116
30 września 2019

Astaksantyna – jeden z najsilniejszych antyoksydantów świata

Astaksantyna to substancja o wielu cennych właściwościach, dzięki którym znalazła zastosowanie w medycynie i sporcie. Silne działanie antyoksydacyjne sprawia, że astaksantyna skutecznie opóźnia procesy starzenia się organizmu. Ponadto stanowi naturalny filtr słoneczny, poprawia odporność i doskonale wpływa na pamięć. Na co jeszcze wpływa astaksantyna i w jakich produktach można ją znaleźć?

Astaksantyna – co to jest?

Astaksantyna pochodzi z grupy związków chemicznych zwanych karotenoidami. Karotenoidy to barwniki – zwykle żółte, pomarańczowe lub czerwone – występujące naturalnie w roślinach. Wspomagają proces fotosyntezy i chronią rośliny przed uszkodzeniami pod wpływem światła. Do organizmów zwierząt dostają się wraz z pokarmem. Grupę tych związków można podzielić na dwa podtypy:

  • karoteny:
    • alfa-karoten, 
    • beta-karoten, 
    • likopen.
  • ksantofile:
    • luteina,
    • zeaksantyna, 
    • astaksantyna.

Astaksantyna jest produkowana przez:

  • algi Haematococcus pluvialis, Chlorella zofingensis
  • drożdże Phaffia rhodozyma
  • bakterie Argobacterium auranticum, Mycobacterium laticola, Brevibacterium spp.

Ksantofil ten jest spożywany wraz z pokarmem przez ryby i owoce morza, które gromadzą go w tkance mięśniowej. Należą do nich np. łosoś, pstrąg, krewetki, raki czy kraby. Niektóre zwierzęta mają zdolność przemiany w organizmie jednych karotenoidów w inne. Dzieje się tak u flamingów, które zmieniają żółtą zeaksantynę i pomarańczowy beta-karoten w różową astaksantynę. Dzięki temu pióra tych zwierząt mają charakterystyczne zabarwienie. 

Człowiek nie potrafi syntetyzować astaksantyny, dlatego dostarcza ją do organizmu wraz z pożywieniem.

Zawartość astaksantyny na 100 g w rybach i owocach morza w mg:

  • łosoś surowy – 0,438 mg,
  • łosoś wędzony – 0,360 mg,
  • pstrąg – 0,072 mg,
  • pstrąg łososiowy – 0,277 mg,
  • krewetki – 3,1-14,8 mg,
  • langusta – 15,3 mg,
  • krab – 11,9 mg.

Według amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) człowiek może dziennie przyjmować od 7,8 do 12 mg astaksantyny. 

Astaksantyna – właściwości

Astaksantyna jest wchłaniana do tłuszczów, gdzie miesza się z kwasem żółciowym, tworząc micele, a następnie chylomikrony. Wówczas może być transportowana do tkanek organizmu, w których wykazuje działanie antyoksydacyjne. Znajdują się w niej także struktury, które wyłapują wolne rodniki. 

Badania wykazują, że astaksantyna wykazuje 65 razy silniejsze działanie przeciwutleniające od witaminy C oraz 50 razy większe od witaminy E

Dodatkowo wykazuje silniejsze właściwości w wychwycie wolnych rodników od koenzymu Q10, witaminy C, katechin zielonej herbaty czy beta-karotenu. 

Astaksantyna w sporcie

Astaksantyna jest idealnym środkiem dla sportowców – zarówno dla zawodowców, jak i amatorów. Działa przeciwzapalnie, ponieważ redukuje różnego rodzaju dolegliwości bólowe, które mogą pojawić się po treningu. Astaksantyna przyspiesza regenerację, przez co może poprawić wyniki zawodników – ich siłę i wytrzymałość. Aby udowodnić tę właściwość, przeprowadzono badanie, w którym grupa osób przez 6 miesięcy przyjmowała 4 mg astaksantyny dziennie. Zmierzono ich siłę na początku i na koniec testu, a wyniki wykazały wzrost siły o 62%.

Podczas wysiłku fizycznego w ciele powstaje ogromna ilość wolnych rodników – im bardziej forsowny trening, tym więcej ich powstaje. Dzięki właściwościom astaksantyny, która wychwytuje rodniki, mitochondria mogą wytwarzać więcej energii, przez co zwiększa się siła fizyczna. Inne badania wykazały spadek poziomu kwasu mlekowego powstałego w mięśniach w trakcie aktywności fizycznej. Substancja ta jest odpowiedzialna za ból mięśni w trakcie ćwiczeń. Podawanie astaksantyny w dawce 6 mg dziennie doprowadziło do spadku poziomu kwasu mlekowego o 28%. Dodatkowo wykazano, że suplementacja astaksantyny przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej i zapewnia lepszą przemianę kwasów tłuszczowych w organizmie

Kobieta w trakcie ćwiczeń

Astaksantyna w medycynie

Badania wykazują, że astaksantyna wykazuje korzystne działanie w schorzeniach immunologicznych czy neurodegeneracyjnych:

  • Prewencja choroby nowotworowej – astaksantyna chroni DNA organizmu przed niekorzystnym działaniem promieni UV, wykrywając, wychwytując i niszcząc zmodyfikowane komórki, które nie zostały wyłapane przez układ odpornościowy. Według badań astaksantyna może zmniejszyć guza poprzez blokowanie replikacji komórek i zwiększenie apoptozy komórek nowotworowych.
  • Korzystne działanie na narząd wzroku – dzięki zdolności do przechodzenia przez barierę krew-siatkówka astaksantyna chroni oko przed zwyrodnieniem plamki żółtej i stanami zapalnymi. Wykazuje też korzystne działanie przy przepływie krwi w oku, co skutkuje polepszeniem widzenia i niwelowaniem zmęczenia. Według  przeprowadzonych badań chroni przed powstawaniem zaćmy czy jaskry.
  • Przeciwdziałanie powikłaniom cukrzycy – wykazano, że podawanie astaksantyny w dawce 6,8 mg na dobę obniża poziom glukozy we krwi, zwiększa wrażliwość na insulinę i pobudza trzustkę do wydzielania insuliny.
  • Pozytywne działanie na mózg – astaksantyna chroni neurony przed degradacją, może zapobiegać powstawaniu demencji, choroby Alzheimera, przedwczesnemu starzeniu się i obumieraniu komórek, które może prowadzić do choroby Parkinsona. Substancja ta wykazuje również działanie obniżające ciśnienie, dzięki czemu chroni przed udarami. Poprawia ukrwienie mózgu, pozytywnie wpływając na pamięć. 
  • Wpływ na skórę – astaksantyna jest naturalnym filtrem słonecznym, obniża stany zapalne i wychwytuje wolne rodniki powstałe pod wpływem promieni UV. Wpływa także na elastyczność skóry, zapobiega powstawaniu zmarszczek, plam starczych i hiperpigmentacji skóry. Wyniki badań świadczą nie tylko o działaniu prewencyjnym przed oznakami starzenia, ale też o redukcji powstałych już zmian skórnych. Inne analizy wykazały, że suplementacja 4 mg astaksantyny dziennie przez 2 tygodnie zredukowała powstawanie oparzeń słonecznych
  • Wpływ na poziom lipidów we krwi – stosowanie astaksantyny może obniżyć frakcję “złego cholesterolu” LDL, a podwyższyć ilość “dobrego cholesterolu” HDL, a tym samym zredukować ryzyko rozwoju choroby miażdżycowej.  
  • Podwyższenie odporności organizmu – badacze wskazują, że suplementacja 2 mg astaksantyny dziennie zmniejsza ryzyko wystąpienia infekcji aż o 40%. Działanie to zawdzięcza swoim właściwościom przeciwzapalnym oraz ochronnym przed uszkodzeniem DNA komórek.

Astaksantyna – rekomendowane dawkowanie

ZastosowanieZalecane dawkowanie
Antyoksydant2-4 mg/dzień
Stany zapalne8-12 mg/dzień
Wewnętrzny filtr UV4-8 mg/dzień
Polepszenie stanu skóry4-8 mg/dzień
Zwiększenie siły i wytrzymałości4-12 mg/dzień
Wpływ na zdrowie i funkcjonowanie mózgu4-8 mg/dzień
Choroby oczu6-8 mg/dzień

Żadne badania nie wykazały negatywnych skutków stosowania astaksantyny. Nie odnotowano również reakcji alergicznych na tę substancję. 

Szerokie zastosowanie astaksantyny i brak skutków ubocznych sprawiają, że warto włączyć tę substancję do codziennej diety. Ze względu na swoje właściwości polecana jest szczególnie osobom aktywnym oraz seniorom.

Źródła:

  1. Capelli B., The World’s Best Kept health Secret Natural Astaxanthin,
  2. Ekpe L., Inaku K., Ekpe V., Antioxidant effects of astaxanthin in various diseases- a review,
  3. Oral O., Zusa A.,  Akdogan I., Alakoc F,. Tirpan M., Antioxidants and Astaxanthin In Sports Nutrition,
  4. dr hab. Hamułka J., Antyoksydanty pokarmowe a korzyści zdrowotne.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Premenopauza – co to takiego?

Prawdopodobnie wystąpił u Pani okres premenopauzy, który może pojawić się nawet na 10 lat przed całkowitym ustaniem miesiączkowania. Podczas premenopauzy…

Zobacz więcej

Czkawka u płodu – czy jest się czego obawiać?

Kobieta zaczyna odczuwać ruchy dziecka w łonie zwykle między 18. a 22. tygodniem ciąży. Inne niż zazwyczaj rytmiczne drgania czy…

Zobacz więcej

Jak zmyć hennę z brwi, skóry i włosów?

Henna to naturalny barwnik otrzymywany z pędów i liści tropikalnej rośliny – lawsonii bezbronnej. Ze względu na właściwości koloryzujące znalazła…

Zobacz więcej

Strach przed kontaktem z innymi – czy to fobia?

Opisywane objawy mogą wskazywać na występowanie fobii społecznej. Jest to rodzaj zaburzenia lękowego, które polega na występowaniu niepokoju podczas interakcji…

Zobacz więcej

Cykl miesiączkowy – jak obliczyć jego długość?

Aby określić, czy miesiączka występuje regularnie, potrzebne są informacje z poprzednich cykli. Jeśli nie posiada Pani takich informacji, warto rozpocząć…

Zobacz więcej

Zapalenie pęcherza moczowego na wakacjach

Okres letni i wakacyjne wyjazdy sprzyjają wystąpieniu infekcji dolnych dróg moczowych. Ból i dyskomfort przy oddawaniu moczu, a także częste…

Zobacz więcej

Ile wody dziennie powinno się wypijać?

Bardzo precyzyjne zalecenia dla poszczególnych grup wiekowych i płci wydał Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA, European Food Safety Authority).…

Zobacz więcej

Bisocard i Lokren – czy można je łączyć?

Nie należy stosować łącznie leków Bisocard i Lokren, ponieważ zawierają one substancje czynne o takim samym mechanizmie działania. Ich łączne…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Paulina pisze:

    Witam,można stosować astaksantyne przykarmieniu piersią?

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Suplementy diety (m.in. właśnie astaksantyna) zazwyczaj nie są badane pod kątem przyjmowania ich przez kobiety ciężarne i karmiące piersią, dlatego ich przyjmowanie jest niewskazane. Na niektórych preparatach widnieje taka informacja.

  2. renata pisze:

    Zażywam od miesiąca i co parę dni wyskakuje mi opryszczka na ustach. Wcześniej tak się działo tylko wtedy, gdy przemarzłam. Czy astaksantyna ma z tym związek?

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Powodem pojawiania się opryszczki jest zazwyczaj obniżona odporność, tymczasem astaksantyna działa stymulująco na układ immunologiczny dzięki dużej zawartości przeciwutleniaczy. Mimo to astaksantyna (lub któryś ze składników preparatu) mogła wywołać reakcję nadwrażliwości.

    2. rzax pisze:

      odpornosc (wit d3) bierze sie ze slonca!!!! a co to cos robi z promieniowaniem slonecznym? ..
      jeszcze na text o tym ze suplementy diety nie sa badane pod katem … – hahahah suplementy diety nie sa przez nikogo badane ;D z lekami na recepte jest nie wiele lepiej ;DDD

  3. Irena pisze:

    Jeśli biorę Gold Krall czy mogę rownocześnie brać wit.D3

    1. mgr farm. Marta Grabowska pisze:

      Dzień dobry.
      Tak, w przypadku preparatu Gold Krill dodatkowa suplementacja wit. D jest możliwa.

  4. Grażyna pisze:

    Dzień dobry, czy astaksantyna może spowodować osteoporozę poprzez obniżenie poziomu wapnia w organizmie (jako skutek uboczny)

    1. mgr farm. Agnieszka Mikołajczak pisze:

      Dzień dobry, badania naukowe dowodzą, że astaksantyna ma wpływ na zmniejsznie tworzenia się osteoklastów, a zwiększenie osteoblastów, przez co pomaga zapobiegać i leczyć osteoporozę. Obniżenie poziomu wapnia, było w badaniach na tyle małe, że nie ma znaczenia klinicznego.

  5. Ewa pisze:

    Witam, czy można stosować przy uczuleniu na salicylany?
    Dziękuję za odpowiedź.

    1. mgr farm. Agnieszka Mikołajczak pisze:

      Dzień dobry, astaksantyna zalicza się do grupy karotenoidów. Nie jest przeciwskazana przy uczuleniu na salicylany.

  6. Melissa pisze:

    Dzień dobry, czy astaksantynę można stosować razem z berberyną+kurkuminą?

    1. mgr farm. Agnieszka Mikołajczak pisze:

      Dzień dobry, nie ma przeciwskazań do łącznego stosowania preparatów, przy czym dane o bezpieczeństwie sugerują, aby okres ich stosowania nie przekraczał 3 miesięcy.

  7. Iwona pisze:

    Witam, czy astyksantyna może być stosowana u dzieci w wieku 12, 9 i 6 lat?

    1. mgr farm. Agnieszka Działo pisze:

      Dzień dobry.
      Badania wykazały, że dodatkowa suplementacja u dzieci prowadzi do przekroczenia zalecanego poziomu. Proszę skupić się na modyfikacji diety w celu dostarczenia substancji wraz z pożywieniem.

  8. Iwona pisze:

    Jeśli karmię piersią, to czy mogę przyjmować astyksantynę?

    1. mgr farm. Agnieszka Działo pisze:

      Dzień dobry.
      Astaksantyna nie jest zalecana u kobiet karmiących piersią ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Proszę sięgnąć po produkty spożywcze, które są w nią bogate, aby zwiększyć ilość dostarczaną wraz z pożywieniem.

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)