Ból gardła. Przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Ból gardła – przyczyny i objawy

Ból gardła może mieć charakter ostry lub przewlekły. W zależności od przyczyny mogą mu towarzyszyć różne objawy i dolegliwości.

Ostry ból gardła

Najczęstszą przyczyną ostrego bólu gardła są zakażenia wirusowe. Bakteryjne zapalenie gardła występuje rzadziej i najczęściej jest wywoływane przez paciorkowce grupy A. Infekcje gardła często występują w okresie jesienno-zimowym, a zakażenia paciorkowcowe najczęściej dotyczą dzieci w wieku szkolnym i młodzieży.

W zależności od przyczyny bólowi gardła mogą towarzyszyć:

• gorączka,
• kaszel,
• nieżyt nosa,
• chrypka,
• złe samopoczucie,
• ból podczas połykania.

Kaszel, katar i chrypka częściej występują przy infekcjach wirusowych. Z kolei nagły ból gardła, gorączka, ból podczas połykania i powiększone węzły chłonne szyi mogą występować w paciorkowcowym zapaleniu gardła.

Silny ból gardła, który pojawia się nagle, może również towarzyszyć niektórym chorobom zakaźnym, takim jak mononukleoza zakaźna, płonica czy ospa wietrzna.

Ból gardła występujący głównie po jednej stronie, któremu towarzyszą trudności w połykaniu, szczękościsk, ślinotok lub zmiana głosu, może wskazywać na ropień okołomigdałkowy. Jest to powikłanie ostrego zapalenia migdałków lub gardła.

Podejrzenie ropnia okołomigdałkowego wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.

Ostry ból gardła może być również wynikiem urazu mechanicznego lub obecności ciała obcego w gardle albo przełyku. W takim przypadku ból często nasila się podczas połykania, a w ślinie może pojawić się krew.

Przewlekły ból gardła

Ból gardła może występować również przewlekle lub nawracać. Jego przyczyną mogą być przewlekłe stany zapalne, przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych, przewlekły nieżyt nosa i zatok, refluks czy długotrwałe podrażnienie błony śluzowej gardła.

Do czynników drażniących należą m.in.:

• palenie papierosów,
• dym tytoniowy,
• alkohol,
• suche powietrze,
• pyły i opary chemiczne,
• częste zmiany temperatury.

Ból gardła może być również związany z refluksem żołądkowo-przełykowym. W takim przypadku dolegliwości mogą być bardziej nasilone rano i towarzyszyć im może uczucie ciała obcego w gardle, chrypka, odchrząkiwanie lub spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła.

W rzadszych przypadkach przewlekły lub nawracający ból gardła może towarzyszyć chorobom ogólnoustrojowym. Jeśli dolegliwości utrzymują się lub często powracają, warto ustalić ich przyczynę podczas konsultacji lekarskiej.

Przewlekły lub nawracający ból gardła, szczególnie jednostronny i niezwiązany z infekcją, wymaga konsultacji lekarskiej. W niektórych przypadkach może być jednym z objawów nowotworu gardła lub krtani. Niepokój powinny wzbudzić również objawy takie jak utrzymująca się chrypka, trudności w połykaniu, ból promieniujący do ucha, guz na szyi czy duszność.

Czytaj też:
Najlepsze tabletki na gardło. Co wybrać na ból i drapanie w gardle?

Co na ból gardła? Leczenie

Większość ostrych bólów gardła ma podłoże wirusowe i ustępuje samoistnie. Objawy zwykle wyraźnie zmniejszają się w ciągu około tygodnia.

Podczas infekcji przede wszystkim zadbaj o odpoczynek i odpowiednie nawodnienie.

Do łagodzenia bólu i gorączki możesz zastosować leki zawierające m.in. paracetamol lub ibuprofen, o ile nie masz przeciwwskazań do ich stosowania.

Miejscowy ból i stan zapalny mogą łagodzić tabletki do ssania lub aerozole zawierające substancje takie jak flurbiprofen, benzydamina, salicylan choliny czy chlorchinaldol.

Do łagodzenia miejscowych dolegliwości możesz również stosować płyny do płukania gardła, np. zawierające diklofenak lub składniki roślinne tj. szałwia i rumianek.

Możesz także płukać gardło letnią wodą z dodatkiem soli. Unikaj jednak bardzo gorących płynów, które mogą dodatkowo podrażniać błonę śluzową.

Co zrobić, żeby złagodzić ból gardła?

Przede wszystkim unikaj czynników, które mogą podrażniać błonę śluzową gardła. Ogranicz palenie papierosów, kontakt z dymem tytoniowym i spożywanie alkoholu.

Unikaj również bardzo gorących i pikantnych potraw, jeśli nasilają Twoje dolegliwości. Wybieraj łagodne potrawy i napoje o temperaturze, która nie powoduje dodatkowego podrażnienia gardła.

Kiedy trzeba zastosować antybiotyk?

Antybiotyku nie należy stosować samodzielnie bez konsultacji z lekarzem.

Antybiotyki stosuje się w przypadku wybranych zakażeń bakteryjnych, przede wszystkim paciorkowcowego zapalenia gardła. Większość bólów gardła ma podłoże wirusowe, a w takich przypadkach antybiotyk nie przynosi korzyści.

Jeśli podejrzewa się zakażenie paciorkowcowe, lekarz może zdecydować o wykonaniu szybkiego testu na obecność paciorkowca lub posiewu z gardła. W przypadku potwierdzonego zakażenia paciorkowcem grupy A stosuje się odpowiednio dobrany antybiotyk, a lekami pierwszego wyboru są penicylina lub amoksycylina.

Jeśli masz alergię na penicyliny, lekarz może dobrać inny antybiotyk odpowiedni do Twojej sytuacji.

Ból gardła najczęściej ma podłoże wirusowe i ustępuje samoistnie. Możesz złagodzić jego objawy, stosując odpoczynek, odpowiednie nawodnienie oraz leki i preparaty miejscowe przeznaczone do łagodzenia bólu gardła. Jeśli objawy szybko się nasilają, utrzymują się, często powracają lub pojawiają się trudności w oddychaniu albo połykaniu, skonsultuj się z lekarzem.

Przeczytaj również:
Poznaj domowe sposoby na ból gardła