43
05 marca 2019

Czosnek – właściwości i zastosowanie

Czosnek kojarzy nam się głównie z aromatyczną przyprawą nadającą smak wielu potrawom. Oprócz niezaprzeczalnych wartości kulinarnych, ma on również zastosowanie w medycynie. Nasze babcie czy mamy często powtarzają, że warto jeść czosnek, by uniknąć wielu chorób, i mają w tym sporo racji.

Co decyduje o właściwościach czosnku?

Najważniejszym składnikiem w czosnku jest siarkoorganiczny związek chemiczny – allicyna. Po posiekaniu główki czosnku związek ten jest hydrolizowany z prekursora alliiny. Allicyna odpowiada za charakterystyczny smak i zapach czosnku. Oprócz tego ta niepozorna roślina zawiera także:

  • liczne związki flawonoidowe,
  • aminokwasy,
  • związki śluzowe,
  • witaminy (A, B1, B2, PP, C),
  • minerały (wapń, magnez, kobalt, chrom, nikiel).

Jak działa czosnek?

Czosnek wykazuje szereg właściwości leczniczych.

  1. Działa jak łagodny antybiotyk. Potrafi poradzić sobie z licznymi bakteriami chorobotwórczymi, w tym z niektórymi szczepami wywołującymi zakażenie jamy ustnej, dróg oddechowych czy dróg moczowych. Oprócz tego działa przeciwgrzybiczo i przeciwwirusowo. W przeziębieniu pomaga także dzięki swoim właściwościom przeciwgorączkowym, napotnym i przeciwzapalnym. Ze względu na właściwości przeciwbakteryjne i regulujące florę jelitową może być wykorzystywany w przebiegu biegunki.
  2. Wykazuje działanie przeciwrobacze. Bywa stosowany zewnętrznie do lewatyw w przebiegu owsicy. Potrafi sobie poradzić nawet z glistą ludzką czy tasiemcem. Jest to jednak bardziej ciekawostka, a w przypadku podejrzenia pasożytów układu pokarmowego lepiej zastosować produkt leczniczy z apteki.
  3. Czosnek ma korzystny wpływ na układ krążenia. Ajoen, powstały wskutek rozpadu allicyny, jest silnym inhibitorem agregacji płytek krwi. Ponadto, wspomaga działanie prostacykliny i innych substancji antyagregacyjnych. Substancja ta wpływa także na obniżenie poziomu cholesterolu. Regularne spożywanie czosnku powoduje rozkurcz naczyń krwionośnych, co ma duży udział w profilaktyce miażdżycy, udarów mózgu i zawałów serca. Wbrew powszechnej opinii, nie ma jednoznacznych dowodów na to, że czosnek obniża ciśnienie krwi.
  4. Ajoen wykazuje działanie przeciwnowotworowe. Wywołuje apoptozę (zaprogramowaną śmierć komórki) oraz hamuje proliferację (rozwój) leukemicznych komórek rakowych.
  5. Czosnek pospolity znajduje też zastosowanie w radzeniu sobie z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Działa żółciopędnie, rozkurczowo i przyspiesza pracę jelit. To wszystko sprawia, że spożywanie czosnku zapobiega powstawaniu wzdęć. Poza tym, pomimo ostrego smaku, nie dopuszcza do wystąpienia zgagi. Dzięki właściwościom przeciwutleniającym chroni wątrobę. Spożywanie czosnku jest zalecane osobom na diecie redukcyjnej, gdyż poprawa pracy całego układu pokarmowego sprzyja utracie wagi.

W jakiej postaci spożywać czosnek? Przepis na syrop z czosnku

Najlepszy, zachowujący najwięcej właściwości leczniczych i odżywczych jest świeży czosnek. Poddany obróbce termicznej traci część swoich właściwości. Niektórym osobom przeszkadza jego ostry smak i zapach, dlatego można go zastąpić suplementami diety, zawierającymi olejowy wyciąg z czosnku. Produkty takie są całkowicie pozbawione smaku oraz zapachu czosnku.

Jeśli zdecydujemy się zjeść surowy czosnek, często przez dłuższy czas zmagamy się z charakterystycznym zapachem z ust, który może być nieprzyjemny dla nas, a przede wszystkim dla otoczenia. Żucie zielonej natki pietruszki lub kilku ziaren kawy może pomóc.

Dobrym rozwiązaniem jest też syrop z czosnku, który można zrobić samemu. W tym celu dwie główki czosnku przepuszczamy przez praskę lub blendujemy i odstawiamy na 10-15 minut. W tym czasie do słoika wlewamy sok z trzech wyciśniętych cytryn oraz szklankę przegotowanej wody. Możemy także dodać 2-3 łyżki miodu lipowego. Na końcu dodajemy przygotowany wcześniej czosnek, całość mieszamy, zakręcamy słoik i odstawiamy do lodówki na 2-3 doby. Po upływie tego czasu syrop jest gotowy. Trzymany w lodówce powinien zachować świeżość nawet do trzech tygodni. Profilaktycznie stosuje się jedną łyżkę stołową dziennie, zarówno u dzieci, jak i dorosłych.

Dawkowanie czosnku i przeciwwskazania

Z ilością spożywanego czosnku nie należy przesadzać – 2 ząbki dziennie w zupełności wystarczą. Zbyt dużo czosnku może powodować nieprzyjemne dolegliwości ze strony układu pokarmowego, np. biegunkę czy wzdęcia. Nie powinny go spożywać osoby z niskim ciśnieniem krwi, wrzodami żołądka, zapaleniem nerek czy niewydolnością wątroby. Nie można go podawać również dzieciom poniżej 10. miesiąca życia.

Jak widać, czosnek to wspaniała roślina o wartościach nie tylko kulinarnych, ale także leczniczych. Regularnie spożywany w rozsądnych ilościach pomoże nam zachować zdrowe serce oraz odporność.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czwarty czynnik ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19

Polscy naukowcy odkryli gen odpowiedzialny za ciężki przebieg COVID-19. Dokonali tego badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (UMB) pod kierownictwem…

Zobacz więcej

Przeziębienie czy COVID-19?

Pamiętaj, by przede wszystkim nie lekceważyć objawów chorobowych. Nawet gdy nie wydają się niezbyt nasilone – mogą zwiastować początek infekcji…

Zobacz więcej

Ważność UCC po szczepieniu preparatem Johnson&Johnson

Obecnie trwa akcja szczepień tzw. dawką przypominającą. Dawka ta wydłuża ważność certyfikatu covidowego o kolejny rok. Szczepienie przypominające jest przeznaczone…

Zobacz więcej

Certyfikat covidowy – co się zmieniło?

Od 1 lutego 2022 roku UCC (Unijne cyfrowe zaświadczenie COVID) służące do celów podróży po krajach należących do Unii Europejskiej…

Zobacz więcej

Jak przechowywać pokarm kobiecy?

Mleko matki to najlepszy pokarm dla noworodka i niemowlęcia, który zaspokaja w pełni jego potrzeby żywieniowe przez pierwsze 6 miesięcy…

Zobacz więcej

Czy należy unikać owoców podczas odchudzania?

Świeże owoce są ważnym składnikiem zdrowej i urozmaiconej diety. Są niskokaloryczne, sycące, jak również bogate w wodę, witaminy, składniki mineralne,…

Zobacz więcej

Ile kilokalorii mają mandarynki?

Mandarynki składają się przede wszystkim z wody (aż 85%), a także węglowodanów (13,3 g w 100 g; zwłaszcza sacharozy, glukozy…

Zobacz więcej

Czy warto jeść pistacje?

Pistacje to popularny rodzaj orzechów drzewnych, który jest wyjątkowo bogaty w wiele wartościowych składników odżywczych, takich jak białka, aminokwasy, jedno-…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Monika proszę o odpowiedź pisze:

    Czy czosnek leczy problemy skórne?

    1. mgr farm. Marta Grabowska pisze:

      Dzień dobry.
      Czosnek wykazuje szerokie właściwości przeciwdrobnoustrojowe, co za tym idzie może pomóc przy problemach skórnych wywołanych przez bakterie, np. w trądziku. Należy jednak pamiętać, że stosowanie czosnku na skórę może doprowadzić do poparzeń na skórze oraz zaostrzenia stanów zapalnych. Czosnek należy stosować z rozwagą, najlepiej wybierając gotowe produkty, które zawierają ekstrakt z czosnku.

Czytaj także
22 czerwca 2021 mgr Ewa Cieślik
01 grudnia 2021 mgr Mateusz Durbas
14 stycznia 2021 mgr Ewelina Pietrzak
08 marca 2021 mgr Natalia Adamczuk
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)