44
05 marca 2019

Czosnek – właściwości i zastosowanie

Czosnek kojarzy nam się głównie z aromatyczną przyprawą nadającą smak wielu potrawom. Oprócz niezaprzeczalnych wartości kulinarnych, ma on również zastosowanie w medycynie. Nasze babcie czy mamy często powtarzają, że warto jeść czosnek, by uniknąć wielu chorób, i mają w tym sporo racji.

Co decyduje o właściwościach czosnku?

Najważniejszym składnikiem w czosnku jest siarkoorganiczny związek chemiczny – allicyna. Po posiekaniu główki czosnku związek ten jest hydrolizowany z prekursora alliiny. Allicyna odpowiada za charakterystyczny smak i zapach czosnku. Oprócz tego ta niepozorna roślina zawiera także:

  • liczne związki flawonoidowe,
  • aminokwasy,
  • związki śluzowe,
  • witaminy (A, B1, B2, PP, C),
  • minerały (wapń, magnez, kobalt, chrom, nikiel).

Jak działa czosnek?

Czosnek wykazuje szereg właściwości leczniczych.

  1. Działa jak łagodny antybiotyk. Potrafi poradzić sobie z licznymi bakteriami chorobotwórczymi, w tym z niektórymi szczepami wywołującymi zakażenie jamy ustnej, dróg oddechowych czy dróg moczowych. Oprócz tego działa przeciwgrzybiczo i przeciwwirusowo. W przeziębieniu pomaga także dzięki swoim właściwościom przeciwgorączkowym, napotnym i przeciwzapalnym. Ze względu na właściwości przeciwbakteryjne i regulujące florę jelitową może być wykorzystywany w przebiegu biegunki.
  2. Wykazuje działanie przeciwrobacze. Bywa stosowany zewnętrznie do lewatyw w przebiegu owsicy. Potrafi sobie poradzić nawet z glistą ludzką czy tasiemcem. Jest to jednak bardziej ciekawostka, a w przypadku podejrzenia pasożytów układu pokarmowego lepiej zastosować produkt leczniczy z apteki.
  3. Czosnek ma korzystny wpływ na układ krążenia. Ajoen, powstały wskutek rozpadu allicyny, jest silnym inhibitorem agregacji płytek krwi. Ponadto, wspomaga działanie prostacykliny i innych substancji antyagregacyjnych. Substancja ta wpływa także na obniżenie poziomu cholesterolu. Regularne spożywanie czosnku powoduje rozkurcz naczyń krwionośnych, co ma duży udział w profilaktyce miażdżycy, udarów mózgu i zawałów serca. Wbrew powszechnej opinii, nie ma jednoznacznych dowodów na to, że czosnek obniża ciśnienie krwi.
  4. Ajoen wykazuje działanie przeciwnowotworowe. Wywołuje apoptozę (zaprogramowaną śmierć komórki) oraz hamuje proliferację (rozwój) leukemicznych komórek rakowych.
  5. Czosnek pospolity znajduje też zastosowanie w radzeniu sobie z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Działa żółciopędnie, rozkurczowo i przyspiesza pracę jelit. To wszystko sprawia, że spożywanie czosnku zapobiega powstawaniu wzdęć. Poza tym, pomimo ostrego smaku, nie dopuszcza do wystąpienia zgagi. Dzięki właściwościom przeciwutleniającym chroni wątrobę. Spożywanie czosnku jest zalecane osobom na diecie redukcyjnej, gdyż poprawa pracy całego układu pokarmowego sprzyja utracie wagi.

W jakiej postaci spożywać czosnek? Przepis na syrop z czosnku

Najlepszy, zachowujący najwięcej właściwości leczniczych i odżywczych jest świeży czosnek. Poddany obróbce termicznej traci część swoich właściwości. Niektórym osobom przeszkadza jego ostry smak i zapach, dlatego można go zastąpić suplementami diety, zawierającymi olejowy wyciąg z czosnku. Produkty takie są całkowicie pozbawione smaku oraz zapachu czosnku.

Jeśli zdecydujemy się zjeść surowy czosnek, często przez dłuższy czas zmagamy się z charakterystycznym zapachem z ust, który może być nieprzyjemny dla nas, a przede wszystkim dla otoczenia. Żucie zielonej natki pietruszki lub kilku ziaren kawy może pomóc.

Dobrym rozwiązaniem jest też syrop z czosnku, który można zrobić samemu. W tym celu dwie główki czosnku przepuszczamy przez praskę lub blendujemy i odstawiamy na 10-15 minut. W tym czasie do słoika wlewamy sok z trzech wyciśniętych cytryn oraz szklankę przegotowanej wody. Możemy także dodać 2-3 łyżki miodu lipowego. Na końcu dodajemy przygotowany wcześniej czosnek, całość mieszamy, zakręcamy słoik i odstawiamy do lodówki na 2-3 doby. Po upływie tego czasu syrop jest gotowy. Trzymany w lodówce powinien zachować świeżość nawet do trzech tygodni. Profilaktycznie stosuje się jedną łyżkę stołową dziennie, zarówno u dzieci, jak i dorosłych.

Dawkowanie czosnku i przeciwwskazania

Z ilością spożywanego czosnku nie należy przesadzać – 2 ząbki dziennie w zupełności wystarczą. Zbyt dużo czosnku może powodować nieprzyjemne dolegliwości ze strony układu pokarmowego, np. biegunkę czy wzdęcia. Nie powinny go spożywać osoby z niskim ciśnieniem krwi, wrzodami żołądka, zapaleniem nerek czy niewydolnością wątroby. Nie można go podawać również dzieciom poniżej 10. miesiąca życia.

Jak widać, czosnek to wspaniała roślina o wartościach nie tylko kulinarnych, ale także leczniczych. Regularnie spożywany w rozsądnych ilościach pomoże nam zachować zdrowe serce oraz odporność.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak ograniczyć łaknienie przy rzucaniu palenia?

Podczas rzucania palenia przede wszystkim proszę zadbać o swoją dietę i dokładnie planować posiłki, aby ograniczyć podjadanie. Aby wypełnić żołądek,…

Zobacz więcej

Data ważności leku. Jak ją właściwie odczytać?

Termin ważności zapisany na opakowaniu leku (blistrze, butelce, tubce itp.) jako "mm/rrrr" oznacza, że produkt ten można używać do ostatniego…

Zobacz więcej

Najlepsza pora na przyjmowanie leków na nadciśnienie

Istnieją badania, które wskazują, że stosowanie leków na nadciśnienie na noc może powodować obniżenie ryzyka zawału serca i udaru mózgu.…

Zobacz więcej

Jak zadbać o wzrok, pracując przed komputerem?

Polecam wypróbowanie kropli do oczu zawierających chlorek sodu i dekspantenol, np. Xedrenio Dex, nawilżające krople do oczu z dekspantenolem, Hylo…

Zobacz więcej

Stosowanie syropu – jak długo po otwarciu?

Syropy mogą mieć ograniczoną datę ważności po pierwszym otwarciu ze względu na możliwe zanieczyszczenie drobnoustrojami oraz na rozkład (pod wpływem…

Zobacz więcej

Suplementacja witaminy B12 na diecie wegetariańskiej

Witaminę B12 powinny suplementować osoby narażone na jej niedobory, czyli m.in. stosujące dietę wegetariańską i wegańską. Według Instytutu Żywności i…

Zobacz więcej

Jodek potasu – dawkowanie podczas zagrożenia promieniowaniem

W przypadku wystąpienia katastrofy nuklearnej, np. w wyniku zniszczenia elektrowni atomowej, Minister Zdrowia może wydać dyspozycję dotyczącą wydawania leków z…

Zobacz więcej

Onycholiza paznokci – jak ją leczyć?

Onycholiza paznokci, czyli odwarstwienie się paznokcia od macierzy, jest schorzeniem ciężkim do leczenia, ponieważ nie dysponujemy konkretnym preparatem na tę…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Monika proszę o odpowiedź pisze:

    Czy czosnek leczy problemy skórne?

    1. mgr farm. Marta Grabowska pisze:

      Dzień dobry.
      Czosnek wykazuje szerokie właściwości przeciwdrobnoustrojowe, co za tym idzie może pomóc przy problemach skórnych wywołanych przez bakterie, np. w trądziku. Należy jednak pamiętać, że stosowanie czosnku na skórę może doprowadzić do poparzeń na skórze oraz zaostrzenia stanów zapalnych. Czosnek należy stosować z rozwagą, najlepiej wybierając gotowe produkty, które zawierają ekstrakt z czosnku.

Czytaj także
22 czerwca 2021 mgr Ewa Cieślik
01 grudnia 2021 mgr Mateusz Durbas
14 stycznia 2021 mgr Ewelina Pietrzak
08 marca 2021 mgr Natalia Adamczuk
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)