Ponad tysiąc pacjentów w badaniu III fazy
W badaniu uczestniczyło 1137 pacjentów z czerniakiem wysokiego ryzyka lub w stadium zaawansowanym – od IIB do IV. U wszystkich wcześniej chirurgicznie usunięto wykrywalne zmiany nowotworowe.
Pacjentów losowo przydzielono do dwóch grup:
- pierwsza przez około rok otrzymywała pembrolizumab (Keytruda), razem ze spersonalizowaną szczepionką mRNA (Intismeran),
- druga była leczona wyłącznie pembrolizumabem,
Pacjenci mogli otrzymać do dziewięciu dawek preparatu Intismeran.
Wstępne wyniki wskazują, że terapia skojarzona:
- wydłużyła czas bez nawrotu czerniaka w porównaniu z samym pembrolizumabem,
- ograniczyła ryzyko pojawienia się przerzutów.
W badaniu nie zaobserwowano nowych działań niepożądanych związanych z terapią skojarzoną. Zgłaszane reakcje były podobne do tych występujących po innych szczepionkach.
Czytaj też:
Glejak mózgu. Jak rozpoznać objawy?
Żywienie w chorobach nowotworowych
Szczepionka przygotowywana indywidualnie dla pacjenta
Intismeran różni się od klasycznych szczepionek, ponieważ jest przygotowywany indywidualnie dla każdego chorego na podstawie mutacji występujących w jego guzie.
Nowotwory mogą mieć różne zestawy mutacji nawet u pacjentów z tym samym rodzajem raka.
Naukowcy:
- analizują więc materiał pobrany z guza,
- wybierają mutacje, które mogą wywołać odpowiedź układu odpornościowego,
- następnie kodują informacje o nich w mRNA.
Przygotowanie szczepionki trwa około sześciu tygodni.
Jej zadaniem jest:
- „nauczenie” układu odpornościowego rozpoznawania charakterystycznych dla nowotworu antygenów,
- kierowanie odpowiedzi przeciwko komórkom nowotworowym.
Pembrolizumab stosowany razem ze szczepionką, dodatkowo wspiera organizm w skuteczniejszej walce z chorobą.
Preparaty odżywcze dla diabetyków
Wcześniejsze badania także dawały dobre wyniki
W styczniu 2026 roku przedstawiono wyniki pięcioletniej obserwacji uczestników badania II fazy. Połączenie spersonalizowanej szczepionki mRNA z pembrolizumabem zmniejszyło ryzyko nawrotu czerniaka lub śmierci z jego powodu o 49 proc. w porównaniu z samą immunoterapią.
Ma to duże znaczenie, ponieważ:
- nawet po chirurgicznym usunięciu czerniaka istnieje ryzyko nawrotu,
- do wielu z nich dochodzi w ciągu dwóch–trzech lat od leczenia,
Terapia stosowana po operacji ma ograniczyć ryzyko, że pozostałe w organizmie komórki nowotworowe doprowadzą do ponownego rozwoju choroby.
Potrzebne są dalsze obserwacje
Badania z użyciem preparatu Intismeran nadal trwają. Nie wiadomo też jeszcze, kiedy zostanie złożony wniosek o dopuszczenie go do obrotu w USA. Moderna liczy na możliwość wprowadzenia go na rynek w 2027 roku.
Pielęgnacja chorego leżącego
Technologia badana także w innych nowotworach
Moderna i Merck pracują nad spersonalizowanymi szczepionkami przeciwnowotworowymi od 2016 roku. Badania rozpoczęto od czerniaka, który charakteryzuje się dużą liczbą mutacji.
Obecnie technologia jest sprawdzana również w:
- niedrobnokomórkowym raku płuca,
- raku pęcherza moczowego,
- raku nerkowokomórkowym.
Wyniki badania III fazy wskazują, że spersonalizowana szczepionka mRNA w połączeniu z immunoterapią może stać się nową opcją dla pacjentów z czerniakiem wysokiego ryzyka. Na ostateczną ocenę skuteczności terapii trzeba jednak poczekać do zakończenia dalszych analiz.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Jak działa szczepionka mRNA przeciw czerniakowi?
Intismeran to indywidualny preparat przygotowywany na podstawie mutacji obecnych w guzie konkretnego pacjenta. Jej zadaniem jest „nauczenie” układu odpornościowego rozpoznawania i atakowania komórek nowotworowych.
Co wykazało badanie III fazy?
W badaniu terapia mRNA w połączeniu z pembrolizumabem istotnie zmniejszyła ryzyko nawrotu czerniaka lub pojawienia się przerzutów w porównaniu z samym pembrolizumabem.
Czy szczepionka mRNA przeciw czerniakowi jest już dostępna dla pacjentów?
Nie. Intismeran nadal jest terapią eksperymentalną. Po pozytywnych wynikach III fazy Moderna i Merck/MSD planują rozmowy z organami regulacyjnymi dotyczące możliwości jej rejestracji.
Dlaczego wyniki tego badania są uznawane za przełomowe?
To pierwszy przypadek, gdy spersonalizowana terapia przeciwnowotworowa oparta na mRNA wykazała istotną korzyść w dużym badaniu III fazy. Wyniki mogą otworzyć drogę do podobnych terapii także w innych nowotworach.
Przeczytaj również:
Pielęgnacja skóry po radio- i chemioterapii