W przypadku chorób odkleszczowych znaczenie mają m.in. zmiany klimatyczne i zmiany środowiskowe, natomiast przy chorobach przenoszonych drogą płciową na liczbę wykrywanych przypadków może wpływać również większa dostępność diagnostyki i zgłaszalność.

Nie każdy wzrost liczby zgłoszonych przypadków musi więc oznaczać wyłącznie większą liczbę rzeczywistych zakażeń – część zmian może wynikać także z lepszego wykrywania chorób.

Szczepienia nadal ważnym elementem profilaktyki

W 2025 roku stacje sanitarno-epidemiologiczne wydały prawie 7 mln dawek szczepionek do ponad 11 tys. świadczeniodawców, w tym aptek i placówek medycznych.

W kontekście wzrostu zachorowań na WZW A i kleszczowe zapalenie mózgu szczególne znaczenie mają szczepienia ochronne. W przypadku KZM ważnym elementem profilaktyki pozostaje również ochrona przed ukąszeniami kleszczy.

Chcesz sprawdzić, jakie szczepienia możesz wykonać w aptece?
Sprawdź, kto może się zaszczepić i jakie szczepionki są dostępne.

Co jeszcze sprawdzano?

Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej obejmowały również bezpieczeństwo produktów, z którymi mamy kontakt na co dzień. W 2025 roku zbadano 86 486 próbek żywności, z czego 2799 zakwestionowano. Kontrolowano również suplementy diety – spośród 4124 przebadanych próbek 3,47% zakwestionowano.

Co wynika z raportu?

Dane za 2025 rok pokazują, że sytuacja epidemiologiczna w Polsce jest zróżnicowana. Niektóre choroby wyraźnie zyskują na znaczeniu, podczas gdy w przypadku innych obserwujemy poprawę. Raport pokazuje również, że na część zagrożeń wpływają zmiany środowiskowe i społeczne, dlatego ważne pozostają profilaktyka, diagnostyka oraz monitorowanie sytuacji epidemiologicznej.