Co na katar? Jak go szybko złagodzić i ile trwa?

Jak długo trwa katar?

Katar może trwać od kilku dni do nawet 2 tygodni, zależnie od jego przyczyny.

W przypadku przeziębienia objawy zwykle nasilają się w ciągu pierwszych 2–3 dni, a katar i uczucie zatkanego nosa mogą utrzymywać się przez 10–14 dni, stopniowo ustępując.

Długość i charakter objawów zależą jednak od rodzaju kataru. Inaczej przebiega nieżyt nosa związany z infekcją wirusową, inaczej katar alergiczny, a jeszcze inaczej objawy towarzyszące zapaleniu zatok.

Czytaj też:
Zapalenie zatok. Jakie mogą być skutki?

Rodzaje kataru

Katar może mieć różne przyczyny, a jego objawy i czas trwania zależą od tego, co wywołało nieżyt nosa.

Katar alergiczny

Katar alergiczny pojawia się po kontakcie z alergenem. Typowe są wodnista, przezroczysta wydzielina, częste kichanie, swędzenie nosa oraz łzawienie oczu. Objawy mogą utrzymywać się tak długo, jak długo masz kontakt z alergenem. Przy alergii na pyłki mają charakter sezonowy, natomiast alergeny obecne w domu, np. roztocza kurzu domowego, mogą powodować dolegliwości przez cały rok.

Katar wirusowy

Katar wirusowy najczęściej towarzyszy przeziębieniu. Na początku wydzielina jest zwykle wodnista i przezroczysta, ale po kilku dniach może stać się gęstsza i zmienić kolor na biały, żółty lub zielony. Zmiana koloru wydzieliny sama w sobie nie oznacza zakażenia bakteryjnego ani konieczności stosowania antybiotyku.

Przy przeziębieniu mogą pojawić się również kichanie, kaszel, ból gardła, osłabienie i podwyższona temperatura. Objawy zwykle nasilają się w pierwszych dniach infekcji, a następnie stopniowo ustępują.

Katar bakteryjny

Katar może towarzyszyć bakteryjnemu zapaleniu zatok. Wydzielina z nosa jest wtedy często gęsta, żółta lub zielona, a jej usuwanie może być trudniejsze. Mogą pojawić się również zatkany nos, ból lub uczucie rozpierania w okolicy zatok, ból głowy, gorączka oraz osłabienie.

Sam kolor wydzieliny nie wystarcza jednak do rozpoznania zakażenia bakteryjnego. Większą uwagę zwróć na przebieg choroby – na przykład objawy utrzymujące się przez ponad 10 dni bez poprawy lub wyraźne pogorszenie po początkowej poprawie mogą wskazywać na bakteryjne zapalenie zatok. W takiej sytuacji skonsultuj się z lekarzem, który zdecyduje o dalszym leczeniu, w tym ewentualnym zastosowaniu antybiotyku.

Co na katar? Jak złagodzić objawy?

Sposób postępowania zależy od przyczyny kataru i tego, jakie objawy Ci towarzyszą. Przy infekcji wirusowej możesz przede wszystkim udrożnić nos, ułatwić usuwanie wydzieliny i zmniejszyć obrzęk błony śluzowej. Pomocne mogą być:

Woda morska i sól fizjologiczna

Roztwory soli pomagają oczyścić nos z zalegającej wydzieliny i zadbać o odpowiednie nawilżenie błony śluzowej. W zależności od stężenia możesz wybrać preparat odpowiedni do swoich potrzeb.

Roztwory izotoniczne mają stężenie soli zbliżone do płynów ustrojowych, dlatego dobrze sprawdzają się do codziennego oczyszczania i nawilżania nosa. Możesz stosować je również przy przesuszonej lub podrażnionej błonie śluzowej.

Roztwory hipertoniczne zawierają większe stężenie soli, dzięki czemu pomagają zmniejszyć obrzęk błony śluzowej i udrożnić nos. Mogą być szczególnie przydatne przy zatkanym nosie i utrudnionym oddychaniu.

Krople i aerozole na zatkany nos

Preparaty zawierające ksylometazolinę lub oksymetazolinę obkurczają naczynia krwionośne błony śluzowej nosa, dzięki czemu szybko zmniejszają jej obrzęk i ułatwiają oddychanie.

Stosuj je zgodnie z informacjami zawartymi w ulotce i nie dłużej niż przez zalecany czas, ponieważ zbyt długie stosowanie może prowadzić do nasilenia obrzęku nosa po odstawieniu.

Dostępne są również preparaty na katar, które oprócz substancji obkurczającej błonę śluzową zawierają składniki pomagające nawilżyć, chronić lub łagodzić podrażnienia nosa. W zależności od produktu możesz znaleźć m.in.:

• dekspantenol i kwas hialuronowy – pomagają nawilżyć, chronić i wspierać regenerację podrażnionej błony śluzowej nosa,
• mentol i eukaliptol (cyneol) – zapewniają uczucie chłodu i świeżości oraz mogą poprawiać subiektywne odczucie drożności nosa,
• aloes – pomaga nawilżyć i łagodzić podrażnienia błony śluzowej nosa.

Preparaty doustne na katar i zatkany nos

Jeśli oprócz kataru dokuczają Ci również ból głowy, zatkany nos, gorączka lub inne objawy przeziębienia, możesz sięgnąć po preparaty doustne zawierające kilka substancji aktywnych. W zależności od produktu mogą łączyć działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i udrażniające nos.

Preparaty złożone mogą zawierać m.in. ibuprofen lub paracetamol oraz fenylefrynę, która pomaga zmniejszyć obrzęk błony śluzowej nosa i ułatwia oddychanie.

W tej grupie znajdziesz również preparaty zawierające składniki pochodzenia roślinnego, m.in. wyciągi z goryczki, pierwiosnka, szczawiu, bzu czarnego i werbeny, olejki eteryczne oraz 1,8-cyneol (cyneol), stosowane przy katarze i dolegliwościach ze strony zatok. Mogą wspomagać upłynnianie i usuwanie zalegającej wydzieliny oraz ułatwiać oczyszczanie dróg oddechowych.

Odpoczynek i odpowiednie nawodnienie

Podczas infekcji zadbaj o odpoczynek i regularne picie płynów. Odpowiednie nawodnienie pomaga utrzymać prawidłowe nawilżenie błon śluzowych, a komfortowa temperatura i wilgotność powietrza mogą zmniejszyć uczucie suchości i podrażnienia nosa.

Co na katar alergiczny?

Jeśli katar jest związany z alergią, w pierwszej kolejności warto ograniczyć kontakt z alergenem. W zależności od objawów możesz sięgnąć po preparaty donosowe lub leki przyjmowane doustnie.

Aerozole z glikokortykosteroidami, np. mometazonem lub flutykazonem pomagają zmniejszyć stan zapalny i obrzęk błony śluzowej nosa, dzięki czemu ograniczają katar, kichanie i uczucie zatkanego nosa. Dostępne są również donosowe leki przeciwhistaminowe, a w niektórych preparatach oba rodzaje substancji są połączone.

Leki przeciwhistaminowe, np. bilastyna, cetyryzyna, loratadyna czy desloratadyna, pomagają zmniejszyć objawy alergii, takie jak kichanie, świąd nosa i wodnista wydzielina. W przypadku alergicznego nieżytu nosa często wybiera się nowoczesne leki przeciwhistaminowe, które powodują mniej senności niż starsze substancje.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o katar

Jak szybko wyleczyć katar?

Nie da się całkowicie wyleczyć kataru w kilka godzin, ale możesz szybciej złagodzić jego objawy. Przy zatkanym nosie pomocne mogą być roztwory hipertoniczne oraz preparaty z ksylometazoliną lub oksymetazoliną. Jeśli katar ma podłoże alergiczne, możesz zastosować donosowy glikokortykosteroid lub lek przeciwhistaminowy.

Co zrobić, żeby katar nie spływał do gardła?

Regularne oczyszczanie nosa z wydzieliny może ograniczyć jej spływanie do gardła. Pomocne może być również odpowiednie nawilżanie błony śluzowej nosa za pomocą roztworów soli.

Jak powstrzymać katar?

Jeśli masz bardzo obfity, wodnisty katar, wybór preparatu zależy od jego przyczyny. Przy infekcji pomocne może być oczyszczanie nosa, natomiast przy alergii ważne jest ograniczenie kontaktu z alergenem i zastosowanie odpowiedniego leczenia.

Co zrobić, gdy katar nie przechodzi?

Jeśli katar utrzymuje się długo, często powraca lub nie reaguje na stosowane metody, warto zastanowić się nad jego przyczyną. Nawracające objawy mogą być związane m.in. z alergią, przewlekłym nieżytem nosa lub chorobami zatok.

Co na katar w nocy?

Przed snem możesz oczyścić nos z wydzieliny i zadbać o odpowiednią wilgotność powietrza w sypialni. Przy zatkanym nosie można również zastosować odpowiedni preparat udrażniający, przestrzegając zaleceń dotyczących jego stosowania.

Czy można stosować krople do nosa codziennie?

Roztwory soli możesz stosować regularnie, natomiast leków obkurczających błonę śluzową nosa nie należy stosować dłużej niż zaleca producent. Ich zbyt długie stosowanie może prowadzić do tzw. polekowego nieżytu nosa i nasilenia uczucia zatkania po odstawieniu.

Czy można wychodzić na dwór z katarem?

Sam katar nie jest przeciwwskazaniem do wyjścia na zewnątrz. Jeśli jednak towarzyszą mu gorączka, wyraźne osłabienie lub inne nasilone objawy infekcji, lepiej odpocząć i ograniczyć kontakt z innymi osobami.

Czy katar może być objawem alergii?

Tak. Wodnisty katar, częste kichanie, swędzenie nosa i łzawienie oczu, szczególnie powtarzające się po kontakcie z określonym alergenem, mogą wskazywać na alergiczny nieżyt nosa.

Przeczytaj również:
Przeziębienie, grypa czy COVID-19? Jak rozpoznać objawy?